Сахалин уобалаһын Углегорскай оройуонугар ыт хаһаайынын тыатааҕыттан көмүскээн улаханнык эчэйбит. Дьоруой, хорсун ыкка уустук эпэрээссийэ оҥоһуллубут.
Эрэгийиэннээҕи бэтэринээрийэ уонна племенной сүөһүнү иитии ааҕыныстыбата иһитиннэрэринэн, эр киһи тыаҕа саата суох сырыттаҕына, соһуччу тыаттан тыатааҕы тахсан кэлбит. Кутталлаах түгэн үөскээбитигэр кини ыта тутатына сиэмэх кыылга утары түспүт уонна тыатааҕыны аралдьыппыт. Утарсылаһыы кэмигэр ойуур хаһаайына ыты элбэхтик ытырбыт, тыҥыраҕынан дириҥник хайа тардыбыт. Ол эрээри түөрт атахтаах доҕор хаһаайына көмүскээн, куттала суох сиргэ барарыгар уонна көмө көрдүүрүгэр эбии бириэмэни бэлэхтээбит. Ол кэннэ адьырҕа кыыла халыҥ тыаҕа төттөрү төннүбүт.
Быраастар туруулаһыылара
Ыараханнык бааһырбыт кыылы Углегорскайдааҕы ыстаансыйаҕа аҕалбыттар. Быраастар ыт этигэр-сиинигэр элбэх бааһы-үүтү, былчыҥнара эчэйбитин уонна улаханнык хаан сүтэрбитин быһаарбыттар. Түөрт атахтаах доҕор тыынын быыһыыр туһугар тутатына эпэрээссийэ оҥоһуллубут. Бэтэринээрдэр хас да чаас устата ыт олоҕун туһугар охсуспуттар. Уустук эпэрээссийэ уонна эмтээһин түмүгүнэн ыты быыһаабыттар. Билигин ыт туруга этэҥҥэ, исписэлиистэр көрүүлэринэн кыыл доруобуйата чөлүгэр түһэрин күүтэллэр. Билигин олоҕор туох да куттал суох диэн ааҕыныстыба иһитиннэрэр.
Ыт хаһаайына бэриниилээх доҕорун быыһаабыт бэтэринээрдэргэ дириҥ махтал тылларын тиэрдэр. Кини бэлиэтээбитинэн, ыта олоҕун толук ууран, кинини хорсуннук көмүскээбит, оттон быраастар үтүө доҕорун быыһыыр туһугар бары үлэни ыыппыттар.
