Култуура Маны аах

С.А.Зверев-Кыыл Уолун аатын сүгэр үҥкүү тыйаатыра симэлийбэтин…

СӨ култууратын министиэристибэтин иһинэн судаарыстыбаннай култуура тэрилтэлэрин реорганизацията баран эрэринэн, С.А.Зверев — Кыыл Уола аатынан үҥкүү тыйаатырын уонна Эстрада тыйаатырын холбоон биир холбоһуктаах судаарыстыбаннай Эстрада тыйаатырын оҥорон эрэллэр.

Маннык буолар түгэнигэр, Саха улуу олоҥхоһута, тойуксута, үҥкүү туруорааччыта, ССРС суруйааччыларын союһун чилиэнэ, Саха АССР искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ, икки Үлэ Кыһыл Знамятын уордьан кавалердара (1957, 1971), РСФСР култууратын үтүөлээх үлэһитэ С.А.Зверев — Кыыл Уола үтүө аата уонна чуолаан, саха үҥкүүтүн култууратын төрүттээччи, саха былыргы умнуллан эрэр ритуальнай үҥкүүлэрин үйэтиппит улуу киһибит ураты кылаата намырыыр диэн Сунтаар улууһун култууратыгар бэйэлэрин кылааттарын киллэрэ сылдьар дьон онлайн форматынан «зуум» платфома нөҥүө кэпсэтии ыыттылар. Кэпсэтиигэ кыттыыны ыллылар: Ульяна Попова — Сунтаар улууһун депутаттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ, Гаврил Еремеев — Сунтаар улууһун баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы, Мария Кобельянова — Тускулаана — Сунтаар улууһун култууратын уонна айылгытын салалтатын начальнига иилээн-саҕалаан ыытта, Александр Алексеев — С.А.Зверев аатынан национальнай үҥкүү тыйаатырын дириэктэрэ. Ону таһынан, Сунтаар улууһун култууратын салалтатын, С.А.Зверев — Кыыл Уола аатынан улуустааҕы норуот айымньытын киинин, бибилэтиэкэ, түмэл, оҕо искусттвотын оскуолатын, Сунтаар улууһун нэһилиэгин култуураларын дьиэлэрин үлэһиттэрэ. Уопсайа 138 киһи быһа холбонууга кыттынна. С.А.Зверев — Кыыл Уолун аатынан национальнай үҥкүү тыйаатыра бэйэтэ туспа суоллаах-иистээх, баай историялаах тэрилтэ буолар. 2005 сыллаахха Үҥкүү тыйаатыра Аар тайҕа аатырбыт ырыаһытын Кыыл Уолун аатын сүкпүтэ. Сергей Афанасьевич саха үҥкүүтүн ис дьиҥин утумнаабыт, фольклорга олоҕуран саҥа саха сценическай үҥкүүлэрин айан хаалларбыт умнуллубат үтүөлээх. Үҥкүү тыйаатыра саха култууратын, үгэстэрин дойду эрэ таһымыгар буолбакка тас дойдуларга ситиһиилээхтик тарҕата, билиһиннэрэ турар. С.А.Зверев — Кыыл Уолун айымньытынан хас да туруоруулардаахтар: «Оһуор туос», «Оргуһуохтаах кыыс», «Хара саһыл» уо.д.а. Тыйаатыр иһинэн саха муусукатын үнстүрүмүөнүн оркестра, уһанар мастарыскыай, көстүүм тигэр сыах үлэлиир. С.А.Зверев аатынан национальнай үҥкүү тыйаатырын директора А.И.Алексеев быһа холбонууга Сунтаар улууһун баһылыгын А.В.