“Саха сирин талааннара» өрөспүүбүлүкэтээҕи оонньууга кыттыҥ!

Салайар дьоҕурдаах киһи, худуоһунньук, тойуксут кэриэтэ эмиэ айылҕаттан айдарыылаах, туһунан толкуйдаах буолуохтаах. 

Оччотугар, кинини эмиэ эдэр эрдэҕинэ булан, дьоҕурун сайыннар көдьүүстээх. Ол туһугар биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр ыччат ортотугар 2009 сылтан саҕалаан Егор Борисов көҕүлээһининэн тэриллибит МИНИСТР диэн дьыалабыай оонньуу ыытыллар. Бу өрөспүүбүлүкэтээҕи каадырдар куонкурустара «Саха сирин талааннара» диэн саҥа аатынан 11 төгүлүн ыытыллар.

2020 сылга оонньуу аата эрэ уларыйбатах — аан дойду үрдүнэн ааҥнаабыт коронавирус дьаҥын күһэйиитинэн, бу сыллааҕы тэрээһин дистанционнай ньыманан барыаҕа.

300 уһулуччулары көрдөөһүн

Былырыыҥҥы оонньууга Саха сирин 6 тыһыынчаттан тахса ыччата кыттыбыт, олортон 112 киһи кыайыылааҕынан тахсыбыт. Дьиҥэр, ыччат диэн өйдөбүл 2019 сылтан бу оонньууга лаппа кэҥэтиллибит — 18 саастарыттан 45 саастарыгар тиийэ дьон кыттыахтарын сөп. Быйылгы  тэрээһиҥҥэ кыттааччылар үс бөлөххө арахсаллар: 16-22 саастаахтар, 23-35 саастаахтар, 36-45 саастаахтар. Оонньуу сүрүн соруга — бары кыттааччылартан 300 талааннаах дьону сүүмэрдээн ылыы. Кинилэр Саха өрөспүүбүлүкэтин социальнай- экэнэмиичэскэй сайдыытын стратегиятын соругун ситиһиини хааччыйар кэскиллээх исписэлиистэр уонна салайааччылар буолан тахсыахтаахтар. Кыайыылаахтар бары «LAB.TALENT» прорывной компетенциялары сайыннарар бырагыраамаҕа үөрэнэр кыахха тиксиэхтэрэ. Бу үөрэх 10 уһулуччута Ил Дархантан салгыы үөрэххэ грант тутуохтара уонна өрөспүүбүлүкэ каадырга резервэтигэр киириэхтэрэ.

Михаил Донской — 2019 сыл кыайыылааҕа

Михаил ХИФУ устудьуона, 2018 сылтан ФЛФ суруналыыс салаатыгар үөрэнэр. Былырыын МИНИСТР ооньууга ыҥырыыны көрөн, кыттарга санаммыт. Ооонньуу түмүгүнэн Михаил финалга тиийэн, күрэс биир кыайыылааҕынан тахсыбыт. Күрэс хайдах быһыылаахтык ааспытын, туох уустуктар баалларын туһунан киниттэн ыйыталастым.

— Күрэс туһунан хантан истибиккиний?

— МИНИСТР дьыалабыай оонньуу туһунан хаста даҕаны Инстаграм ситимигэр көрөн ааспытым. Онтон биирдэ сиһилии ааҕан баран, “мин кыайыахпын сөп эбит” диэн санаа киирбитэ. Онон уһата-кэҥэтэ барбакка сайаапка түһэрбитим.

— Оонньуу хас түһүмэхтээҕий?

— Бастаан тест быһыытынан ыйытыылар кэлбиттэрэ. Арассыыйа, Саха сирин устуоруйатын туһунан, уопсай билиилэри тургутар, добуоччу ыарахан ыйытыылар этилэр. Саҥаттаан урукку үөрэммит кинигэлэрбин хостоон, анал интэриниэт саайтарын хасыһан, күүскэ үлэлээн бу тургутугу ааспытым. Онтон бэйэҥ тускунан визитка оҥорон ыытаҕын. Туох баар күүстээх өрүттэргин арыйан хоһуйуу курдук. Үһүс түһүмэх эмиэ тургутук этэ, бу сырыыга салайар дьоҕурдары арыйар хабааннаах, биир эйгэҕэ сыһыаннаах ыйытыылартан турар этэ. Уустук соҕус ыйытыылар, маны толорорго элбэх сырабын бараабытым. Кэнники истибитим, бу түһүмэхтэргэ элбэх киһи сыыйыллыбыт. Ол кэнниттэн, салгыы кыттааччылары ыҥыран хамаандаларга араарбыттара уонна олоххо сыһыаннаах, илэ баар кыһалҕалары быһаарыыга сорудахтары биэрбиттэрэ.

