Сир үрдүгэр киһи сөҕөр-махтайар, арыт, итэҕэйиэн да, итэҕэйимиэн да билбэт араас интэриэһинэйэ барыта баар. Олортон биһиги бүгүн ойуччу тутан, дьиэҕэ иитэр кыылларбытыгар тохтуохпут. Дьэ эрэ, көрүөҕүҥ, туох уратылаахтар баар буолар эбиттэрий?
Саамай улахан ыт
Ыт сыла үүммүтүнэн, сир үрдүгэр баар саамай улахан уонна саамай кыра ыттар тустарынан суруйан турабыт. Онно бу Зевс диэн немец догун туһунан эмиэ киллэрбиппит. Санатар буоллахха, Зевс Дурлагтар (Мичиган, АХШ) дьиэ кэргэн тапталлаах ыттара. Үрдүгэ 111,8 см, ыйааһына 70 киилэни аһарар. Кэлин атаҕар турдаҕына, үрдүгэ 224 см.
Зевс алҕас киһи атаҕын үктээтэҕинэ, көҕөрөн тахсар дииллэр эбит хаһаайыттара. Оттон минньигэһи ыскаап саамай үөһээ долбууругар кистээн да туһата суоҕун эппиттэр. Хаһаайыттара кинини илдьэ сылдьаары, грузовик атыыласпыттар. Дьэ, маннык улахан ыт күн ахсын 14 киилэ аһылыгы аһаатаҕына тотор эбит. Эн маннык ыты иитиэҥ этэ дуу?
Киһи мыыммат куоскалара
Гиннес рекордун кинигэтигэр эспиэрдэр саамай улахан куосканан Траблы ааттаабыттар. Бу куоска үрдүгэ 48, 3 см., ыйааһына 9 кг. Куруук сүүрэ, ыстаҥалыы сылдьар диэн хаһаайката Дебби Мараспина (Сакраменто, Калифорния) эппит. Трабл сылаас, кырбастаммыт уонна уҥуоҕа-иҥиэҕэ ыраастаммыт аһылыгы сөбүлүүр эбит.
Оттон саамай эмис куоска — австралийскай Химми. Ыйааһына 21 киилэ, курдуу туттахха 84 см. Моойунан суона — 38 см., уһуна — 95, 5 см. Хаһаайыттара куоскалара наһаа сүрэҕэ суоҕун уонна аһыырын олус таптыырын, ол иһин уойарын эппиттэр. Химми барахсан 10 сааһыгар, 1986 сыллаахха, кыайан да тыыммат буолуор диэри уойан өлөөхтөөбүт.
Манна даҕатан эттэххэ, Гиннес рекордун кинигэтин дьаһалтата “Саамай эмис куоска” диэн категорияны, кыыл-сүөл аһара уойара доруобуйатыгар охсуулааҕынан тохтоторго быһаарбыт.
Бу аттары көрүҥ эрэ
Сампсон диэн ааттаах сылгы баар буола сылдьыбытын сөҕөн-махтайан суруйаллар. Үрдүгэ арҕаһынан 2 миэтэрэ 20 см., 1,52 тонна ыйааһыннаах эбит. Бу Сампсон курдук сылгыны уонна көрө да иликпит диэн интэриниэккэ суруйбуттар. Англияҕа Бедфордширга 1846 сыллаахха төрөөбүт. Хаһаайына Томас Кливерс. Сампсон наһаа улааппытын иһин, Мамонт диэн ааттаабыттара биллэр.
Аныгы үйэ аттарыттан Бельгия ата, Биг Джек ыйааһынынан аһарбыт. 2,6 тонна. Үрдүгэ — 2 м. 17 см.
Англия Диггерын эмиэ холобурдууллар. Диггер үрдүгэ 2 м. 2 см., ыйааһына 1200 кг. Аһылыгар күн аайы 25 кг от уонна 75 лиитэрэ уу наада.
По диэн ааттаах аты сиртэн кулгааҕар диэри мээрэйдээбиттэрэ — 3 миэтэрэ, ыйааһына 1,36 тонна.
Ынах да хаалсыбат
АХШ Иллинойс штатыгар киһи чугаһыан дьулайар Blosom диэн ааттаах улахан ынаҕа (голдштейн-фриз боруода) баара бэлиэтэнэр. 13-тээх ынаҕы, 2014 сыллаахха, Гиннес рекордун кинигэтигэр киллэрбиттэр.
Үрдүгэ арҕаһынан 193 см, ыйааһына — 900 тонна. Маннык улахан ынаҕы сэҥээрэн, уу харахтарынан көрөөрү баскетболистар, уһун уҥуохтаах дьон кэлэллэрэ элбээбит. Ыалдьыттар сибиэһэй от кэһиилэнэр буолбуттар.
Улахан да куруолук
Великобритания Сассекс куоратын дьоно-сэргэтэ Ральф диэн куруолугу киэн тутта кэпсиир буолбуттар. Ральф 12 ыйыгар, аан дойду урукку чөмпүйүөнүн, Гиннес рекордун кинигэтигэр киллэриллибит ийэтин куоһарбыт.
Куруолук ыйааһына 25 киилэни ааһа түстэ, уһуна 130 см диэн хаһаайыттара интэриниэккэ суруйбуттар.
Биһиги корр., «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru