Итэҕэй-итэҕэйимэ, бу түгэн аҕыйах сыллааҕыта биир киин улууска буолбут. Биир элбэх оҕолоох ыал уонча сыл буолан баран мас атыылаһан, биригээдэ булан, икки мэндиэмэннээх ат сүүрэр дьиэтин тутталлар.
Уол бүддьүөт тэрилтэтигэр үлэлиир, кыыс оҕолорун көрөн дьиэтигэр олорор. Идэтинэн үлэ уруогун учуутала уонна оҕо эрдэҕиттэн илиитигэр талааннаах буолан быыһыгар-ардыгар араас матырыйаалтан дьиэ киэргэллэрин оҥорон атыылыыр.
Биирдэ дьиэ кэргэнинэн өрүскэ балыктыы бараллар. Бу сылдьан кыыс сааскы халаан уутун кытта кэлсибит сылбахтар быыстарыгар араас быһыылаах-таһаалаах, чочуйан киэргэл оҥоруохха сөптөөх мас силистэрин бэлиэтии көрөн салапаан бакыатыгар угар. Кэлэн тута ороон, сууйан-сотон, аҕыйах күн гарааска куурдан баран дьиэтигэр киллэрэн, бастакы киэргэлин чочуйан таһаарар. Бастакы оҥоһугум өйдөбүл буолан бэйэбэр хааллын уонна дьоҥҥо угуйук даҕаны быһыытынан көрдөрүөм дии санаан, киирэр аан аттыгар ыйыыр, күлүүстэрин иилэн кэбиһэр.
Ити күнтэн аҕыйах хонон баран кыыс ыалдьар, дьаҥ сыстыбыт быһыылаах дии саныыр. Устунан дьиэ иһинээҕи дьон бары утуу-субуу тымныйбыт курдук сибикилээх ыарытыйан бараллар. Сай ортото биирдэ даҕаны ыалдьан көрбөтөхпүт диэн дьиктиргии саныыр. Аны түүнүн мас сааллар курдук тыас иһиллэр. Мас дьиэ сааллара кэмнээх буолуо диэн улахаҥҥа уурбаттар. Күһүөрү биир киэһэ дьиэлэрин аанын ким эрэ тоҥсуйар. Уол тахсан ыйытан көрөр да, ким даҕаны хоруйдаабат. Сотору кэминэн дьиэ иһиттэн мал-сал сүтэр, кэлин ону букатын атын, ууруллуо суохтаах ыскааптартан булан ылаллар. Олус дьиктиргииллэр. Ити курдук бииртэн-биир өйдөммөт түгэннэр тахсаллар.
Ыксаан билэр дьоннорун сүбэтинэн айылҕалаах киһини ыҥыраллар. Киирээт аан аттыгар туран эрэ тута: “Бу хоско туох эрэ мас баар. Ону суулаан баран миэстэтигэр илдьэн уурдаххытына, оннун булуоҕа”, — диир. Кыыстаах уол туох маһа баарын тута өйдүү охсубаттар. Киэһэ гараас аанын хатаан баран күлүүстэрин киллэрэн ыйыы туран кыыс өйдүү биэрэр — өрүстэн аҕалбыт маһыттан киэргэл оҥорбутун. Сарсыныгар алаадьылаан, айылҕалаах киһи эппитин курдук хайдах табылларынан көрдөһөн, миэстэтигэр уураллар. Онон сытар эрэ диэн оту-маһы хомуйар кутталлаах эбит диэн кэпсээн ааспыттаах.
ЛЮДМИЛА ПОПОВА БЭЛЭМНЭЭТЭ.
ХААРТЫСКА: ГИГАЧАТ ОҤОҺУУ ӨЙ, ЛЮДМИЛА ПОПОВА