Маны аах Уопсастыба

Наҕараада дьиҥ суолтатын өйдүү улаатыахтара

Арассыыйа бэрэсидьиэнин уурааҕынан дьиэ кэргэн институтун бөҕөргөтүүгэ уонна оҕолору иитиигэ үтүөлэрин иһин, “Төрөппүт албан аата” (“Родительская слава”) уордьанынан быйыл Саха сириттэн Людмила уонна Петр Пестряковтар дьиэ кэргэттэрэ наҕараадаламмыттара.

edersaas.ru

Сэттэ кыыс оҕону төрөппүт уонна ииппит дьиэ кэргэҥҥэ маннык үрдүк наҕарааданы СӨ Ил Дархана Айсен Николаев Уһук Илиҥҥэ РФ бэрэсидьиэнин боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев кыттыылаах мунньахха туттарбыта.
Соторутааҕыта “Арассыыйа ийэлэрэ” Бүтүн Арассыыйатааҕы уопсастыбаннай хамсааһын Саха сиринээҕи отделениета Пестряковтары эҕэрдэлээн, куорат элбэх оҕолоох ыалларын кытары истиҥ көрсүһүүнү тэрийдэ.
Элбэх оҕолоох Людмила уонна Петр Пестряковтар куорат уопсастыбаннай олоҕор, аһымал аахсыйаларыгар кыттар биир саамай көхтөөх ыалынан биллэллэр. Ыал аҕа баһылыга Петр Филиппович — 2012 сылтан Дьокуускай куорат 5-с баһаарынай-быыһыыр этэрээтин 4-с баһаарынай-быыһыыр чааһын начаалынньыга, Саха сирин Аҕаларын лигатын көхтөөх чилиэнэ, чөл олоҕу тарҕатааччы, өрөспүүбүлүкэ уопсастыбаннай, социальнай уонна култуурунай олоҕор аҕа үрдүк аатын өрө тутарга бэйэтинэн холобур буолар аҕа. 2020 сылтан киин куорат волейболга сүүмэрдэммит хамаандатын кылаабынай тириэньэринэн үлэлиир.
Людмила Петровна – тапталлаах кэргэн, элбэх оҕо иһирэх ийэтэ, үс сиэн эйэҕэс эбээтэ. Кыргыттарын бэйэтин тус холобурунан иитэр ийэ өссө бэртээхэй хаһаайка, иистэнньэҥ, кыргыттарын уонна сиэннэрин дьиэ хаһаайыстыбатын тутан олоруу кистэлэҥнэригэр үөрэтэр.

 

Сэттэ кыталык кыыс

Көрсүһүүгэ Пестряковтар биэс кыыс оҕолорун уонна биир сиэннэрин илдьэ кэлбиттэр.
Эрэгийиэннээҕи отделение бэрэссэдээтэлэ Прасковья Петровна Борисова кинилэри “Төрөппүт албан аата” үрдүкү судаарыстыбаннай наҕарааданы ылбыттарынан эҕэрдэлииригэр:
“Биһиги бүгүн дьоллоох түгэҥҥэ мустан олоробут. Арассыыйа улахан судаарыстыбаннай наҕараадатыгар тиксибиккититтэн олус долгуйабын уонна итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибин. Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр эһиги курдук дьиэ кэргэттэр инникитин да элбии турдуннар. Эһиги оҕо, дьиэ кэргэн туһугар кыһамньыгыт, үлэҕит-хамнаскыт сыаналаммытыгар бэйэҕитигэр олус махтанабыт.
Мин Пестряковтар дьиэ кэргэттэри куруук сөҕө-махтайа көрөбүн. Биллэн турар, элбэх оҕолоох ханнык баҕарар ыалга араас кыһалҕалар, ыарахаттар суох буолбатахтар. Оттон бу ыаллар хаһан да санааларын түһэрбэттэр, иннилэрин диэки баран иһэллэр. Көрөргүт курдук, Людмила Петровна мэлдьи маннык истиҥ мичээрин оҕолоругар, дьиэ кэргэнигэр, бар дьонугар бэлэхтии сылдьар, куруук күлэ-үөрэ, сырдыгынан эрэ сыдьаайар киһи. Дьиэ кэргэн ис туруга ийэттэн олус тутулуктаах. Бу дьиэ кэргэҥҥэ хас биирдии оҕоҕо болҕомто ууруллар. Оҕолор бары үөрэххэ, успуорка көхтөөхтөр, ситиһиилээхтэр. Дьиэлэригэр тэрийэр хас биирдии бырааһынньыктара булгуччу туох эрэ ураты көрүүлээх, соһуччу түгэннэрдээх, креативнай буолар”, — диэн сэттэ кыыстаах Пестряковтар олохторо, үтүө үгэстэрэ, тус холобурдара оҕолоругар, сиэннэригэр, элбэх ахсааннаах аймахтарыгар тарҕана турарыгар уонна сүрүнэ, бу наҕараада суолтатын оҕолор, сиэннэр өйдүү уонна киэн тутта улааталларыгар баҕарда.

