Бэлиитикэ Уопсастыба

Владимир Прокопьев: “СӨ Төрүт сокуонугар уларытыылары киллэрии – үтүө суолталаах”

Саха сирин Төрүт сокуонун уларытыы Арассыыйа сүрүн сокуонугар сөп түбэһэн оҥоһуллар. Оҕо көмүскэлин, дьиэ кэргэн сыаннаһын, хамнас төлөбүрүн тиийинэн олоруу алын кээмэйиттэн кырата суоҕу көрүү уонна да атын түгэннэр балаһыанньаларын бөҕөргөтөллөр. Бу курдук санааны өрөспүүбүлүкэ парламенын пресс-сулууспатыгар Ил Түмэн Судаарыстыбаннай мунньах сиргэ сыһыаннаһыыларыгар, айылҕа ресурсаларыгар уонна экологияҕа сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Владимир Прокопьев этэр диэн  СИА тиэрдэр.

“2019 сыллаахха ахсынньыга бүтүн норуот референдумунан РФ Конституциятын саҥа эрэдээксийэтэ сөбүлэһиллибитэ. Былырыын 2020 сыллаахха ити көннөрүүлэри Арассыыйа Федеральнай мунньаҕа бигэргэппитэ. Онно сөп түбэһиннэрэн Саха сирин Судаарыстыбаннай мунньаҕа (Ил Түмэн) бэйэтин Төрүт сокуонун РФ Конституциятыгар сөп түбэһиннэриэхтээх. Быйыл муус устар бүтүүтэ Ил Дархан киллэрбит көннөрүүлэрин баһыйар чааһа, субъект Сүрүн сокуона, уопсайынан сокуона федеральнай сокуоҥҥа сөп түбэһэрин уонна утарыа суохтааҕын быһыытынан, Арассыыйа Конституциятыгар киллэриллибит уларыйыыга сөп түбэһэр. Биһиги өрөспүүбүлүкэбит олохтоохторо РФ Конституциятыгар көннөрүүлэри эмиэ өйөөбүттэрин быһыытынан, бүгүн биһиги бу чахчыны бэлиэтиэхтээхпит. Бэйэтин уратыларын учуоттаан туран, оройуоннай коэффициеннарга, хотугу надбавкаларга көннөрүүлэр сиэрдээхтик киллэриллибиттэр, олор биһиги Төрүт сокуоммутугар бигэргэтиллиэхтээхтэр”, — диэн Владимир Проковьев эттэ.

Кини этэринэн, субъектар уставной конституционнай сууттарын көтүрүүнэн (упразднение) сибээстээн, Саха сирэ сокуону сөп түбэһиннэрэр – Конституционнай суут оннугар Конституционнай Сэбиэт баар буолуоҕа.

“Ону таһынан, субъект борокуруордарын Арассыыйа бэрэсидьиэнэ таларын туһунан РФ Конституциятыгар нуорма бигэргэтиллибитэ. Бу нуорма толоруллар (императивнай) хараахтардаах, ол иһин бары субъектар маннык бырааптара суох, бу мөккүһүллүбэт. Онон күн бүгүн көннөрүүлэри ырыппакка эрэ киллэрэбит диэччилэр, букатын сыыһаллар, ырытыллар кэмигэр ырытыллыахтаах этэ. Быраап хас биирдии субъега, хас биирдии гражданин РФ Конституциятыгар уларытыы түгэнэ киирээтин кытта Саха сирин Төрүт сокуонугар бэйэтин этиилэрин киллэрэр бырааптааҕын быһыытынан, Өрөспүүбүлүкэ Төрүт сокуонугар Саха сирин олохтоохторун ырытыытыгар былырыыҥҥыттан таһаарбыттара. Уопсайынан, көннөрүүлэр үтүө суолталаахтар, бу – оҕо көмүскэлэ, дьиэ кэргэн сыаннаһа, норуот олоҕун-дьаһаҕын култууратын чөл хаалларыы, улахан болҕомто үөрэххэ, социальнай көмүскэлгэ уурулунна, ордук хамнас алын кээмэйэ тиийинэн олоруу алын кээмэйиттэн намыһах буолуо суохтааҕын туһунан чааһын бигэргэтиигэ. Бу улахан суолталаах сыаннас РФ Конституциятынан, ону кытта СӨ Төрүт сокуонунан бигэргэтиллэр”, — диэн норуот дьокутаата бэлиэтээтэ.

0
0