Саха киһитэ былыр-былыргыттан окко киириэх иннинэ санаатын сааһыланар, малын-салын тэринэр, күүс-уох эбинэр үтүө үгэстээх. Үксүгэр ыһыахтарга сылдьан, айыылартан алгыс ылар, дьонун-сэргэтин кытары ирэ-хоро сэһэргэһэр, сэлэһэр. Буолумуна даҕаны, от үлэтэ үгэннээн турдаҕына халтайга хаамтаҕына, сииккэ сиэллэҕинэ, сыллааҕы отун-маһын булунара уустуктардаах. Ол да иһин, тыа киһитэ барахсан окко киириэх иннинэ тиэхиньикэтин көрүнэр. Туох эрэ итэҕэс буоллаҕына, хайаан даҕаны киин сирдэргэ, куоракка киирэн наадатын булунар.
Надежда ЕГОРОВА, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru
Дьэ, онуоха үтүө санаалаах дьон кинилэргэ аартыктарын арыйан, өссө, бааттаах буоллахтарына, дьоллоох түгэни тосхойон эрэллэрин бу күннэргэ киэҥник рекламалана турар тэрээһинтэн билэн-ккөрөн улаханнык сэргээтим.
Ол – бэс ыйын бэс ыйын 18 күнүгэр «Туймаада» стадиоҥҥа окко киириэх иннинэ ыытыллар «Отчут түһүлгэтэ» диэн улахан тэрээһин.
Арай дьол тосхойдоҕуна…
Тэрээһин аата да киһи сүрэҕин, дууһатын сайыҥҥы куйааһынан кууһарга, от ньаассын сытынан илгийэргэ дылы. Кырдьыга да, от үлэтин билбэтэх саха суоҕун кэриэтэ буолуо. «Отчут түһүлгэтин» улахан сүүйүүлэринэн «Saydarplus”, «Туймаада-Лизинг» уонна «Авторитет» тэрилтэлэр туруорар МТЗ 82.1 тыраахтар, Бортовой УАЗ, УАЗ Хантер Синтай буолаллар. Онтон да атын элбэх бириистэрэ барыта дьоҥҥо-сэргэҕэ, тыа сирин күннээҕи олоҕор-дьаһаҕар олус наадалаах тиэхиньикэлэр буолан, болҕомтону тардаллар.
Ону таһынан, билиэт ылбыт киһи (тугу да сүүйбэтэҕин да иһин) «Механик» автосервиска 3 ый устата 20 бырыһыаннаах чэпчэтиинэн туһанар кыахтанар уонна… биир дьоһуннаах соһуччу түгэни тэрийээччилэр кистэлгэ туталлар. Ол кистэлэҥ кэнсиэр бүтүүтэ арылыннаҕына, бары да үөрүөхпүт, билиэт ылбыппытыттан кэмсиниэхпит суоҕа…
Этэргэ дылы, бу тэрээһин «иһин-таһын», атыттартан уратытын, үтүө өрүттэрин тургутан көрөөрү тэрийээччилэри кытары кэпсэттим.
Николай Иванов: ««Saydarplus”» тэрилтэ салайааччыта:
– Билигин Дьокуускай куоракка кыбартыыраҕа, учаастакка, сыаналаах тиэхиньикэлэргэ уо.д.а. малга-салга тиийэ улахан сүүйүүлээх кэнсиэртэр, шоулар элбээтилэр. Кистэл буолбатах, ардыгар итэҕэйбэт эбэтэр хал буолбут саҥалар иһиллэллэр. Мин оҕом саары чаккылаах диэбиккэ дылы, хас биирдии киһи ыытар тэрээһинин оҕотун курдук таптыырын сэрэйэбин. Дьэ, онтон эһиги «Отчут түһүлгэтигэр» тугунан соһутаҕыт, үөрдэҕит?