 

Петр Пестряков:
«Биһиги Уус Алдан улууһун Бороҕон сэлиэнньэтигэр ыал буолан, 1993 сыллаахха бастакы оҕобут күн сирин көрбүтэ. Ити бэлиэтээн аһарбыккыт курдук, уол оҕоҕо баҕаран да, сэттэ кыыһы субуруппуппут буолуо. Үс сиэммит эмиэ үһүөн кыргыттар. Мин бэйэм да кулун тутар 8 күнүгэр төрөөбүт күннээхпин, ол иһин кыргыттар төрүүллэр дуу диэн күлэ-үөрэ кэпсэтэн ылааччыбыт. Икки улахаммыт ыал буолан олороллор.
Бу уордьан биһиэхэ хайдах кэлбитин туһунан кэпсээтэххэ, кыра устуоруйалаах. Биһиги улахан уонна кыра оҕолорбут бэйэ-бэйэлэриттэн 21 сыл арыттаахтар. Оттон ханнык эмэ наҕараадаҕа тиксэргэ 7 оҕоҥ барыта сокуоннай сааһын ситэ илик буолуохтаах эбит. Ол иһин, сөп түбэспэт курдук этибит. Мин бэйэм “Спартак” кулууп фанатабын, батсаапка бөлөхтөөхпүт. Онно тиэхиньиичэскэй наука хандьытаата, учуонай Александр Русланович Иванов диэн эмиэ биир фанаппыт биһиги дьиэ кэргэммитин билсэн баран, дьиэ кэргэнинэн туох чиэскэ-бочуокка тиксибиппитин туоһуласпыта. Оннук суоҕун билэн баран балтараа сыллааҕыта “Сахабыт сиригэр 7 кыыстаах Пестряковтар диэн ыаллар бааллар, тоҕо туохтара да суоҕуй?” – диэн Ил Дархан Айсен Николаевка боппуруоһу туруорбут этэ. Ити сыл батсаапка кыргыттарбынан байыаннай таҥастаах түспүт хаартыскаларбыт тарҕаммыттара. Баҕар ол да туһалаабыта буолуо. Ил Дархан быһаччы сорудах биэрэн, хамсааһын саҕаламмыта. Икки төрөппүккэ иккиэннэригэр бэриллэр бу уордьаны ыларга ирдэбил олус үрдүк эбит. Олус элбэх бэрэбиэркэни ааһаҕын, докумуон арааһын хомуйсаҕын. 2 ый курдук хомуйан бүтэрбиппит. Онтон Уһук Илиҥҥэ РФ бэрэсидьиэнин боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутневка ыыталлар, кини аппарата сөбүлэҥ биэрдэҕинэ эрэ, Москваҕа тириэрдэллэр эбит этэ. Онон, улахан тургутууну ааспыппыт. Ол кэнниттэн ол туһунан олох да умнан кэбиспиппит, күннээҕи олохпутунан олордохпут дии. Онтон дьэ, муус устар 19 күнүгэр элбэх оҕолоох ыаллар батсаап-бөлөхтөрүгэр суруйбуттарын истэн соһуйбуппут…”.

