Олох диэн соһумар түгэннэринэн, дьон уйгутун хамсатар дьикти хартыыналарынан уонна, дьэ, киһи күлүөх кэпсээннэринэн олус баай. Ыал олоҕор таптал, өйдөһүү баарын тэҥэ, хайаан даҕаны кыратык күнүүлээһин, бэйэ-бэйэни харыстааһын диэн иэйии баар буолааччы. Сороҕор ол күнүүлээн умайбыт уот кыыма күтүр улахан алдьархайга буолбакка, үйэ тухары күлэн-үөрэн ахтар дьээбэлээх түгэҥҥэ тиэрдиэн сөп.
Айсен айылҕаттан олус үлэһит, дьүккүөрдээх, дьиэ кэргэнин туһугар туох баарын биэрэр эр киһи. Кини идэтинэн тутуу эйгэтигэр үлэлиир буолан, мэлдьи айаҥҥа, өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыгар командировкаҕа сылдьара. Онтон Айыына, эдэр ийэ, дьиэ-уот түбүгэр умса түһэн, оҕолорун иитэн-аһатан, үксүе кинини кэтэһэн олороро. Ол саҕана улахан уоллара Мичил түөрт саастаах, оттон кыралара Эркин үс сааһын саҥа туолан эрэр кэмэ этэ. Икки уол оҕо бииргэ улаатара — дьиэ иһигэр күннэтэ буолар кыра «буурҕа», тохтообот сүүрүү-көтүү, барытын билэ-көрө сатааһын уонна иннэ-кэннэ биллибэт ыйытыылар.
Биир күһүҥҥү хараҥа киэһэ Айсен эмиэ уһун болдьохтоох командировкаҕа, хоту улууска үлэлии айаннаата. Кини барбытын кэннэ, дьиэ туруга туох эрэ дьикти абылаҥҥа ылларбыттыы, эмискэ алдьанан-кэдьэнэн барда. Бастаан куукунаҕа баар кыраан ууну туппат буолан хаалла — түүнүн-күнүһүн «чоп-чоп» диэн таммалыыр тыаһа киһи мэйиитин эргитэр турукка киллэрбитэ. Ол кэнниттэн, соһуйуох иһин, уот-күөс ситимэ мөлтөөн, дьиэ иһэ сандааран умайарын оннугар лаампа эмискэ күлүмүрдээн, арахсар-холбонор, ану туран розетка кутталлаахтык тыаһыыр буолбута. Онтон бүтэһигинэн ванна смесителэ алдьанан, тымныы уонна итии ууну бэйэтэ салайар «өйдөөх» тэрилгэ кубулуйбута. Икки кыра оҕолоох, эр киһитэ суох хаалбыт дьахтарга ити чахчы ыксаллаах быһыы-майгы этэ.
Айыына туох да атын быһаарыы ылынара суох буолан, киин куораттааҕы өҥөнү оҥорор тэрилтэлэргэ эрийэн, маастардары ыҥырарга күһэлиннэ.
Бастакы күн дьиэтигэр уот ситимин оҥорор электриктиир эр киһи кэллэ. Бастаан куукунаҕа, онтон Айыыналаах утуйар хосторугар киирэн уот розеткаларын, люстралары бэрэбиэркэлээтэ. Оҕолор, Мичиллээх Эркин, эр киһини тула көтө сылдьан, эр киһи тугу оҥорорун олус болҕойон көрдүлэр. Хас биирдии хамсаныытын, тута сылдьар үнүстүрүмүөннэрин харахтарын араарбакка кэтээтилэр.
Иккис күн сантехник кэллэ. Куукуна кыраанын уларытаары, раковина анныгар үөһэ хантайан сытан, тугу эрэ мускуйда, эрийдэ. Ийэлэрэ маастарга туох наадатын биэрэ-биэрэ, кэпсэтэ-кэпсэтэ куукунаҕа тэҥҥэ турда. Уолаттара эмиэ тула бааллар, барытын өйдөөн көрөллөр.
Онтон үһүс күн ванна смесителин оҥороору атын силиэсэр кэллэ. Бу эр киһи олус уһуннук, эрэйдэнэн үлэлээтэ. Смесителин туруора-туруора, ууну арыйан бэрэбиэркэлиир. Уута биирдэ ытыллан тахсар, биирдэ тохтоон хаалар. Маастар ыһыллар ууттан дэлби илийэн, сирэйин-хараҕын сотто-сотто, ванна иһигэр эрийэ-мускуйа тоҥхойон олус өр үлэлээбитэ.
