Айылҕа харыстабыла Сүрүн Уопсастыба

Өлүөнэ өрүскэ сааскы халаан иккис долгуна кутталлаах таһымы куоһарыа суоҕа

Өлүөхүмэҕэ уонна киин оройуоннарга бэлиэтэммитинэн Өлүөнэ өрүскэ уу таһыма сууккаҕа 10-тан 40 см диэри тэтимнээхтик эбиллэр. Сааскы халаан иккис долгунун муҥутуур таһыма кутталлаах бэлиэтээһиннэргэ тиийиэ суоҕа. Ол оннугар, күүстээх сөҥүү сабыдыалынан Дьааҥы өрүскэ уу таһыма үрдээһинэ сылыктанар.

Ленскэй уонна Өлүөхүмэ оройуоннарын иһинэн Ленскэйтэн Солянка учаастагар диэри Өлүөнэ өрүскэ сааскы халаан иккис долгуна 4,7- 5,3 миэтэрэ таһымҥа тахсан, кыдьымах устуутун муҥутуур үрдүгүн чугаһатта.  Оттон Солянка учаастагар гидропост көрдөрүүтэ 2,2 миэтэрэнэн намыһах. Өлүөнэ өрүскэ сааскы халаан иккис долгунун муҥутуур таһымнара бэс ыйын 12-13 күннэригэр Өлүөхүмэ оройуонун Хатыҥ- Тумул — Саҥыйахтаах учаастактарыгар бэлиэтэнэрэ күүтүллэр. Уу таһыма 5-15 см эбиллиэҕэ. Ону тэҥэ бэс ыйын 15-18 күннэригэр киин оройуоннарга Өлүөнэ өрүс таһыма  3,3- 3,8 м үрдүүрэ күүтүллэр.

Алдан уонна Амма өрүстэригэр уу таһымын намтааһына сууккаҕа 10-тан 50 см тиийэ бэлиэтэнэр.

Бүлүү өрүскэ Ньурба – Үөһээ Бүлүү учаастагар сууккаҕа 10-тан 30 см диэри уу таһыма үрдүү турар. Аҕыйах хонугунан Ньурба гидропоһугар сааскы халаан иккис долгунун муҥутуур таһыма бэлиэтэнэрэ күүтүллэр,  уу үрдээһинэ  5-10 см эбиллэрэ сабаҕаланар. Бэс ыйын 14-15 күннэригэр Үөһээ Бүлүүгэ гидропост көрдөрүүтэ муҥутуур таһымҥа тиийиэҕэ, уу үрдээһинэ быһа холоон  90-100 см эбиллиэҕэ.

Күүстээх сөҥүүлэр түһэннэр Дьааҥы өрүс устатын тухары уонна кини тардыыларыгар уу таһыма сууккаҕа 60-тан 110 см диэри үрдээн иһэр. Үөһээ Дьааҥы оройуонугар Верхоянскай-Баатаҕай учаастакка бэс ыйын 13-15 күннэригэр ардах уута уу муҥутуур таһымын таһаарара күүтүллэр: Верхоянскай куоракка — 800-860 см, Баатаҕайга  —  790-830 см тиийиэҕэ.

Индигир алын сүүрүгүттэн (сүүрээниттэн) ураты араас тэтимнээх уу таһымын намтааһына Индигир, Халыма өрүстэргэ уонна кинилэр салааларыгар бэлиэтэнэр. Индигир өрүс алын тардыытыгар сууккаҕа уу эбиллиитэ  10-30 см тэҥнэһэр. Чугастааҕы  сууккаҕа Үрүҥ Хайаҕа уу муҥутуур таһыма бэлиэтэнэрэ, уу  5-10 см эбиллэрэ күүтүллэр.

 

edersaas.ru

0
0