Маны аах Тыа хаһаайыстыбата

Степановтар үүнүүлэрин хомуйан бүтэрэн эрэллэр

Амма улууһун Бөтүҥ нэһилиэгэр Семен Степанов оҕуруот аһыгар идэтийэр бааһынай хаһаайыстыбата быйыл да үүнүүтэ үчүгэй.
edersaas.ru
Моркуоп, сүбүөкүлэ, хортуоппуй хомулунна, аны хаппыыста сороҕо хаалла. Степановтар 1998 сылтан оҕуруот аһын олордуунан дьарыктаналлар. Ыал ийэтэ Елена Николаевна маҥнай саҕалыылларыгар «Победа» сопхуоска буҕаалтарынан, аҕалара Семен Николаевич сыбаарсыгынан үлэлииллэрэ. 1990- с сыллардаах уустук кэмнэргэ дьиэ кэргэн бэдэрээтинэн үлэлиири сэҥээрэн, өрүс уҥуор Кыһыл Кэккэҕэ сир ылан, хаппыыста олордубуттара. Эһиилигэр бааһынйа хаһаайыстыба тэриммиттэрэ. Улуус баһылыга Дмитрий Наумов үлэлиэн баҕалаах ыалга кыра тыраахтары биэрбитэ улахан төһүү буолбута. Дьэ ити кэмтэн ылата кинилэр сүүрбэттэн тахса сыл үлэлээн-хамсаан кэллэ. Билигин үлэни-хамнаһы 2015 сыллаахха хаһаайыстыба салайааччыта буолбут уоллара Семен Семенович, уолаттар Андрей Семенович, Николай Семенович, ыал аҕа баһылыга Семен Николаевич тырахтарыыс, Елена Николаевна докумуон үлэтин толорооччу быһыытынан сүрүннүүллэр. Биэс сыллааҕыта «Саҕалааччы фермер» граныгар тиксэннэр, тиэргэннэригэр оҕуруот аһын харайар ыскылааты оҥостубуттара. Кэнники сылларга «Бөтүҥ» ТХПК салайааччыта Дмитрий Левин 9 гектар сири уларсан, үлэ-хамнас өссө элбээбитэ.

Үлэ саас арассаада олордуутуттан саҕаланар, нэһилиэнньэ да дэлэйдик ылар. Оттон сайыҥҥы үлэҕэ хара маҥнайгыттан тэриллибит, өрөспүүбүлүкэҕэ үс төгүл кыайыылааҕынан ааттаммыт дьиэ кэргэн лааҕырын көмөтө улахан. Билигин аны сиэннэр, атын да оҕолор алтыс кылаастан саҕалаан оскуоланы бүтэриэхтэригэр диэри кэлэн, сайын аайы үлэлииллэр. Лааҕыр арыллыытын, сабыллыытын тэрээһиннэрэ, минньигэс аһынан күндүлээһин, ытык сирдэри, пааматынньыктары ыраастааһын, сир аһын хомуйуу оҕолору куруук үөрдэр. Оҕуруот аһынан дьарыктаныы маҥнайгы сылларга дойдуга үлэ, харчы суох кэмнэригэр биир быыһанар суол, оттон билигин биэнсийэлээх дьоҥҥо эбии дохуот буолар. Ону таһынан дьарыктаах буолуу, оҕолор, сиэннэр улахан дьону батыһа сылдьан үлэҕэ үөрэнэллэрэ, харчы хантан кэлэрин өйдүүллэрэ — иитии биир көрүҥэ. Нэһилиэктэрин, улуус киинин олохтоохторун саас арассааданан, күһүн оҕуруот аһынан хааччыйаллара эмиэ улахан көмө. Оҕуруот үлэтинэн дьарыктанар ыал тыа сиригэр олорор дьон тиэргэннэригэр бэйэлэригэр анаан оҕуруот аһын, саатар хортуоппуйу олордоллоругар баҕалара улахан.


Кыра эрдэхпиттэн дьоммор көмө буолан, оҕуруот үлэтин эппинэн -хааммынан билэн улааппытым. Оскуол кэнниттэн Тыа хаһаайыстыбатын техникумугар агроном идэтигэр үөрэммитим. Бүтэрээт бааһынай хаһаайыстыба салайааччыта буолбутум. Тиэргэммитигэр 8 х 14 кээмэйдээх оҕуруот аһын харайар ыскылааты туттубуппут. Тутуубун ыытыам иннинэ Сэргэ Бэскэ хортуоппуйга элбэх ыһыылаах Фоминнарга баран уопут атастаһан кэлбитим. Билигин хортуоппуйунан барар былааннаахпын. Хаһаайыстыбанан дьарыктанар киһиэхэ бэйэ бас билэр сирдээҕэ ордук этэ. Оҕуруот аһын үүннэрии сүрүннээн илии үлэтин күүһүнэн барар, ол иһин инникитин уу ыстарар ситими, сыыс отун ыраастыыр ньыманы толкуйдуом, — диир эдэр фермер Семен Степанов.

Амматтан Алтаана Артемьева, «Саха сирэ» edersaas.ru сайтка анаан

 

1
0