Айылҕа харыстабыла

Сангаар аннынан уу таһыма түһэн эрэр

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Быыһыыр сулууспатын суһал чахчытынан, 2022 сыл ыам ыйын 27 күнүгэр Өлүөнэ эбэҕэ Нам уонна Кэбээйи оройуоннарыгар муус күүскэ бара турар. Дьааҥыга – Дьааҥы уонна Усуйаана оройуоннарын сирдэринэн, Халыма эбэҕэ – Аллараа Халыма оройуонун сиригэр-уотугар устар. Анаабыр, Өлөөн, Индигир өрүстэргэ эмиэ муус барыыта бэлиэтэнэр. Алдан өрүскэ муус өрүс төрдүгэр таҕыста.  

 

Өлүөнэҕэ

Муус алын кырыыта Кэбээйи оройуонун Сангаар бөһүөлэгиттэн 100 км аллараа бэлиэтэнэр, уу таһыма 1004 см (-36 см 4 чаас устата), ыксаллаах таһыма – 1150 см (1280 см быһыты учуотаан), муус хойуутук устар.

Эдьигээн оройуонун Эдьигээн сэл. (Сангаар бөһ. 435 км  аллараа, өрүс төрдүгэр диэри 873 км) уу таһыма 490 см тэҥнэһэр (+ 27 см 4 чаас устата, +102 см сууккаҕа), мууһу көтөхтө.

Муус барыытын үөһээ кырыыта Нам оройуонун Арбын нэһилиэгин таһынан бэлиэтэнэр (өрүс сүнньүгэр диэри 1473 км), уу таһыма 814 см тэҥнэһэр (муҥутуур таһыма 897 см), муус сэдэхтик устар.

Муус барыытын уһуна 265 км тэҥнэһэр. Суукка устата муус 50 км уһунна.

Өлүөнэ өрүс арыллыытын сабаҕалааһына: чугастааҕы сууккаҕа – Дьокуускай к., Нам, Мэҥэ Хаҥалас, Уус Алдан оройуоннарыгар уу таһыма икки төгүл аччыыра күүтүллэр уонна тиэргэннэр уонна олорор дьиэлэр ууттан сыыйа босхолонуохтара, ыам ыйын 27 күнүгэр  уу түһэрэ күүтүллэр.

 

Дьааҥыга

Дьааҥы өрүскэ муус көхтөөхтүк Дьааҥы, Усуйаана оройуоннарынан бара турар.

Чугастааҕы сууккаҕа Дьааҥы өрүскэ Дьааҥы-Баатаҕай учаастагар уу таһыма сууккаҕа  0,6 – 1,0 м тэтимнээхтик үрдүүрэ күүтүллэр.

Бытантай өрүскэ (Дьааҥы өрүс хаҥас салаата) Аһар гиропост таһынан уу таһыма 568 см (ыксаллаах таһыма – 1025 см), муус сэдэхтик устар.

Муус барыытын алын кырыыта Усуйаана оройуонун Уус Куйга нэһилиэнньэлээх пуунуттан 50 км аллараа баар, уу таһыма 705 см (муҥутуура – 1309 см), муус сэдэхтик устар.

Юбилейнай гидропост таһынан уу таһыма 297 см (муҥутуура- 1350 см), муус үрдүгэр уу таҕыста.

Аллараа Дьааҥы нэһилиэнньэлээх пуунун таһынан  уу таһыма — 82 см.

Үөһээ кырыыта – Дьааҥы оройуонун Сайдыы сэлиэнньэтин таһыгар (өрүс төрдүгэр диэри 569 км), уу таһыма — 860 см, сэдэхтик уста турар.

Муус барыытын уһуна 272 км. Суукка устата муус 50 км уһунна.

Дьааҥы өрүс ыам ыйын 27-30 күннэригэр өрүс төрдүгэр арыллара күүтүллэр.

 

Халымаҕа

Аллараа Халыма оройуонун сиринэн муус алын кырыыта Аллараа Халыма оройуонун Черскэй бөһүөлэгиттэн 35 км аллараа бэлиэтэнэр.  Уу таһыма — 435 см.

Аллараа Халыма оройуонун  Походскай нэһилиэнньэлээх пуунун таһыгар уу таһыма — 193 см (ыксаллааҕа – 260 см).

Халыма өрүскэ уу таһыма үрдээн Зырянка аэропуордун көтөр-түһэр балаһатын уу 10 быр. ылла.  Зырянка таһыгар у таһыма — 579 см (ыксаллааҕа 850 см), ыраас.

Аллараа кырыыта – Колымскай сэлиэнньэтиттэн 30 км аллараа, уу таһыма — 794 см (ыксаллааҕа – 1010 см), сэдэхтик устар.

Халыма өрүс ыраастаныыта: Орто Халыма улууһун Арҕахтаах сэлиэнньэтин таһыгар уу таһыма — 359 см (ыксаллааҕа 777 см), сэдэхтик устар.

Аллараа Халыма оройуонун Андрюшкино таһыгар мууһу көтөхтө, уу таһыма — 510 см (ыксаллааҕа – 1000 см).

Алаһыай өрүс арыллыытын сабаҕалааһын: Орто Халыма оройуонун сиригэр-уотугар ыам ыйын 26-28 күннэригэр күүтүллэр.

 

Өлөөҥҥө

Муус барыытын алын кырыыта Өлөөн оройуонугар Сухан гидропуостан 300 км аллараа бэлиэтэнэр, уу таһыма — 1535 см, сэдэхтик устар.

Булуҥ оройуонун Түмэти гидропуоһун таһыгар уу таһыма 258 см, ыксаллаах таһым суох.

Үөһээ кырыыта Сухан гидропуостан 100 км аллараа баар, сэдэхтик устар.

Өлөөн өрүс арыллыытын сабаҕалааһын: Булуҥ оройуонун Түмэти гидропуос таһыгар муус хамсыыра күүтүллэр, өрүс төрдүгэр тахсыыта — бэс ыйын 1-4 күннэрэ.

 

Анаабырга

Сааскылаахха уу таһыма — 807 см (ыксаллааҕа 1170 см), орто таһымнаахтык устар.

 

Индигииргэ

Индигир гидропуоһун таһыгар уу таһыма — 175 см (ыксаллааҕа 650 см), сэдэхтик бара турар.

Белай Гора таһыгар уу таһыма — 563 см .

Уус Муома нэһилиэнньэлээх пуун таһыгар уу таһыма — 316 см (ыксаллааҕа 600 см).

Индигир эбэ Уус Муома-Белай Гора учаастагар бу сыл ыам ыйын 27-28 күннэригэр арыллара күүтүллэр.

 

Бэлэмнээтэ Женни Стрюкова

0
0
Telegram @edersaas20