Бүгүн, бэс ыйын 3 күнүгэр, Дьокуускайга «Сахамедиа» медиа-киинигэр Өрөспүүбүлүкэтээҕи 3-с №-дээх килиниичэскэй балыыһа 90 сыллаах үбүлүөйүнэн дьахтар доруобуйатыгар анаммыт пресс-кэмпириэнсийэ буолла. Пресс-кэмпириэнсийэ сүрүн тиэмэтинэн дьахтар мааткатын араага, араас сыстыганнаах ыарыылар буоллулар.
Ыарыыттан харыстаныы, эрдэ көрдөрүнүү, эмтэнии туһунан кэпсэтиигэ кыттыыны ыллылар: 3-с №-дээх килиниичэскэй балыыһа кылаабынай бырааһа Ольга Татаринова, мэдиссиинэ наукатын хандьыдаата, үрдүк таһымнаах гинеколог-быраас Татьяна Борисова, мэдиссиинэ наукатын хандьыдаата, предиктивнэй мэдиссиинэ уонна биоинформатика Киинин сэбиэдэссэйэ Александра Асекритова, ону сэргэ Москва куораттан мэдиссиинэ наукатын дуоктара, В.И.Кулаков аатынан ФГБУ НМИЦ АГП профессора Инна Аполихина уонна үрдүк таһымнаах быраас Елена Горбунова.
3-с №-дээх килиниичэскэй балыыһа кылаабынай бырааһа Ольга Татаринова:
— Балыыһабыт үбүлүөйүнэн араас аахсыйалары, научнай кэмпириэнсийэлэри тэрийдибит. Бүгүҥҥү кэмпириэнсийэ сыалын-соругун туһунан билиһиннэрэр буоллахха, кэмпириэнсийэбит дьахтар доруобуйатыгар ананар. Өрөспүүбүлүкэҕэ дьону эмтиир анал балыыһалар бааллар. Оттон биһиги балыыһабыт биир бастакынан вируснай папиллома баарын-суоҕун быһаарар диэн этиэм этэ. Вируснай ыарыылары эрдэттэн көрдөрүммэккэ сырыттахха, бу кэлин онкологияҕа кубулуйуон сөп. Ол иһин кыргыттар, дьахталлар сыл ахсын көрдөрүнэллэрэ наада.
Аны туран, кэрэ аҥаардар бэйэлэрин доруобуйаларыгар болҕомто уураллар, эр дьоҥҥо тэҥнээтэххэ быдан көхтөөхтөр. Кинилэр арай ханна, хайдах көрдөрүнэллэрин билимиэхтэрин сөп. Онон эһиги, суруналыыстар, бу туһунан сиһилии сырдатаргыт наада. Билигин вируснай папилломаны эрдэтинэ булан, кыаллар буоллаҕына эмтээн, куһаҕан ыарыыга тиэрдибэт гына кыһаныахтаахпыт.
Бэлиэтээн эттэххэ, куоракка, киин сиргэ олорор кэрэ аҥаардар кэм көрдөрүнэллэр. Улууска, уһук дэриэбинэлэргэ олорор кэрэ аҥаардарга быраас да тиийбэтиттэн, айана да ырааҕыттан маннык ыарыы эрдэ быһаарыллыбакка арааска кубулуйуон сөп. Ол туһуттан биһиги үс улууска – Орто Халымаҕа, Ньурбаҕа, Горнайга айанныыры былаанныыбыт. Онно тиийэн анаалыс ылан, скрининг оҥорон бэрэбиэркэлиэхпит, үлэлиэхпит.Тыа сиригэр мэдиссиинэ көмөтө 33% тэҥнэһэр. Маны сэргэ инникитин хоту, Бүлүү бөлөх уонна киин, чугас сытар улуустарга эмиэ сылдьыахпыт. Билиҥҥи үйэҕэ киһи ыарыыттан хайдах харыстанары, ханна көрдөрүнэри барытын билиэхтээх.
Ульяна ЗАХАРОВА.