Малгын мээнэ хаалларыма — уоруохтарын сөп (ханнык уоруулары арыйбыттарый)
Киһи да бэркиһиир, дьон ылыгас да эбититтэн! «Куһаҕаннык» сытар малы көрдөхтөрүнэ, олох «бырастыы гымматтар» — тута сойботоллор. Онуоха сорох сороҕор баҕас киһи бэйэтин умнугана, дьалаҕайа, болҕомтото суоҕа да төрүөт буолара чахчы.
Кыбартыыра күлүүһүн булбут
Ол курдук, Нерюнгри полициятыгар Амурскай уобаластан вахтовай ньыманан үлэлии кэлбит 46 саастаах киһиттэн сайабылыанньа киирбит. Кини барыта 15 тыһ. солк. суумалаах малын уордарбыт.
Оперативниктар бу уорууга уорбаланааччыны түргэнник булбуттар — Уус Маайаттан төрүттээх, урут сууттана сылдьыбыт 35 саастаах киһи эбит.
Барыллаан быһаарыынан, уорбаланааччы кэмиттэн кэмигэр билэр дьонун кэрийэн олорор, арыгы иһэрин сөбүлүүр эбит. Биир күн эмиэ билэр киһитигэр аһыы утаҕы иһэ диэн кэлбит. Уонна кини дьиэтигэр тиийбэккэ эрэ, табах тардыах санаата кэлэн, ол-бу диэки олоотоон, табах тооромосторун көрдөөбүт.
Ол көрдүү сылдьан, электрощиткаҕа ханнык эрэ кыбартыыра күлүүһүн тыла баарын өйдөөн көрбүт. Ону ылан, сөп түбэһээрэй диэн, ааннары кэрийбит. Биир ааҥҥа күлүүс тыла сөп түбэһэн, иһирдьэ киирэн, икки спортивнай суумканы булан ылан, туох көстүбүтүнэн барытын — бородууктаны, таҥаһы-сабы, дьиэлээх тус малларын угаттаабыт. Ол кэнниттэн тахсан барбыт.
Тутуллубутун кэнниттэн, уоруллубут малын барытын булбуттар.
Уоран баран алдьаппыт
Дьокуускай куорат биир кафетыгар биир кыыс икки суотабай төлөпүөнүн уордарбыт. Сүтүктээх полицияҕа быһаарбытынан, кини доҕотторун кытта кафеҕа сынньана олорон, үҥкүүлүү барарыгар, төлөпүөннэрин остуолга хаалларбыт. Үҥкүүлээн бүтэн кэлэн көрбүтэ — смартфоннара суоллара сойбут.
Бу уорууга уорбаланан, урут халааһыҥҥа түбэһэн сууттана сылдьыбыт 25 саастаах киһи тутуллубут.
Барыллаан быһаарыынан, уорбаланааччы эмиэ бу кафеҕа аһыы олорон, кыыс төлөпүөннэрин остуолга хаалларбытын көрөн, уоран ылбыт уонна тахсан барбыт.
Ол кэнниттэн аны уорбутун кэмсинэн, накаастабылтан куттанан, төлөпүөннэри иккиэннэрин алдьатан кэбиспит.
Уоруйах аттыгар буолуон сөп
Киин куорат биир олохтооҕун гарааһыттан аккумулятор уонна массыына үс диискэтин уорбуттар. Уопсайа 30 тыһ. солк. сууммалаах хоромньу тахсыбыт.
Суһал-ирдиир тэрээһиннэр кэмигэр холуобунай ирдэбил оперативниктара 57 саастаах киһини туппуттар.
Бу ыаллыы олорор киһи эмсэҕэлээччигэ илии-атах буолан көмөлөһөн, харчы өлөрөр эбит. Чааһынай дьиэ ол-бу үлэтэ элбэх буоллаҕа.
Ону биир күн тэлгэһэҕэ үлэлии сылдьан, гараас аана аһаҕаһын көрөн, онно киирэн, аккумуляторы кытта үс диискэни уорбут. Уорбаланааччы полицейскайдарга быһаарбытынан, итилэри атыылаан, ол харчытыгар арыгы ылыан баҕарбыт эбит.
Чиэһинэйэ суох атыылааччы
Дьокуускайга чааһынай маҕаһыыннаах киһи полицияҕа сайабылыанньа киллэрбит. Ревизия кэмигэр 145 тыһ. солк. итэҕэстийии баара биллибитин эппит.
Уорбаланааччы тутуллубут — бу маҕаһыыҥҥа атыылааччынан үлэлиир, Уус Маайаттан төрүттээх 31 саастаах дьахтар эбит. Кини хас да нэдиэлэ устатыгар каассаттан харчыны биллэрбэккэ, кыра-кыралаан уора сылдьыбыт уонна ол харчытын барытын бэйэтин наадаларыгар туттубут.
Гостиницаҕа
Дьокуускай куорат биир гостиницатын администраторын баанын каартатыттан 5 тыһ. солк. уорбуттар. Уорбаланааччыны туппуттар — Сунтаартан төрүттээх, урут сууттана сылдьыбыт 24 саастаах киһи.
