Атаххыт дьиктитик ыалдьан утуйаргытыгар мэһэйдиир түгэннэрэ бааллар дуо? Бу ыйытыыга невролог Николай Киселев хоруйдаата.
Киэһэ атах күүскэ сылайыыта күнүс атахха улахан ноҕурууска үөскүүрүттэн, кыараҕас, табыгаһа суох атах таҥаһыттан, күн-дьыл күүскэ уларыйыытыттан, ордук куйаас күн дьыл кэмигэр биллэриэн сөп. Ыарыы төрүөтэ доруобуйаҕа куттала суох диэххэ сөп. Ноҕуруусканы аччатан эбэтэр атах таҥаһын уларытан босхолонор түгэннэр бааллар. Ол эрээри, атын эмиэ төрүөттэр буолуохтарын сөп.
Сүрэх ыарыыта
Сүрэх-тымыр систиэмэтин үлэтэ кэһилиннэҕинэ, киэһэтин атах иһиэн сөп. Атах иһэр, тириитэ маҥхайар уонна тымныы буолар, ыга тутар курдук буолар. Утуйарга атах ыалдьара эрэ буолбакка, сыттахха күүһүрэр сүрэх ыарыыта уонна сөтөл эмиэ мэһэйдииллэр. Атах испитэ үксүн сарсыардатын ааһар, ол эрээри маннык көстүү хас күн аайы хатыланыан сөп. Манныкка тиэрдиэн сөптөөх төрүөттэр – сүрэх үлэтин мөлтөөһүнэ, атеросклерозтар уонна сорох атын сүрэх-тымыр ыарыылара.
Бүөр ыарыыта
Бу ыарыыларга атах ыйааһына эбиллибиккэ дылы буолар, нүөлүйэн ыалдьар, «тыытар», иһэр уонна кыһыйар, мэлдьи утатыы бэлиэтэнэр. Маннык сибикилэр бүөр үлэтэ мөлтөөн иһэрин көрдөрүөхтэрин сөп.
Тымыр ыарыылара
Тымыр варикоһа, флебит, тромбоз атах түргэнник сылайарыгар, киэһэтин ыалдьарыгар, ыарахан буоларыгар, тирии нөҥүө көстөр бөлтөҕөр тымырдар үөскүллэриттэн тахсар.
Сис тоноҕоһун эбэтэр сүһүөхтэр ыарыылара
Сис тоноҕоһун кыһалҕаларыгар ньиэрбэ кыбыллан, киһи атаҕар мөлтөөһүнү, дьарҕа буолууну, ыарыыны биллэрэр. Сүһүөх ыарыылара атах ыарыытынан, сүһүөх тулата иһиитинэн, тирии кытарыытынан биллэр.