– Мин бэйэм киинэ, култуура эйгэтигэр үлэлии сылдьыбытым. Онтон төрөөбүт дойдубар баран үлэлии-хамсыы сылдьабын. Тыа сирин олоҕун-дьаһаҕын эппинэн-хааммынан билэбин диэхпин сөп. Бу бастакы улахан тэрээһиммитин доҕотторбунуун толкуйдаатыбыт. «Шоу» диэн тылы мин эмиэ сөбүлээбэппин.
Араас эйгэҕэ туһаныллар тиэхиньикэни соҕурууттан, Японияттан тиийэ аҕалар буоламмыт, дьоммутугар-сэргэбитигэр бэлэх уунуохпутун, үтүө дьыаланы оҥоруохпутун баҕарабыт. Онуоха сүрүн спонсордарбытынан буоларга дьон-сэргэ үчүгэйдик билэр уонна итэҕэйэр «Туймаада-лизинг» уонна «Авторитет» тэрилтэлэр сөбүлэһэннэр, тэрээһиммит табыллыаҕар эрэллээх үлэлии-хамсыы, сүүрэ-көтө сылдьабыт.
Куораппытыгар ыытыллар атын да сүүйүүлээх тэрээһиннэри туох да диэбэппин, син биир бары ис дууһаларыттан оҥоро сатыыллар. Тэрээһин үлэтэ элбэҕин кинилэр бэйэлэринэн билэллэр. Дьоҥҥо наадалаах бириистэри туруорар, ким эрэ сүүйэн өттүк харалаах, илии тутуурдаах барара биһиэхэ, тэрийээччилэргэ, төһөлөөх үчүгэй буолуой? Орто дойду олоҕор сырдыкка-кэрэҕэ эрэллээх, үтүө санаанан олорор эрэ буоллаххына, ситиһии кэлэр. Ол да иһин, кэнсиэркэ үксүн тиэхиньикэҕэ наадыйар дьон кэлиэ дии саныыбыт. Ким эрэ ыра оҥостубут баҕа санаатын биир киэһэ толорон дьоллоноро үтүө дьыала буолбатах дуо? Дьол тосхойбутуттан кынаттанан, кини олоҕо тосту уларыйыа. Оттон тугу да сүүйбэтэх да көрөөччү кэнсиэр көрөн дуоһуйа сынньаныа, кимиэхэ эрэ үтүөнү (ол үтүө дьыала билиҥҥитэ кистэлэҥ) оҥорбута санаатыгар да астык буолуо. Онон бу күн көрөөччү харчыбын халтайга хааллардым диэн санааҕа-онооҕо ылларыа суоҕа диэн эрэнэбин.
Сүүйүүлээх кэнсиэрпитигэр ырыа улахан түһүлгэтэ түстэниэ. Судургу тыллаах ырыалар, кураанах муусука элбээбит үйэтигэр биһиги дьоммутугар-сэргэбитигэр тыыннаах муусуканы бэлэхтиэхпит. Бачча улахан стадиоҥҥа биир киэһэ элбэх артыыс ыллаабатаҕа-туойбатаҕа ырааттаҕа. Көрөөччүлэрбитигэр табыгастаах буоллун диэн, стадионы барытын буолбакка, «Илиҥҥи» эрэ сиэктэри таллыбыт.
Рекламабытын да киэҥ сири хабан ыыта сылдьабыт.
Билигин дьоммут-сэргэбит «Отчут түһүлгэтигэр» сылдьыбыт киһи диэн санаанан уһуктуон, үлэҕэ-хамнаска үөрэ-көтө бэлэмнэниэн баҕарабыт. «Отчут түһүлгэтэ» окко киириэх иннинээҕи улахан бырааһынньыгынан буолуоҕар эрэнэбит.