Барыллаан быһаарыынан, дьахтар ити иннинэ гостиницаҕа түспүт икки киһини кытта аһаабыттар-арыгы испиттэр. Сарсыныгар кини мобильнай бааныттан 5 тыһ. солк. харчы устубуттарын билбит.
Ийэ да бөҕө
Киин куорат оҕолорго аналлаах аралдьытар-саататар киинигэр биир дьахтар 10 тыһ. солк. сыаналаах суотабай төлөпүөнүн уордарбыт.
Оперативниктар уорбаланааччыны туппуттар — Өлүөхүмэттэн төрүттээх 25 саастаах дьахтар эбит. Ити күн кини эмиэ оҕотун кытта ити аралдьытар-саататар кииҥҥэ сынньана кэлбит. Уонна биир ийэ ыскаамыйаҕа төлөпүөнүн хаалларбытын көрөн, бэйэтигэр иҥэриммит.
Куһаҕан аймах
Орто Халыма улууһун полициятыгар 58 саастаах дьахтар эрийэн, дьиэтиттэн суумкатын, ол иһигэр баар икки суотабай төлөпүөнүн, 8 тыһ. солк. харчытын уорбуттарын эппит.
Бу уорууга уорбаланан, дьахтар ырааҕынан аймаҕа, урут уорууга түбэһэн сууттана сылдьыбыт 48 саастаах киһи тутуллубут. Барыллаан быһаарыынан, чүөчэ кырдьаҕас аҕатынаан бииргэ олороллор, кинилэргэ ити киһи ыалдьыттыы диэн кэлбит.
Дьиэлээхтэр кэлбит ыалдьыты маанылаан, ас тардан көрсүбүттэр, киэһээҥҥи аһылыктарын бииргэ аһаабыттар. Онтон дьахтар таһырдьа хоспоххо тахсыбыт, аҕата утуйар аакка барбыт. Ол кэмҥэ ыалдьыт киирэр аан таһыгар дьахтар суумката турарын өйдөөн көрөн, ону ылан тахсыбыт. Мааныллаппытын итинник «махтаммыт».
Сим-каарта «буруйдаах»
Бүлүү улууһугар 35 саастаах дьахтары баанын счетуттан 8 тыһ. солк. устубуттар. Ол туһунан полицияҕа сайабылыанньа суруйбут.
Уорбаланааччыны туппуттар — Үөһээ Халыматтан төрүттээх 31 саастаах киһи.
Быһаарыллыбытынан, бу дьахтар сыл анараа өттүгэр сим-каартатын уларыппыт, эргэтин быраҕан кэбиспит. Маныаха урукку нүөмэригэр «мобильнай баан» сыһыарыы туруоттарбытын бааҥҥа тиийэн араартарбатах.
Сыл аҥаара ааспытын кэнниттэн Дьокуускайга баар суотабай оператор кини ол эргэ нүөмэрин атын килийиэҥҥэ атыылаабыт. Онтон ол киһи сотору буолан баран, ол сим-каартатын автовокзалга сүтэрэн кэбиспит.
Аны ону атын киһи булан ылан, бэйэтин төлөпүөнүгэр туруорбут. Сотору кэминэн харчы киирбитин туһунан смс-иһитиннэриилэр төлөпүөнүгэр кэлитэлээбиттэр. Ону бу киһи соһуччу дьол тосхойбутун курдук ылынан, бэйэтин аатыгар баан каартатын оҥотторбут уонна «мобильнай баан» сыһыарыыны туруоттаран баран, ол дьахтар счетуттан харчытын устубут.
«Бытык умайдаҕына», туох да тохтоппот
Эмиэ Бүлүү улууһугар тыа хаһаайыстыбатын кооперативыттан уорбуттар.
28 уонна 31 саастаах олохтоох дьон иккиэ буолан, биирдэрин дьиэтигэр арыгы иһэ олорбуттар. Онтон итирдэр утахтара бүппүтүгэр, арыгы иһэр баҕаттан, тыа хаһаайыстыбатын кооперативын дьиэтигэр баар бородуукта маҕаһыыныттан уорарга санаммыттар.
Уорбаланааччылартан биирдэстэрэ үлэһиттэр киирэр ааннара иһиттэн аһылларын бэркэ диэн билэр буолан, туох да мэһэйэ суох иһирдьэ киирбиттэр. Уонна гаастаах утах, кэмпиэт, каассаттан 5 тыһ. солк. харчыны уорбуттар.
Эмиэ гостиницаҕа уоруу
Дьокуускай куорат полициятыгар биир гостиницаттан эрийэн, 15 тыһ. солк. сыаналаах тэлэбиисэри уорбуттарын туһунан эппит.
Уорбаланааччылары туппуттар — Хаҥаластан төрүттээх 27 саастаах уонна Чурапчыттан төрүттээх 26 саастаах, иккиэн урут сууттана сылдьыбыт дьон эбит.
Бу эдэр дьон олорор сирдэрэ суох буолан, гостиницаттан гостиницаҕа көһө сылдьаллара биллибит.
Бу чахчыларынан «уоруу» ыстатыйанан холуобунай дьыалалар тэриллибиттэрин туһунан СӨ ИДьМ-тын пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.
Биһиги корр., «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru
Хаартыска: интэриниэттэн