Мин абааһы уонна иччи диэни илэ харахпынан көрө иликпин. Ол гынан баран, биир дьикти түгэн олохпор буолан ааспыта, ону кэпсиэхпин баҕарабын. Оҕо сылдьан маннык дьикти түгэҥҥэ түбэһэн турардаахпын.
1996 сыл. Кыһын. Сунтаар улууһун тыата. Мин оччолорго биэстээхпин. Киэһээ аймахтарбар, тастыҥ убайдарбар оонньуу тахсар идэлээх этим. Кинилэр дьиэлэрэ мин дьиэбиттэн отой чугас турар. Ол курдук, биир күн ийэбиттэн көҥүллэтэн убайдарбар оонньуу таҕыстым. Таһырдьа хараҥарбыт. Ыйдаҥата суох. Сулустар көстөллөр.
Ол саҕана биһиги уулуссабыт уота суох. Ол иһин хабыс хараҥа. Дьиэ түннүктэрин уоттара эрэ тыгаллар. Мин дьиэбин эргийэн, ыалларым тэлгэһэлэринэн быһа барарга сананным. Ол курдук, ыллык устун хааман иһэн, хараҕым кырыытынан көрдөхпүнэ, уҥа диэки нөҥүө уулуссаҕа туох эрэ уота тыгар. Уулусса уота быһыылаах диэн аахайбатым. Онтон эмискэ өйдөөн кэллим, онно туох да уот суох буолуохтаах этэ…
Уот диэки хайыһан көрдүм. Уулусса нөҥүө икки этээстээх ыаллыы дьиэтин сарайын үрдүнэн, сиртэн 10 миэтэрэ үрдүккэ быһыыта, хараҥа халлаантан хас да уот тыган турар. Кыһыл уонна от күөх уоттар дьиримнииллэр. Дьиэ сарайын таарыйбаттар, сарайтан үөһээ салгыҥҥа лаампалар ыйанан туралларын курдук.
Мин дьиктиргээн, тохтоон баран, көрөн турдум. Туох-туох баҕайыный дии саныыбын. Ол турдахпына уоттарым, көрөн турарбын билбит курдук, мин диэкки бытааннык устан кэллилэр.
Халлааҥҥа тыгар уоттар миэхэ субу көтөн кэлэн чугаһаабыттарын кэннэ, арай өйдөөн көрбүтүм: көтө сылдьар, туох эрэ, хап-хара, үс дуу түөрт дуу муннуктаах биллибэт эттик эбит. Хас муннугун аайы уоттар тыгаллар. Өссө ортотугар хас да гирлянда лаампатын курдук дьиримниир уоттар тыгаллар. Кыһыл, от-күөх, халлаан күөх, кыһыллыҥы чаҕылыйа-чаҕылыйа умуллаллар.
Устата-кэриҥэ төһө киэҥин чуолкай этэр кыаҕым суох. Тоҕус миэтэрэ быһылаах, отой быһа холоон эттэххэ. Мин аан бастаан толкуйум, бөртөлүөт көтө сылдьар дии санаабытым. Ол эрэн, тыаһа отой суох, тула өттүм уу чуумпу. Уонна бөртөлүөт итиччэ аллараа дьиэ сарайын эрэ үрдүнэн хайдах көтүөй дии саныыбын.
Билигин эбитэ буоллар дрон дии саныам эбитэ буолуо, ол эрээри 1996 сыллаахха итинник аппаараат кимиэхэ да суох буоллаҕа. Дьэ, ол курдук тэҥ өрүттээх, хара үс муннуктаах эттик үрдүбэр көтөн кэлэн субу турар. Мин куттанан уолуйан хааллым. Нэһиилэ атахпын сыҕарытан, тоҥуу хаарынан сүүрдүм. Чугастыы хотон аттыгар, балбаахтар сааһыланан тураллар этэ, ол диэки дьылыс гынным.
Биир балбаах кэннигэр ыстанаат, тоҥуу хаарга хаһан киирэн дэлби хаарынан бэйэбин бүрүннүм. Сирэйим эрэ аҥаара хаартан быгар. Аҥаар харахпынан халлааны көрөбүн. Көтө сылдьар үс муннук эмиэ сырсан кэлэн, мин үрдүбэр турар. Санаабар, миигин күлүү гынар, куоска кутуйаҕы тутан баран оонньуурун курдук. Ол курдук, хаар анныгар, биэс эҥин мүнүүтэ сыттым быһыылаах. Үс муннук эттик миигин көрдүү сатыырын курдук. Сотору буолаат, бытааннык халлааҥҥа устан, сыҕарыйан көтөн барда.
Хараҕым далыгар көстүбэт буолбутун кэннэ, хаар анныттан аргыый, сэрэнэн тахсан халлааны одуулаатым. Үс муннугум, уоттарынан дьирмнии-дьиримнии, бөһүөлэк үрдүнэн уу чуумпутук, арҕаа диэки устан киирэн бара турда.
Уолуйбутум ааһан, убайым аах дьиэлэрин диэки сүүрдүм. Дьиэ иһигэр көтөн түһээт: «Халлааҥҥа туох эрэ көтө сылдьар! Миигин илдьэ бара сыста!» — диэтим. Дьонум чэйдии олорон күллүлэр, ол гынан убайдарым соннорун кэтээт, бинокулу тутаат таһырдьа ыстаннылар. Мин эмиэ кинилэри сырсан таҕыстым. Халлааны биир гына одуулуу сатаатыбыт да, сулустартан ураты туох да көстүбэт. Били үс муннугум номнуо суола сойбут эбит.
Дьонум соччо итэҕэйбэтэхтэрэ быһылааҕа. Ким эрэ бөртөлүөт буолуо диэбитэ быһыылааҕа. Дьиҥэр, бөртөлүөт эбитэ буоллар тыаһа иһиллиэ эбитэ буолуо. Ол курдук, ити киэһэ туох кэлэн бөһүөлэк үрдүнэн көтө сылдьыбытын билигин да билбэппин.