Үс улууска баһылык быыбара буолар: Аммаҕа, Сунтаарга, Хаҥаласка
04.09.2020
Балаҕан ыйын 13 күнэ — Арассыыйа үрдүнэн быыбар күнэ. Бу күн өрөспүүбүлүкэ олохтоохторо араас таһымнаах быыбардыыр хампаанньаларга кыттыахтара. Ханна эрэ улуус, нэһилиэк баһылыгын, дьокутааттары талыахтара. Буолаары турар быыбар туһунан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Киин быыбардыыр хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлэ Алексей Михайлович Ефимовы кытары кэпсэттибит.
edersaas.ru
— Алексей Михайлович, балаҕан ыйын 13 күнүгэр Саха сиригэр таһымнаах быыбардар ыытыллаары тураллар. Уопсайа, хас быыбардыыр хампаанньа ыытыллаары турарый?
— Быйылгы бүттүүн куоластааһын күнүгэр Сахабыт сирин үрдүнэн 151
муниципальнай тэриллиигэ быыбар буолаары турар, уопсайа 228 быыбардыыр
хампаанньа ыытыллыахтаах. 4 нэһилиэккэ хандьыдааттары регистрациялааһын
түмүгүнэн күрэстэһээччи суох буолан уонна регистрацияны ааспыт хандьыдааттар кэккэ төрүөтүнэн бэйэлэрин устунаннар, быыбар
ыытыллар болдьоҕо көһөн биэрдэ. Быыбар 30 улуус уонна Дьокуускай
куорат сиригэр-уотугар ыытыллар. Былырыын, холобур, бүттүүн куоластааһын
күнүгэр 57 быыбардыыр хампаанньа уонна биир олохтоох референдум 24 улуус
уонна Жатай куораттааҕы уокуругун сиригэр-уотугар ыытыллыбыта. Онон,
быйылгы быыбар ордук киэҥ далааһыннаах буолла.
— Араас таһымнаах быыбардарга уопсайа хас хандьыдаат турда?
— Үс улууска баһылык быыбара буолар: Амма, Сунтаар, Хаҥалас улуустарыгар. Манна Аммаҕа 5 хандьыдааттан 4 регистрацияны ааста, Сунтаарга 3 хандьыдаат
регистрацияламмытыттан биир киһи бэйэтин баҕатынан уһулунна, Хаҥаласка кулун тутартан быыбар хампаанньата эпидемиологическай быһыыттан-майгыттан тохтуу-тохтуу салҕанан, уопсайа 12 хандьыдаат турбутуттан 8-һа
регистрацияланна. Дьокуускай куорат Дууматын дьокутаатыгар 10 хандьыдаат
турбутуттан 7 хандьыдаат регистрацияланна.
Улуус таһымыгар дьокутааттарга барыта самалык быыбардар, ол эбэтэр, босхоломмут мандаакка эбии ыытыллар быыбардар. Онно уопсайа 10
мандаакка 25 хандьыдаат киирсэр.
Быйыл күһүн уопсайа 103 куорат, бөһүөлэк уонна нэһилиэк баһылыктара талыллыахтаахтар. Онно барыта 361 киһи турбутуттан, 338 хандьыдаат
регистрацияны барда.
Маны сэргэ, муниципальнай тэриллиилэр бэрэстэбиитэллээх уорганнарын
дьокутааттарын талыыга 116 быыбар буолаары турар. Бу балартан
21 самалык быыбар. Манна барыта 1 768 хандьыдаат турбутуттан, 1 706-
та регистрацияланна. Онон быыбар син биир күрэстэһиилээх.
Билигин хандьыдааттар бэйэлэрин тустарыгар агитациялыы, быыбардааччылардыын үлэлэһэ сылдьаллар.
— Саха сирин үрдүнэн хас быыбардыыр учаастак баарый? Эрдэ тиийэ куоластааһын тэриллиэ дуо?
