Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ коронавируснай инфекцияҕа сыһыаннаах үгүс ыйытыыларга хоруйдуур.
— Ханнык түгэҥҥэ коронавируска анаалыс ылалларый?
— Лабораторнай чинчийии коронавируһу утары санитарнай-эпидемиологическай быраабылаларынан быһаарыллыбыт медицинскэй уонна эпидемиологическай көрдөрүү баар буоллаҕына эрэ, оҥоһуллар. Ол курдук, билигин лабораторнай чинчийии ыытыллар:
— балыыһа таһынааҕы сэбиргэхтэтии – респираторнай инфекциялаах, балыыһаҕа киирэргэ көрдөрүүлээх дьон;
— 65-тэн үөһээ саастаах дьон.
Ону тэҥэ, сабыылаах социальнай тэрилтэлэргэ ыалдьыбыт, эбэтэр хантаактаспыт дьоҥҥо, үлэһиттэргэ, өрөспүүбүлүкэ тас өттүгэр эмтэнэ барааччыларга, балыыһаларга киирээччилэргэ, аармыйаҕа ыҥырыллыбыттарга анаалыс оҥоһуллар. Коронавируһунан ыалдьыбыт дьон үтүөрэллэрин саҕана эмтээһин төһө көдьүүстээхтик ыытыллыбытын бэрэбиэркэлииргэ иккистээн оҥоһуллар. Төһө да күҥҥэ 4 тыһыынча анаалыс оҥоһулуннар, санитарнай быраабыла ирдэбиллэригэр хапсыбат эрээри, туттарыан баҕалаахтар өссө элбэхтэр.
— Хантаактаспыт дьонтон анаалыһы ылаллар дуо?
— Хантаактаспыт дьоҥҥо судаарыстыбаннай санитарнай-эпидемиологическай хонтуруол уорганын ыйыытынан оҥоһуллар. Роспотребнадзор управлениета ыалдьыбыт киһи туһунан иһитиннэриини ылан баран, ыарыы кыраныыссатын, хантаактаспыт дьон ахсаанын быһаарар, кинилэр ыйбыт болдьохторугар чинчийии оҥоһуллар. Ону тэҥэ, “кыһыл зонаҕа” үлэлии сылдьар миэдиктэр анаалыс туттараллар.
Хантаактаспыт киһи – бу диагноһа бигэргэммит ыарыһаҕы кытары алтыспыт киһи. Бу ыарыһах диагноһа бигэргэнэ илик буоллаҕына, кини алтыспыт дьоно хантаактаахтар диэн ааҕыллыбаттар.
Ыалдьыбыт киһини кытары мааскалаах, бэрчээккилээх сылдьан, кылгас кэмҥэ алтыспыт буоллахха, дьаҥҥа сыстыы куттала кыра.
— Хас күн иһинэн коронавирус сибикилэрэ биллэн баралларый?
— Хантаактаспыт дьоҥҥо күн иһинэн, үксүгэр 4-6-с күннэригэр биллэр. Хантаак кэннэ бу киһи ыалдьара дуу, ыалдьыбата дуу, төһө ыараханнык киирэрэ барыта организмын туругуттан уонна төһө элбэх инфекцияны ылбытыттан тутулуктаах. Ыһа-тоҕо ытырда, сөтөллө сылдьар киһи туох да сибикитэ суох ыарыһахтааҕар ордук кутталлаах. Ол эрээри, биир хоско олорон эрэ, сыстыбатах дьон эмиэ бааллар.
— Киһи бэйэтэ баҕатынан баран, көмпүүтэр томографиятыгар түһүөн сөп дуо?
— Көмпүүтэр томографиятыгар түһэргэ чуолкай киритиэрийдэрдээх: бу сардаҥаларынан чинчийии, мэдиссиинэ ньымата буоларынан, быраас эрэ томографияҕа түһэргэ анаан ыытыахтаах.
— Тыынар уоргаҥҥа туох да уларыйыы суох курдугун үрдүнэн, томография бу түгэҥҥэ коронавируһу булуон сөп дуо?
— Оннук, сороҕор ыалдьарын туһунан туох да сибикитэ суох дьоҥҥо коронавирустан сэбиргэхтэтии баарын булуохха сөп. Ол эрээри, бу сэбиргэхтэтии уратылаах. Тыҥаҕа чиҥээһин (“матовое стекло” зоната) баар буоллаҕына, ол коронавирус баарын туоһулуур. Ол эрээри маннык түгэҥҥэ тута “суһал көмөнү” ыҥыран, балыыһаҕа киллэриллэр диэн буолбатах. Үгүс дьоҥҥо амбулаторнай көмө, эмтээһин сөп буолар, бэл диэтэр, сорохторго маннык вируһу утары эмтээһин да ирдэммэт. Томографиянан бигэргэммит да буоллар, сорох дьон коронавируһу чэпчэкитик, туох да содула суох аһараллар. Оннук элбэх пациены кэтээн көрдүбүт.
— Ыарыы ыараханнык ааһар түгэнигэр, көмпүүтэр томографията туох оруоллааҕый?
— Ыарыһах амбулаторнай дуу, балыыһаҕа киирэн дуу эмтэнэрин быһаарар. Вируһу утары эмп ноҕуруускатын быһаарарга көмөлөһөр.
— Көмпүүтэр томографията коронавирустан сэбиргэхтэтиини атын ыарыыны кытары бутуйуон сөп дуо?
— Коронавирустан сэбиргэхтэтиини быһаарарга диагноһы туруоруу 95% чуолкай буолар. Ордубут 5%-на – уруккуттан тыҥалара ыараханнык ыалдьар, кэһиллиилээх дьоҥҥо. Сороҕор томография коронавирус олох атыннык дьайар хартыынатын көрдөрүөн сөп, ол эрээри, оннук түбэлтэ олус сэдэх буолар.
Бэлэмнээтэ Ангелина Васильева, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru
Хаартыска: СӨ доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин пресс-сулууспата