Уопсастыба

Владимир Путин биэнсийэ сокуонун барылыгар уларытыылары киллэрдэ

Биэнсийэҕэ дьахталлар – 60, эр дьон – 65, биэс оҕолоох ийэлэр – 50 саастарыгар тахсыахтара. Биэнсийэҕэ тахсара чугаһаабыт дьону уураппыт салайааччы миэрэҕэ тардыллыаҕа. Онтон да атын уларытыылары киллэрэр туһунан бүгүн РФ бэрэсидьиэнэ Владимир Путин быһа эфир нөҥүө иһитиннэрдэ.

Владимир Владимирович биэнсийэ систиэмэтигэр уларытыылары киллэрии, биэнсийэҕэ тахсар сааһы уһатыы билигин эрэ буолбакка, өссө Сэбиэскэй кэмтэн дьүүлгэ турарын, Аҕа дойду сэриитин кэмигэр дойду демография чааһыгар улахан охсууну ылбытын, оттон 90-с сылларга ыһыллыы-тоҕуллуу кэмигэр дьон-сэргэ дохуота аччаан, дойду экономиката айгыраан эмиэ улахан охсууну ыла сылдьыбыппытын, оччолорго биэнсийэҕэ уларытыылары киллэрии хайдах да кыаллыбатаҕын, билигин бириэмэтэ кэлбитин этэн туран, РФ бырабыыталыстыбата Госдуумаҕа киллэрбит сокуонун бырайыагар маннык уларытыылары киллэрэригэр эттэ.
Бастатан туран, дьахталлар, эрдэ этиллибитин курдук, аҕыс сылынан хойутаан буолбакка, эр дьон курдук биэс сылынан биэнсийэҕэ тахсыахтаахтар. Ол эбэтэр биэнсийэ сааһын биэс сылга уһатан биэрэллэр. Ону сэргэ, Владимир Путин этэринэн, элбэх оҕолоох ийэлэр эрдэ биэнсийэҕэ тахсар кыахтаныахтаахтар. Ол курдук, үс оҕолоох ийэ үс сыл, түөрт оҕолоох буоллаҕына, түөрт сылынан, бэсиһин оҕолонноҕуна, биэс сылынан эрдэлээн биэнсийэтин ылыахтаах.
Иккиһинэн, бэрэсидьиэн биэнсийэҕэ уларытыылары түһүмэҕинэн киллэрэр ордугун этэр. “Дьон үөрэнэрин курдук түһүмэҕинэн киллэрэр сөп. Саҥа систиэмэҕэ бастакынан киирэр дьоҥҥо ураты сыһыан баар буолуохтаах. Ол иһин кэлэр икки сылга урукку сокуонунан биэнсийэҕэ тахсыахтаах дьон саҥа сокуонунан саастара уһаан биэрэринэн, алта ый иннинэ биэнсийэлэрин ылалларын курдук оҥоруохха. Холобур, 2020 с. тохсунньутуттан биэнсийэҕэ тахсаар сылдьар киһи 2019 с. от ыйыттан биэнсийэтин ылан барыан сөп”, — диэн этэр Владимир Путин.
Үсүһүнэн, аҕа саастаах дьон үлэлэрин миэстэтин сүтэрбэттэрин туһугар миэрэлэри ылыахтара. Ол курдук, биэнсийэ иннинээҕи саас биэс сылынан быһыллыаҕа. Ол эбэтэр салайааччы биэс сылынан биэнсийэҕэ тахсаары сылдьар киһини ууратар бырааба суох буолуоҕа. Ону сэргэ, аҕа саастаах дьону үлэҕэ ылыыттан аккаастанар салайааччы эмиэ миэрэҕэ тардыллыаҕа. Владимир Путин этэринэн, манна биир кэлим систиэмэ оҥоһуллуохтаах. Ону таһынан аҕам саастаах дьон квалификацияларын үрдэтэллэригэр анал бырагыраама оҥоһуллуоҕа. Уонна өскөтүн бэйэтин баҕа өттүнэн үлэтиттэн тохтуур буоллаҕына, үлэтэ суоҕунан көрүллэр социальнай көмөнү ылара биир сылга диэри уһатыллыахтаах. Бу төлөбүр, Владимир Путин этэринэн, икки төгүл үрдүөхтээх. Холобур, билигин 4,9 тыһ. солк. буоллаҕына, 11,2 тыһ. солк. диэри улаатыахтаах. Ону таһынан, икки сылга биирдэ бохсо диспансеризация барар кыахтаах буолуохтаах.
Төрдүһүнэн, шахтаҕа, туһааннаах сыахтарга үлэлиир, химияны оҥорон таһаарар дьон, о.д.а. үлэһиттэр чэпчэтиинэн туһаныахтаахтар. Ону сэргэ, аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттарга, тыа хаһаайыстыбатынан дьарыктанан олорор дьоҥҥо эмиэ чэпчэтиилэр баар буолуохтаахтар. “Тыа хаһаайыстыбатыгар 30-тан тахса сыл үлэлээбит дьоҥҥо страховой биэнсийэлэригэр 25 бырыһыан төлөнүөхтээх диэн кэпсэтии баара. Бу этиини 2019 с. тохсунньу 1 күнүттэн олоххо киллэриэххэ”, — диэн этэр Владимир Путин.
Бэсиһинэн, Владимир Владимирович этэринэн, эрдэ үлэлээбит дьон саастарынан эрэ буолбакка, стажтарынан биэнсийэҕэ эрдэ тахсар кыахтаныахтаахтар. Онон дьахталлар 37, эр дьон 42 сыл үлэлээбит буоллахтарына, биэнсийэҕэ эрдэ тахсыахтара.
Алтыһынан, биэнсийэ саҥа систиэмэтигэр түһүмэҕинэн көһүү бириэмэтигэр биэнсийэлээх дьон туһанар чэпчэтиилэрэ баар буолуохтаах. Ити баай-дуол нолуогар сыһыаннаах. Холобур, билигин биэнсийэлээхтэр дьиэлэригэр-уоттарыгар нолуок төлөөбөт буоллахтарына, кэнэҕэскитин киһи биэнсийэҕэ тахсарыттан тутулуга суох 55-60 сааһыгар бу чэпчэтиинэн туһаныан сөп. Ити курдук, коммунальнай хаһаайыстыбаҕа, дьиэҕэ-уокка, тырааныспарга, о.д.а. көрүллэр чэпчэтиилэр оннуларынан хаалыахтара.

Аграфена КУЗЬМИНА, “Саха сирэ” хаһыат.

0
0

Добавить комментарий