Бүгүн, алтынньы 15 күнүгэр, Аан дойду үрдүнэн тыа сирин дьахталларын күнэ бэлиэтэнэр. Бу күнү бэлиэтиир туһунан аан бастаан 1995 сыллаахха Пекиҥҥэ ХНТ иһинэн ыытыллыбыт дьахталлар төрдүс кэмпириэнсийэлэригэр тыл көтөхпүттэрэ. Оттон 2007 с. бигэргэнэн, бу бэлиэ күн сыл ахсын бэлиэтэнэр буолбута.
edersaas.ru
Аныгы кэмҥэ Саха сирин дьахталлара бары эйгэҕэ ситиһиилэнэн, уопсастыбаннай уонна бэлитиичэскэй олоххо көхтөөхтүк кыттан, саҥа идэлэри баһылаан үтүө холобур буолаллар. Дойдубут, өрөспүүбүлүкэбит социальнай-экэнэмиичэскэй, духуобунай сайдыытын боппуруостарын, кыһалҕаларын быһаарыыга өрүү инникки күөҥҥэ сылдьаллар.
Бүгүн биһиги тыа сиригэр олорор, быһаччы тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлии-хамсыы сылдьар кэрэ аҥардарбытын ис сүрэхтэн эҕэрдэлиибит уонна кинилэр күүстээх санааларыгар, кыахтарыгар, дьулуурдарыгар сүгүрүйэн туран, махталбытын тиэрдэбит.
Биһиги өрөспүүбүлүкэбит экэниэмикэтигэр тыа хаһаайыстыбата биир бөдөҥ уонна тыын суолталаах салаанан буолар. Ол курдук, өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтин үстэн биирэ тыа сиригэр олорор. Оттон тыа сирин олохтоохторун сүрүн дьарыктара – тыа хаһаайыстыбата: өбүгэ саҕаттан ынах сүөһү, сылгы, таба иитэн, бултаан-балыктаан, төрүт дьарыктарын тутан кэллилэр.
Статистикаҕа сигэннэххэ, Саха сиригэр күн бүгүн уопсайа 569 тыһыынча дьахтар аймах баар эбит буоллаҕына, 165 тыһыынчаттан тахса дьахтар тыа сиригэр олорор. Мантан сүрүн өттө үөрэх, атыы-эргиэн, тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар үлэлиир. Оттон кыра аҥара тыа сирин ыарахан үлэтигэр түбүгүрэр.
Агропромышленнай комплекс тэрилтэлэригэр уопсайа 148 дьахтар салайааччы баар, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 2204 бааһынай хаһаайыстыба бигэтик үлэлиириттэн 678-н дьахталлар баһылыыллар, ол иһигэр элбэх оҕолооҕо – 800-тэн тахса.
Хаһаайыстыба уонна улахан дьиэ кэргэн түбүгүн тэҥҥэ дьүөрэлиир уустуга чахчы. Манан сирдэттэххэ даҕаны, дьахтар салайааччы нарын санныгар икки бүк ыарахан сүгэһэр сүктэриллэр эбээт.
Бу күн ахтан-санаан ылыаҕыҥ тыа сирин хоһуун-хоодуот дьахталларын, Социалистическай Үлэ Дьоруойдарын – ыанньыксыттар Елизавета Бурцеваны, Варвара Трофимованы, Анастасия Копыринаны, кыыл иитээччи Матрена Аммосованы, оҕуруотчут-агрономнар Матрена Корнилованы уонна Екатерина Новгородованы, нэһилиэк сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Анна Васильеваны. Амма аатырбыт, уордьаннаах ыанньыксыта Аграфена Сутакова күн бүгүҥҥэ диэри эдэрдэргэ холобур буолан үлэлии-хамныы сылдьар.
Олох хаамыытын тэтиминэн дьахталлар тыа хаһаайыстыбатын үлэтин муоһалыырга киэҥник уонна күүскэ ылыстылар. Урут хаһаайыстыбалары өр сылларга үрдүк таһаарыылаахтык салайбыт Парасковья Федорова (“Хатас” сопхуос), Марина Николаева (“Өлөөн” МУТ) курдук биирдиилээн дьахтар салайааччыны ааттыыр буоллахпытына, аны ырыынак сыһыаннаһыытын үйэтэ үөскэппит салайааччылара иитиллэн таҕыстылар. Таисия Десяткина (Мэҥэ Хаҥалас, “Тумул” ТХПК), Аксинья Левина (Кэбээйи, “Ворошилов” ТХПК), Екатерина Портнягина (Үөһээ Дьааҥы, “Полюс холода” ТХПК), Елена Тутукарова (Бүлүү, “I Күүлэт” ТХПК), Ариада Маркова (Таатта, “Булуус” бааһынай хаһаайыстыба), Анастасия Кырбасова (Бүлүү, “Илин” бааһынай хаһаайыстыба), о.д.а. эдэр көлүөнэҕэ суолдьут сулус буолар аналлаахтар. Кинилэр үлэлэрин, олохторун холобур оҥостон, дьахтар киһи кыаҕар итэҕэйэн, эдэр көлүөнэ салайааччы дьахталлар үүнэн-сайдан иһэллэр.
Ыһыллыы-тоҕуллуу сылларыгар дьахталлар илиилэригэр киирбит хаһаайыстыбалар тулуктаһан, билиҥҥэ диэри бигэтик үлэлииллэрэ баар чахчы. Ол дьахтар киһи ылсыбыт дьыалатыгар боччумнаахтык, ымпыктаан-чымпыктаан сыһыаннаһарыттан тахсар буолуохтаах.
Тыа сиригэр олорор уонна тыа хаһаайыстыбатын туругурда сылдьар ытыктабыллаах кэрэ аҥардарбытыгар таһаарыылаах үлэҕит иһин ис сүрэхпиттэн махтанабын. Эһиэхэ үлэҕитигэр, олоххутугар үрдүк ситиһиини, чөл туругу, алаһа дьиэҕитигэр этэҥҥэ буолууну баҕарабыт!
Сахабыт сирин тыатын хаһаайыстыбата, тыа сирэ чэчирии сайдарыгар, дьон-сэргэ олоҕо тупса, уйгута улаата турарыгар күүстээх, таһаарыылаах үлэни!
Ытыктабылы кытта СӨ Тыа хаһаайыстыбатын миниистирэ Александр Атласов