Людмила Петровна:
«Киһи оҕолонно да, оҕо туһугар олорор буоллаҕа. Оҕолоруҥ этэҥҥэ сырыттыннар, сайдыылаах дьон буоллуннар диэн олоххун бүтүннүүтүн кинилэргэ аныыгын. Аҕабыт байыаннай киһи буолан, этэргэ дылы, дьиэбит иһигэр бэрээдэк баар, кытаанах эрэһиим тутуһуллар. Төрөппүт аҕа кыыс оҕоҕо эр киһи хайдах буолуохтааҕын бэйэтин холобурунан, үлэтинэн-хамнаһынан көрдөрөр. Онон, кыргыттарбыт улааттахтарына, аҕаларын курдук уолаттарга кэргэн тахсыахтара диэн эрэниэхпитин баҕарабыт.
Кыргыттар аҕаларын тылын-өһүн истэллэр, сороҕор мөккүһэллэр, о.э. санааларын этэ үөрэнэллэр.
Дьиэбитигэр оҕолорбут төрөөбүт күннэрин хайаан да ылабыт. Барыларын төгүрүччү олордон, санааларын сааһылаан баҕа санааларын этэллэригэр үөрэтэбит. Улахан кыргыттарбын кытары дьүөгэлии курдук буолан хааллыбыт. Кинилэртэн үөрэнэрим да элбэх. Туох баар кистэлэҥмитин кэпсэтэн, арыт хойукка диэри олорон хаалан, аҕабытыттан сэмэлэнэбит”.

«Аһаабытым алгыс буоллун…»

Эһиил ыал буолан олорбуттара 30 сылын туолуохтаах Людмила уонна Петр Пестряковтар дьиэ кэргэттэрин үгэстэриттэн биири олус сөбүлүү уонна хайҕыы иһиттим. Пестряковтар Сайсаар оройуонугар олорор буолан, куоракка уруккуттан да сахалыы иитэр-үөрэтэр соҕотох оҕо саадынан биллэр “Кэскил” оҕо саадыгар сылдьыбыттар. Дьэ, манна уһуйаан оҕолоро бары аһыахтарын иннинэ алгыс тылын этэллэр уонна бэйэ-бэйэлэригэр үтүөнү, кэрэни баҕараллар эбит. Дьэ, ол тугуй? Пестряковтар биир кыыстара биир үтүө күн дьиэтигэр аһыан иннинэ арай: “Аһаабытым алгыс буоллун, сиэбитим сэниэ буоллун…” диэн саҥалаах буолан биэрбит. Ону төрөппүттэрэ иилэ хабан ылан, ити күнтэн ыла күн бүгүҥҥэ диэри дьиэ кэргэн бары мустар бириэмэтигэр, чуолаан киэһээҥи аһылыктарын иннинэ “Аһаабытым алгыс буоллун, сиэбитим сэниэ буоллун” диэн бары дорҕоонноохтук саҥаран баран эрэ аһыыллар. Бу дьиэ кэргэн биир тулхадыйбат үгэһэ буолбута кэрэхсэбиллээх.
Пестряковтарга быйыл элбэх үтүө түгэн тосхойбут. Ол курдук, улахан дьиэ кэргэн олорор дьиэлэрин-уоттарын боппуруоһа быһаарыллан, сабыс саҥа чааһынай дьиэҕэ киирэн, үөрүүлэрэ үгүс. Ыал аҕа баһылыга орто омурҕанын бэлиэтээтэ.
Сахалыы куттаах, эйэҕэс эйгэлээх улахан дьиэ кэргэҥҥэ куруук бэйэ бэйэҕэ кыһамньы, бэйэни бэйэни өйдөһүү-өйөһүү, убаастабыл, таптал баар буола турдун.

Надежда ЕГОРОВА, «Саха сирэ» хаһыат,  edersaas.ru

 

 

 

0
0
Telegram Whatsapp