Григорьев аатыгар сурук суруйбуттарыгар түргэн кэминэн онлайн форматынан кэпсэтии тэрийбиттэригэт махталын тириэртэ. Кэпсэтии кыттыылаахтарыгар урукку сылларга үлэлээбит, билигин да үлэлии сылдьар дьон бары эстрада тыйаатырыгар холбоһоллорун утаралларын туһунан санаатын тириэртэ. Ульяна Попова — Сунтаар улууһун депутаттарын сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ эмиэ маннык быһыы тахсыбытын сэргии истибэтэҕин эттэ. Сунтаар улууһун депутаттарын аатыттан үрдүкү салалтаҕа сурук бэлэмнээн ыытарын биллэрдэ. «Аныгы кэм ирдэбилэ туруорар оптимизацията Сунтаарга эрэ буолбакка республикаҕа үчүгэйи аҕалбатын хас да холобур туоһулуур» диэн этиинэн түмүктээтэ. Салҕыы Гаврил Еремеев Сунтаар улууһун баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччыта: «2023 сылга С.А.Зверев- Кыыл Уолун аатынан национальнай үҥкүү тыйаатыра эстрада тыйаатырыгар холбоһорун истэн соһуйдубут. Сунтаар улууһа үҥкүү тыйаатырын кытта чугастык, биир ситимнээхтик үлэлиир. Үҥкүү тыйаатыра суох буолар түгэнигэр саха үҥкүүтэ симэлийэригэр тиийэр. Саха омук искусствота көрдөрөн туран кэбириэҕэ. Саха култууратын тарҕатыыга улахан кылааттарын киллэрэр, сүдү киһибит нэһилиэстибэтин илдьэ сылдьар тэрилтэбит бэйэтин аатын илдьэ хаалыахтаах». 84 хаарыгар үктэммит Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ З.И.Саввинов: «Быйыл С.А.Зверев — Кыыл Уолун аатынан национальнай үҥкүү тыйаатыра 42-с сезонун арыйда. Тыйаатыр элбэх, сонун бырайыактардаах. Тыйаатыр гастролларга сылдьарын олохтоохтор олуһун диэн күүтэбит. Саха сирин дьоно бары киэн туттуубут буолар. Национальнай үҥкүү тыйаатырын эстрада тыйаатырыгар холбуулларын биһиги саастаах дьон сөбүлээбэппитин биллэрэбит. Холбоһуу буолар түгэнигэр С.А.Зверев үтүө аата сүтэн, симэлийэн хаалыаҕа. Онон бүгүҥҥү кэпсэтии кыттыылаахтара үҥкүү тыйаатырын көмүскүөҕүн!» диэн С.А.Зверев — Кыыл Уолун тэрийбит ансаамбылын кыттыылаахтарын санаатын тириэртэ. Кини кэннэ элбэх киһи тыйаатыр бэйэтин оннунан хаалыахтаах диэн элбэҕи этиннилэр. Кэпсэтии кыттыылаахтара бары биир санаанан Кыыл Уолун нэһилиэстибэтин тарҕата сылдьар тэрилтэ бэйэтин аатын, ис тутулун илдьэ хаалыахтаах. Онон үөһээҥҥи салайааччылар сөптөөх быһаарыныыны ылыныахтара диэн эрэл санааларын биллэрдилэр. Билигин саха култууратын сайыннарыахха, төрүт үгэстэри үйэтитиэххэ диэн этинэр кэммитигэр маннык үтүө, баай историялаах тэрилтэни эстрада тыйаатырыгар холбууллара өйдөммөт быһыы. Дойду үрдүнэн тарбахха баттанар бастыҥ национальнай тыйаатырдар истэригэр киирэр сахалыы тыыннаах үҥкүү тыйаатыра эстрадаҕа сыстара табыгаһа суох. С.А.Зверев- Кыыл Уола 125 сылыгар тыйаатыр бэйэтин аатын, ис тутулун илдьэ тиийэригэр, өссө эбиитин дьиэлэнэрэ буоллар, ону кытта Кыыл Уолун аатынан бириэмийэ олохтонуохтаах диэн кэскиллээх этии олоххо киирэригэр баҕарабыт.

Мира Афанасьева, Сунтаар 

0
0