Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ ыйытыыларга хоруйдуур
Ол курдук үүт харчытын туһунан үгүс боппуруос киирэр. 2010 сыллаахха тахсыбыт Саха Өрөспүүбүлүкэтин 881 нүөмэрдээх сокуонугар олоҕуран, бары улуустарга тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын, табаарын оҥорон таһаарыыны сайыннарыыга диэн боломуочуйа бэриллэн турар. Ол аата Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ хас биирдии улуус дьаһалтатыгар ылыллыбыт былаанынан көрөн үбү-харчыны ыытар.
Быйыл өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн үүт былаана – 80 706,01 туонна. Маныаха диэн 2 млрд 8 000 00,42 солк. көрүллүбүтэ. Билиҥҥи туругунан, 2 млрд 519 950 378 солк. улуустарга ыытыллан турар. Онон этиэххэ наада, быйылгы үүт харчыта 90% баран турар.
Холобур быһыытынан, биир улууһу ылан көрүөҕүн. Үүтү туттарыыга 2019 сылга Ньурба улууһун былаана 5 226 туонна. Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ 5 226 туонна үүт харчытын — 182 910 000 солкуобайы улуус дьаһалтатыгар толору ыыппыт. Салгыы улуус дьаһалтата заготовителлэргэ ыытыахтаах, эмиэ былааннарын көрөн туран.
Ол эрэн заготовителлэр былааны аһары толорон баран, харчыларын ситэ төлөспөккө, «үүт харчытын хаһан төлүүгүт?» диэн ыйытыы үгүстүк турара кистэл буолбатах.
Маннык балаһыанньа үөскээбэтин туһугар икки өттүттэн (заготовитель уонна үүт туттарааччы) хонтуруол баар буолуохтаах. Үүт былаана туолла да, салгыы быһаарсыахтаахтар. Кооператив оҥорон таһаарбыт бородууксуйатын атыылаан киллэрбит дохуотуттан төһө үбү-харчыны көрөн, эбии төһө үүтү тутар кыахтааҕын ааҕынан баран саҥаттан дуогабар түһэрсиэхтээх. Чопчу бачча туонна үүтү тутар кыахтаахпын диэн.
Хомойуох иһин, кэмигэр маннык үлэ ыытыллыбакка иэскэ киирии тахсар.
Онон инникитин, үүт туттарааччылар былааҥҥытын толорбут буоллаххытына, эбии дуогабар түһэрсэргитин умнумаҥ. Онтон бородууксуйаны оҥорон таһаарааччылар дьиҥ чахчы төһө үүтү тутар кыахтаахтарын ааҕан-суоттаан көрүөхтээхтэр. Оччотугар эрэ үүккэ иэс үөскээбэт.
Билигин үүт туттарааччыларга иэстээх кооперативтар иэһи-күүһү сабынарга үлэ ыыталлар. Кинилэр сыл бүтүөр диэри киллэрбит дохуоттарыттан иэстэрин төлөһө сатыахтара.
СӨ Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин пресс-сулууспата