— Саха сирин үрдүнэн барыта 792 быыбардыыр учаастак баар. Ол гынан
баран, балаҕан ыйын 13 күнүгэр ыытыллар быыбарга 268 учаастак үлэлиэҕэ.
Холобур, Дьокуускай куоракка куорат бэрэстэбиитэллээх уорганын дьокутаатын
самалык быыбарыгар 117 учаастактан 6 учаастак үлэлиэҕэ. Муниципальнай
быыбар туһунан Саха сирин сокуонугар олоҕуран, учаастактааҕы быыбардыыр
хамыыһыйалар үлэлэрэ быыбар буолуо 10 хонук инниттэн, ол эбэтэр, балаҕан
ыйын 2 күнүттэн саҕаланыаҕа. Бу күнтэн ыла өскөтүн быыбардааччы
быыбар ыытыллар күнүгэр учаастакка кэлэн куоластыыр кыаҕа суох буоллаҕына
(уоппускаҕа, командировкаҕа барар, ыалдьар эбэтэр бу күн үлэлиир буоллаҕына уо. д. а. аахсыллар биричиинэнэн) учаастактааҕы хамыыһыйаҕа тиийэн сайабылыанньа суруйан туран, болдьоҕун иннинэ куоластыыр бырааптаах.
Быйылгыттан ыла болдьоҕун иннинэ куоластааһын эбии формалара диэн
киирдэ.
Ол аата, быыбары тэрийэр хамыыһыйа быһаардаҕына, маннык эбии
формалар киириэхтэрин сөп: быыбардыыр учаастак иһигэр, быыбардыыр
учаастак иһигэр буолбатах (дьиэҕэ тиийэн), дьон олорор дьиэлэрин аттынааҕы
территорияларга уо. д. а. сирдэргэ, тырааныспар сырыыта уустук нэһилиэнньэлээх пууннарга олорор быыбардааччылар бөлөхтөрүгэр.
Ол курдук, холобур, Нерюнгри быыбардыыр хамыыһыйатын
быһаарыытынан, Беркакит баһылыгын талыыга уонна Нерюнгри
куоратын дьокутааттарын Сүбэтин талыыга, бу маннык эбии форма
биир көрүҥүн — быыбардыыр учаастак иһигэр буолбатах (дьиэҕэ
тиийэн) куоластааһыны икки күн, балаҕан ыйын 11–12 куннэригэр, тэрийэн
ыытыахтара.
— Аан дойду үрдүнэн коронавирус дьаҥа туран, быыбар уратытык ыытыллаары турар. Быыбардааччылар биир күн учаастакка тиийэн тоҕуоруспаттарын курдук үлэ хайдах ыытыллыаҕай? Уопсайынан, учаастактарга куттал суох буолуута хайдах хааччыллыаҕай?
— Быыбар хамыыһыйаларын сүрүн соруга —куоластааһын түмүгэ кырдьыктаах
буолуутун хааччыйыы. Ол иһин куоластааһын күнүгэр дьоҥҥо анаан санааларын
этэллэригэр уонна куоластыыр учаастактарга кинилэр доруобуйаларыгар ханнык да куттал суоһаабатыгар туох баар сөптөөх усулуобуйа тэриллэр. Бу
манна быыбар хамыыһыйаларыгар олохтоох былаас улахан көмөнү оҥорор.
Ол курдук хамыыһыйа чилиэннэрэ мааскалаах, бэрчээккилээх үлэлиэхтэрэ. Быыбардыыр учаастак санитарнай өттүттэн обработкаланыаҕа,
быыбардыыр кабинка, урналар эмиэ дезинфекцияны барыахтара. Учаастакка
киирии-тахсыы бэрээдэгэ Роспотребнадзор ирдэбилигэр сөп түбэһиннэрэн тутуһуллуоҕа.
Биһиги корр., edersaas.ru
+1
+1
+1
+1
+1
+1
+1