Бэҕэһээ Емельян Ярославскай аатынан Хотугу сир норуоттарын историятын уонна култууратын судаарыстыбаннай холбоһуктаах мусуойугар сонун быыстапка арылынна.
edersaas.ru
“Уһуннук олоруохха — элбэҕи суруйуохха»” диэн ааттаах быыстапка Саха сирин норуодунай суруйааччыта, “Үлэ Кыһыл Знамята”, Норуоттар доҕордоһуулара”, “Бочуот знага” уордьаннар кавалердара Николай Золотарев-Николай Якутскай төрөөбүтэ 110 сылыгар ананна.
Николай Гаврилович айымньылара бэйэтин кэмигэр английскай, польскай, чешскэй, украинскай, молдавскай уо.д.а. омук тылларыгар бэчээттэммитэ.
Ааптар “Көмүстээх үрүйэ” сэһэнинэн “Таджикфильм” киинэ устуудьуйатыгар “Өбүгэлэр кистэлэҥнэрэ” (“Тайна предков”) диэн киинэ уһуллубута.
Быыстапка аһыллыытыгар П.Ойуунускай аатынан Саха тыйаатырын артыыстара, СӨ култууратын туйгуннара Ньургуйаана Шадрина уонна Дмитрий Татаринов “Төлкө” испэктээкилтэн быһа тардыылары көрдөрдүлэр.
Быыстапка Саха сирин биллиилээх суруйааччытын олоҕун уонна айар үлэтин көрдөрөр. Манна суруйааччы кэккэ наҕараадалара, докумуоннара, кинигэлэрэ, хаартыскалара туруоруллубуттар. Манна сыһыаран эттэххэ, сорох хаартыскалар уонна тус маллара-саллара Үөһээ Бүлүү улууһун Харбалаах с. суруйааччы мусуойуттан уонна кини төрөппүттэрин мусуой-уһаайбаларыттан аҕалыллыбыттар. Онон, хаһан да көрдөрүүгэ туруорулла илик суруйааччы рукопистара, ахтыылара, кини туһунан ыстатыйалар дьон болҕомтотун тардаллар. Ханнык да айымньы, “ыраас лиискэ суруллубутун” да иһин, үксүгэр маҥнай суруллубутунан бэчээккэ тахсыбыта суоҕа буолуо. Оччолорго төһөлөөх элбэх эрэдээктэр, корректор илиитин иһинэн ааһара буолуой? Быыстапка биир стеллаһыгар суруйааччы көннөрүллүбүт, туора-маары сотуллубут кумааҕыларын көрөр киһи суруйааччы үлэтэ судургута суоҕун өйдүө турдаҕа.
Талааннаах киһи барытыгар талааннаах. Николай Якутскай өссө хаартыскаҕа түһэрэргэ үрдүк маастарыстыбалааҕа кини хаартыскаларыгар көстөр. Мусуой үлэһитэ Туйаара Иванова мустубут дьоҥҥо кэпсээбитинэн, суруйааччы өссө бэчээттэнэ илик 4 тыһыынчаттан тахса пленката хараллан сытар эбит. Кырдьыга да, төһөлөөх эрэ элбэх түгэн, суруйааччыларбыт мөссүөннэрэ история кэрэһиттэрэ буолан көстүбэккэ-биллибэккэ сыталлара буолуой?
“
“Уһуннук олоруохха — элбэҕи суруйуохха» быыстапка ахсынньы ортотугар диэри туруоруллуоҕа.
ЫСПЫРААПКА:
Николай ЯКУТСКАЙ
Үөһээ Бүлүү улууһугар төрөөбүтэ;
— 1938 с. пограничнигынан сулууспалаабыта, ити сыл алтынньытыттан Молдавияҕа— пропагандиһынан уонна лиэктэринэн, онтон ССКП Саха сиринээҕи обкомун аппаратыгар үлэлээбитэ;
— 1948-1953 сс. – Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ;
— 1956 г. А.М.Горькай аатынан Литература институтугар үрдүкү литературнай кууруһу бүтэрбитэ;
— 1958-1961 с. – Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ, “Хотугу сулус” уонна “Полярная звезда” сурунааллар кылаабынай эрэдээктэрдэрэ, САССР Үрдүкү Сэбиэтин дьокутаата;
— 1938 сылтан араас тиэмэҕэ суруйар;
— Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр саллааттар түбүктэрин туһунан кэккэ очеркалары уонна кэпсээннэри бэчээттэппитэ;
— 1947 г. Саха сирин Өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи олоҕун көрдөрөр “Төлкө” арамаанын бастакы кинигэтэ күн сирин көрбүтэ;
— 1948 г. “Көмүстээх үрүйэ” сэһэнин суруйбута;
—«Алмааһы көрдөөччүлэр», «Алмаас уонна таптал», «Маҥнайгы хамнас», «Илин уонна арҕаа», «Адаҕа» «Сүтүк» уо.д.а. айымньылара ааҕааччылар кэрэхсэбиллэрин ылбыттара;
Кырачааннар «Маҥнайгы сааланыы», «Дьүкээбил уота», «Сир кыыһа», «Тоҕус муора улаҕатынан”, «Хотой доҕоро” уо.д.а. кэпсээннэринэн улааппыттара.
— 1995 с. ахсынньы 11 күнүгэр Тирасполь к. өлбүтэ, көмүс уҥуоҕа Үөһээ Бүлүү улууһугар хараллыбыта.
Надежда ЕГОРОВА, “Саха сирэ” хаһыат, edersaas.ru