Култуура Маны аах

Максим Ксенофонтов: «Олоҥхо Киинэ – улуу бырайыак»

Саха сиригэр тутулла турар Эпос уонна ускуустуба Арктическай киинэ 2024 сыл бүтэһигэр үлэҕэ киириэхтээх. Бу туһунан педагогическай үлэ бэтэрээнэ Максим Ксенофонтов санаатын үллэһиннэ:

— Аны аҕыйах сылынан киин куораппыт, Дьокуускай, араас, эгэлгэ тутууларынан киэркэйэн, өссө тупсуоҕун туһунан хаһыаттартан ааҕан, күөх экрааҥҥа көрөн, истэ-билэ сылдьабыт.

Биир үйэ анараатыгар, 1923 сыллаахха, биэрэпис түмүгүнэн, Дьокуускайга  10053 киһи олороро бэлиэтэммит. Билигин киин улуустар кииннэрэ итиччэлии киһилээхтэр. Билигин куораппытыгар мөлүйүөн үс гыммыт биирэ, ол эбэтэр 330615 киһи баар. Ол аата, сүүсчэ сылга Туймаада хочотун маанылаах куоратын нэһилиэнньэтэ отут үс төгүл эбиллибит. Түргэн тэтим!

Европа дойдуларын кээмэйинэн, киин куораппытын орто, бэл, кыра куорат диэххэ сөп. Ол эрэн, Уһук Илин хабааныгар ыллахха, үс сүүстэн тахса тыһыынчалаах куорат мегаполис диэн ааҕыллар.

Маннык улахан куорат бэйэтин курдук баараҕай, улахан тутуулардаах буолара – олох ирдэбилэ. Саҥа технологиянан 20, 30 этээстээх, дьоһун, кэрэ архитектуралаах дьиэлэри тутуу, 50-60 мэндиэмэннээх небоскребтары дьэндэтии сотору кэминэн олоххо киирэрэ саарбахтаммат. Ону сэргэ араас социальнай эбийиэктэри сэргэ култуура, ускуустуба дьиэлэрэ тутуллаллара эрэйиллэр.  Олортон судаарыстыбаннай филармония уонна Олоҥхо, ускуустуба Арктикатааҕы Киинин комплекса саамай тупсаҕай, улахан тутуу буолара күүтүллэр. Бу тутуу иэнин кээмэйэ отут ордугуна үс тыһыынча квадратнай миэтэрэ буолуоҕа.

Киин куораппыт бастыҥ эбэлэриттэн биирдэстэрин, мааныларын – Сайсары – кытылыгар тутуллан тахсыахтаах бу кэлимсэ тутууга икки тыйаатыр, филармония, быыстапкаларга уонна араас таһымнаах тэрээһиннэргэ аналлаах саалалар, фойелар баар буолуохтара.

Бу маннык тутуу киин куораппытын киэргэтиэҕэ, тупсарыаҕа. Нэһилиэнньэни култуура эйгэтигэр тардарга, сыһыарарга улахан төһүү буоларын таһынан, киэн туттар эпоспыт – олоҥхобут – саҥа таһымҥа тахсарыгар олук ууруоҕа диэн эрэнэбит. Онон тутуллара олус сөптөөх.

0
0