— Холобур?

— Холобур, биһиги хамаандабыт инбэлиит оҕолор оскуолаларын тиийэн көрбүтэ. Ол кэнниттэн бу эйгэҕэ туох саҥа быһаарыылары киллэриэххэ сөбүн, ханнык хайысхаҕа сайыннарар ордугун туһунан бырайыак оҥорон көмүскээбиппит. Хамаандаҕа үлэлиир чэпчэки, хас даҕаны киһи биир сорудаҕы тобулара, ырытара ордук ситиһиилээх, туһалаах буолар эбит. Ол эрээри, сыана быһааччылар сүрүннээн хамаанда үлэтин буолбакка, хас биирдии киһи хамаандаҕа хайдах үлэлиирин көрөллөр, онон най баран, сыҥаланан олорбоккун. Сорудахтар барыта биһиги эрэгийиэммит дьиҥнээх кыһалҕаларын быһаарыыга анаммыттар, олохтон тахсар этилэр. Ону хамаанда ис иһигэр киирэн биир көрүүлээх бырайыак айан таһааран хамыыһыйа иннигэр көмүскүүр.

— Үлэҕитин кимнээх сыаналаабыттарай?

— Билигин салайар үлэҕэ сылдьар дьон сыаналаабыттара. Холобур, ол сылдьыбыт оскуолабытыгар сыһыаннаах быһаарыыларбытын оскуола бэрэстэбиитэллэрэ дьүүллээбиттэрэ. Хамыыһыйаҕа Саха сирин үрдүкү салалтатыттан, Владимир Солодов, Ольга Балабкина бааллара. Онон оонньуу үрдүк таһымнааҕа өйдөнөр этэ, кыайыы туһугар туох баар күүспүтүн барытын уурбуппут.

— Үөрэххэр, үлэҕэр төһө мэһэйдэппиккиний?

— Мин бэйэм уруккуттан уопсастыбанньыкпын, онон бу күрэс тэтимигэр чэпчэкитик киирбитим. Күннээҕи соруктаргын эрдэттэн үчүгэйдик былааннаатаххына барыны барытын кыайыахха сөп. Үөрэхпэр өйөөбүттэрэ, МИНИСТР оонньууга кыттарбын билэн баран, күммүн атыннык аттарарбар сөбүлэспиттэрэ, сорох уруоктары хойутуу туттарбытым. Салайар үлэҕэ бэйэ бириэмэтин сөптөөхтүк аттарыы улахан суолталааҕын бу оонньуу кэмигэр билбитим.

— Саарыы сылдьар дьоҥҥо, саҥа кыттааччыларга тугу сүбэлиэҥ этэй?

— Кыттыҥ! Бэйэҥ төһөнү кыайаргын, кыаҕыҥ хайдаҕын быһаарарга суолталаах тэрээһин эбит. Ону таһынан бу оонньууга элбэх саҥа дьоннуун билсиэххит, бу өттүн тус бэйэм олус суолталааҕынан ааҕабын. Кыттааччыларга сүбэлиэм этэ — хамаандаҕа үлэлииргэ үөрэниҥ, туһалаах буоларга кыһаллыҥ! Бу оонньуу олоххутугар биирдэ бэриллэр дьоллоох түгэн буолуон сөп, кытаатан мүлчү тутумаҥ!

2020 сылга ыытыллар оонньуу түһүмэхтэрэ

Кыттыыга сайаапканы биэрии тиһэх болдьоҕо алтынньы 26 күнэ. Үс нэдиэлэни кыайбат кэм хаалбыт. Алтынньы 29 күнүттэн ахсынньы 12 күнүгэр диэри маҥнайгы сүүмэрдиир түһүмэх ааһар. Маны ааспыт кыттааччылар «LAB.TALENT» прорывной компетенциялары сайыннарар бырагырааманы саҕалыыллар. Олунньуттан балаҕан ыйыгар диэри үөрэнэн баран, түмүктүүр көрүүгэ 10 уһулуччу кыттааччыны талыахтара.

Күрэс балаһыанньаларын “Таланты Якутии” саайтка киирэн билсиэххитин сөп. Сайаапканы түһэрэргэ бу хантаактарынан туһаныҥ:

Электроннай аадырыс: ya_talant_ykt@mail.ru

Билсэр хонтуора: Ленин уулуссата, 30, каб. 413

Төлөпүөннэр: +7 (4112) 50-71-24, +7 (924) 560-44-27

Егор Карпов