Людмила Помогалова: «16 күн айаннаан, 30 сыл көрбөтөх дойдубар кэллим»
30 сыл Саха сиригэр үктэммэтэх Людмила билигин Нам улууһун Граф Биэрэгэр үс оҕотун, кэргэнин кытта массыынанан айаннаан, Воронежскай уобалас Острогожскай оройуонун Солдатскай дэриэбинэтиттэн кэлбиттэр.
Бу туһунан Людмила Помогалова (Перова) кэпсээтэ:
— Мин оҕо эрдэхпинэ, 1985 сыллаахха Алтайскай кыраайга олорбуппут. Ол сыл ийэм массыына саахалыгар оһоллонон, төбөтүгэр улахан эчэйиини ылбыта. Быраастар ийэм олорор сирин салгынын, килиимэтин уларытыан наадатын сүбэлээбиттэрэ. Инньэ гынан ийэлээх аҕам каартаны көрөн, Камчаткаҕа, Саха сиригэр уонна Чукоткаҕа суруйбуттара. Уонча ыҥырыы кэлбититтэн, биһиги Саха сирин Нам оройуонун талбыппыт.
Граф Биэрэгэр олоро кэлэрбитигэр мин үһүс кылааска тахсыбытым. Аҕам Граф Биэрэгэр баар ПТУ-га үлэҕэ киирбитэ. Мин Намҥа оҕо бөҕөтүн кытта билсэн, саха тылын наһаа сэҥээрбитим. Сайынын оҕолору кытта оҕуруот олордуутугар, тэпилииссэҕэ үлэлээбитим. Хамнаспытын бородууктанан биэрэллэрин өйдүүбүн. Өлүөнэ өрүскэ аҕабынаан балыктыырбыт. Наһаа кэрэ айылҕалаах Саха сирин ийэлээх аҕам билигин да ахталлар. Бу айаҥҥа кэлсиэхтээх этилэр да, аҕам ыарытыйар буолан кэлсибэтилэр.
Оскуолаҕа үөрэнэр сылларбар Намҥа хайыһар күрэхтэһиитигэр кыттан турардаахпын. Оччолорго ылбыт грамоталарым, махтал суруктарым билигин даҕаны бааллар. Намым Граф Биэрэгин оннук күндүтүк саныыбын.
1993 сыллаахха Намтан Благовещенскай куоракка көспүппүт. Билигин биэс оҕолоохпут, икки сиэннээхпит.
2018 сыллаахха ыараханнык ыалдьыбыппын билбитим. Онтон ыла олоххо тардыһыым өссө күүһүрбүтэ. Оҕо сааһым ааспыт сырдык Граф Биэрэгин көрүөхпүн наһаа баҕарбытым. Түһээн Саха сиригэр тиийбиппин көрбүтүм. Кэргэним Игорь өйөөн, айаҥҥа турунарга быһаарыммыппыт. Эргэ да буоллар, микроавтобус массыына атыылаһан, харчы мунньунан айаҥҥа туруммуппут.
16 күн үс кыра оҕолоох айаннаатыбыт. Гаас билиитэбитин илдьэ сылдьан, аара аспытын астана-астана, Енисей, Волга, Ока, Иртыш, Селенга, Ангара өрүстэри уонна Байкал күөлү көрдүбүт.
Айаммыт устата тыаҕа табалары, оннооҕор ыраахтан тыатааҕыны көрдүбүт. Кэргэним Воронежскай уобаластан ырааппатах киһи, наһаа астынна, сэргээтэ.
«Башкирия — Татарстан — Бурятия — Саха сирэ» хайысханан айаннаатыбыт. Кэргэммэр Игорьга бачча ыраах сиргэ үс кыра оҕолоох айаҥҥа турунары өйөөбүтүгүгэр махтанабын.
Граф Биэрэгэр биһигини наһаа үчүгэйдик көрүстүлэр. Пандемия кэмэ буолан, дьону кытта алтыспакка оскуолаҕа олохсуйдубут. Биир нэдиэлэнэн төттөрү айанныахтаахпыт.
Биһиги айаммытын олохтоох хаһыаппыт сырдата олорор. Хаһан даҕаны харахтаан көрбөтөх балтым, биллэр спортсменка Сардаана Осипова билигин Америкаҕа сылдьар буолан, сатаан көрсүбэтибит.
Бу айаммыт олохпутугар хаһан да умнуллубат үтүө, чаҕылхай түгэннэр буолуохтара.
Ульяна ЗАХАРОВА, edersaas.ru