Дмитрий Махаров, «Туймаада-Лизинг» компания генеральнай дириэктэрэ:
– «Отчут түһүлгэтэ» тэрээһин биһиги салалтабытын, үлэһиттэрбитин улаханнык интэриэһиргэттэ. 22-с сылбытын дьоммут-сэргэбит туһугар үлэлии-хамсыы сылдьар компания кэлэктиибэ үлэһит дьоҥҥо аныгы күүстээх тиэхиньикэ хайдахтаах курдук наадалааҕын билэбит. Билигин аҥардастыы кыра тиэхиньикэнэн эрэ буолбакка, улахан инвестиционнай бырайыактарга, тыа сиригэр оҥорон таһаарыы хайысхаларыгар үлэлэһэбит. Онон бу тэрээһини саҥа сүүрээн, саҥа хайысха курдук үөрэ-көтө ылынныбыт. Кырдьык, окко киириэх иннинэ отчуттарбытын сэргэхситэр аналлаах улахан түһүлгэ түстэнээри турар. Биир күн биир стадиоҥҥа элбэх көрөөччү мустан, бэйэ-бэйэтиттэн энергия ылыа турдаҕа. Онон, тыа сиригэр туһалаах тэрээһиннэргэ куруук да күүс көмө буолабыт уонна онон киэн туттабыт.
Бу тэрээһиҥҥэ сүүйбүт тиэхиньикэлэрин ол киэһэ илдьэ баран, сарсыныгар үлэлэтэн барыахтара турдаҕа. «Отчут түһүлгэтигэр» көхтөөхтүк кыттан, бэйэ-бэйэни кытары алтыһан, сүбэ ылан, саамай кылаабынайа, күүс ылан, окко бэлэмнээх киирэргитигэр баҕарабын.
Антон, Дмитрий Ивановтар, «Авторитет» салайааччылара:
- От үлэтэ, төһө да чэпчэкитэ суоҕун иһин, хас биирдии киһиэхэ оҕо сааһын санатар умнуллубат түгэн. Оҕо сылдьан ходуһабытыгар илиинэн оттоон сырабыт-сылбабыт баранар этэ, от үлэтин ыарахаттарын эппитинэн-хааммытынан билэн улааппыппыт. Ол иһин, үлэһит буолан баран, дьоҥҥо чэпчэтиини оҥороору, 2004 сылтан анал тиэхиньикэни Японияттан быһа аҕала сылдьабыт, сайаапка ылабыт.
Бу күннэргэ «Отчут түһүлгэтэ» саха дьонугар улахан суолталаах буолуо диэн көмөлөһө сылдьабыт, сүрүн бириистэн биирдэстэрин туруордубут.
Сахабыт дьоно бааттаах билиэти атыылаһан, улахан түһүлгэттэн илии тутуурдаах, өттүк харалаах барыан баҕарабыт. Тиэхиньикэҕэ чахчы наадыйар дьоҥҥо түбэстэҕинэ – өссө үчүгэй.
Кэрэ түгэннэрдээх кэнсиэр
Кэнсиэргэ кэлбит көрөөччү үксүгэр сүүйүүлээх бириис тиксэр долгутуулаах мүнүүтэтин эрэ күүтэр турукка олорооччу. Ол иһин, кэнсиэр эмиэ туох эрэ умсугутуулаах, күүстээх састааптаах буолара улахан оруолу ылар. Бу күн тыыннаах муусука доҕуһуолунан «Ый суола» бөлөх, Виталий Очиров, Байбал Сэмэнэп, Лэкиэс, Аскалон Павлов, Ый Кыыһа, Ника, Ольга Подлужная, Гоша Васильев-Саас Устар уо.д.а. ыллыахтара.
Элбэх артыыс кыттар кэнсиэрин саха дьоно бары таптыыр ыытааччыларбыт Георгий Белоусов, Наталья Михалева-Сайа, Альберт Ноговицын уонна Дмитрий Баишев ыыталлар.
Билиэттэр «Киин» уонна «Синема-Центр» киинэ тыйаатырдарын каассаларыгар атыыланаллар.
Надежда ЕГОРОВА, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru