ТУСКАР ТУҺАН: Санаа долгуйуутун, уолуһуйууну, айманыыны намтатыы

Билиҥҥи түргэн тэтимнээх, араас быһыылаах информациянан туолбут олоххо киһи элбэхтик долгуйар, айманар, санаарҕыыр, уолуһуйар. Сорохтор тута сыаналаах эмп иһэ охсорго үөрэнэн хаалбыттар. Ол эрээри, ньиэрбэ тиһигин сөпкө үлэлэтэн, куһаҕан санаа сүүрээниттэн эмиэ суох аралдьыйар ньымалар бааллар. Бу ыстатыйаҕа оннук сэттэ боростуой, ол эрээри олус туһалаах ньыманы билиһиннэриэхпит.

 1. Сирэйгин тымныы уунан суунун

Тымныы уу киһи этин-сиинин «уһугуннарар». Бу ньыма уоскутар ньиэрбэ үлэтин күүһүрдэн, сүрэх тэбиитин бытаардар. Ол түмүгэр, айманыыны тохтоторго көмөлөһөр. Маны таһынан, тымныы уу мэйиигэ сэргэхсийиини, чэбдигириини киллэрэн, киһи санаатын көтөҕөр.

2. Бытааннык тыыны таһаарар эрчиллиини оҥоруҥ

«4-7-8» диэн ааттанар ньыма олус көдьүүстээх.

• 4 сөкүүндэ устата муннугунан тыыныҥ.
• 7 сөкүүндэ тыыммакка тохтуу түһүҥ.
• 8 сөкүүндэ устата айаххытынан бытааннык салгыны таһаарыҥ.

Бу эрчиллии сүрэх тэбиитин бытаардар, эти-сиини сынньатар уонна уоскутар. Хаста да хатылаатахха, аймалҕан тута ааһар, сүтэр.

3. Гаджета суох таһырдьа хаамыҥ

Киһи айманар кэмигэр мэйиитэ тулалыыр эйгэттэн кутталы көрдүүр үлэҕэ киирэр. Биир тэтимнээх хаамыы уонна таһырдьаттан киирэр араас информация (тыас-уус, сыт-сымар, көстүү) бу үлэни мөлтөтөр. Смартфоҥҥа одуулаабакка, тулаҕытын көрө-истэ, айылҕаны кэтээн көрө-көрө хаамтаххытына, мэйиигит сынньанан, «перезагрузкаланар».

4. Уруһуйдааҥ

Кумааҕыга араас оһуору-мандары, геометрическай фигуралары эбэтэр тугу баҕарар уруһуйдааһын өй-санаа ноҕуруускатын аччатар. Бу дьарыкка ыллардаххытына, куһаҕан санааларгыттан аралдьыйаҕыт, эмоциональнай туруккут тупсар. Уус-уран талаан наадата суох, сүрүнэ — бырасыастан дуоһуйуу.

5. Харахха аналлаах гимнастиканы оҥоруҥ

Бастаан хараххытын сынньатыҥ, иннигит диэки одуулааҥ. Онтон көрөр сиргитин кэҥэтэн, ис санаанан уруһуйдаан көрүүнү эрчийиҥ. Байҕал кытыытыгар эбэтэр киэҥ нэлэмэн сыһыыга турар курдук сананыҥ. Бу эрчиллиини хас да мүнүүтэ оҥордоххо, харах сылайбыта ааһар уонна ньиэрбэ тиһигэ уоскуйар.

6. Вестибулярнай аппараакка эрчиллиини оҥоруҥ

Турар эбэтэр олорор сиргитигэр 1-3 мүнүүтэ устата биир кэлимник икки өттүгүтүгэр имиллэҥнээҥ, тэтими уларыта-уларыта хамсаныҥ. Оҕо эрдэххэ биһигини бигиир кэмнэригэр курдук, ити хамсаныы киһини уоскутар, долгуйууну намтатар.

7. Ыллааҥ

Ханнык эмит сөбүлүүр матыыпкытын 2 мүнүүтэ устата  ыллыы сылдьыҥ. Ыллааһын тустаах ньиэрбэни үлэлэтэн, уоскуйууну төннөрөр. Кылаабынайа — улаханнык, сценаҕа тахсардыы ыллыыр курдук буолбакка, бэйэ иһигэр дэгиттэр ыллааһын да туһалаах буолар.

Бу боростуой, науканан дакаастаммыт ньымалары туһанан, олоххут долгутуулаах түгэннэригэр бэйэҕитигэр көмөлөһө үөрэниҥ. Доруобуйаҕытын харыстааҥ!