Дьэ, итинник үс күннээх «өрөмүөн» күннэрэ түмүктэнэн, дьиэ уота сандаарда, уу кыраана чуумпурда. Онтон нэдиэлэ буолан баран, кэтэһиилээх аҕалара, Айыына тапталлаах кэргэнэ командировкатыттан эргиллэн кэллэ!
Дьиэ иһэ үөрүү-көтүү, кэһии-бэлэх, сылаас чэй минньигэс сыта буолла. Айсен уһун айантан сылайан да кэллэр, хараҕар дьол уота сандаарар, оҕолорун кууһан-сыллаан, кэргэнин уураан, остуол тула олордулар. Айыына минньигэс бөрүөгүн сии-сии, кэргэнигэр үлэтин-хамнаһын туһунан сэргэх сонуннарын кэпсиир. Барыта олус иллээх, эйэлээх, истиҥ иэйии аьылаҥа.
Онтон дьэ, кыра «өспүйүөннэр» саҥарар уочараттара кэллэ. Мичил, улахан уол, остуолга олорон эрэ, чаанньыктан чэй куттара-куттара, аҕатыгар улахан сонуну кэпсиирдии, чуолкай баҕайытык эттэ:
— Аҕаа, эн суоххуна биһиэхэ күн ахсын араас «дьээдьэлэр» кэлэн барбыттара!
Айсен сии олорбут бөрүөгүн айаҕар туппутунан тохтоон хаалла. Хараҕын кырыытынан Айыынаны көрөр, онтон оҕотугар эйэҕэстик мичээрдээбитэ буолла: — Чахчы даа? Хайдах убайдарый? Тугу гыналлар этэй?
Онуоха Эркин быһа түстэ: — Кинилэр ийэбитин кытта куукунаҕа тугу эрэ гыммыттара!
Мичил салҕаата: — Онтон биир убай өссө утуйар хоско киирбитэ!
Бу тыллартан Айсен сирэйэ холлон түстэ. Мичээрэ соһуйбут сирэйигэр тоҥон хаалла. Кини тымырдара күүрэн, моонньун былчыҥнара оонньоон бардылар. Бу биир кэмҥэ соһуйуу, өйдөөбөт буолуу уонна, биллэн турар, күүстээх күнүүлээһин умайар уота күлүмүрдээтэ. Кини тугу да саҥарбата, гынан баран ол сөкүүндэҕэ төбөтүгэр хайдахтаах курдук ыар, «киинэҕэ эрэ көстөр» хартыыналар ойууланан ааспытын таайыахха эрэ сөп. Эр киһи бэйэтин тапталлаах кэргэнин, оҕолорун ийэтин атын эр дьону кытта хараҕар ойуулаан көрүүтэ — алдьархай балаһыанньа.
Айыына ити түгэн сытыырхайбытын тута өйдүү охсон, сатаан туттуммакка, күлэн тоҕо барда. — Айсен, тохтоо! Араастык миигин көрүмэ! — диэтэ уоскута сатаан. — Эн суоххуна дьиэбит уота-уута барыта алдьанан, слесардары, электриктэри ыҥырарга күһэллибитим. Уотчут хоско үлэлээбитэ, сантехник куукунаҕа кырааммытын уларыппыта. Оҕолор оннук көрөн кэпсии олороллор!
Айсен иэдэһигэр кытаран хаалбыт хаана биллэр-биллибэттик тарҕанан, улаханнык, ыараханнык тыынан кэбистэ. Хараҕын уота сымнаата, санна намтаата. Кини эмиэ күлэн барда, бэйэтин куһаҕан санааларыттан кыбыстыбыттыы, төбөтүн быһа илгиһиннэ.
— Оо, дьэ, бу уолаттар даҕаны… Миигин инфарктата сыстылар дии! — диэтэ кини.
Бары уоскуйдулар, барыта оннугар түстэ диэн, чэйдэрин салгыы иһэн бардылар. Айсен «саатар ити алдьаммыт кырааннары көрөн кэлиэм» диэн остуолтан турбутугар доо…
Мичил, туох эрэ саамай сүрүнүн, саамай соһуччу умнубутун өйдөөбүт киһилии, субуруччу, улахан куолаһынан эбэн кэбистэ:
— Аҕаа! Өссө биир «дьээдьэ» ваннаҕа киирэн сууммута!
Бу сөкүүндэҕэ дьиэ иһигэр иһийэр чуумпуруу сатыылаата. Айсен туран эрэр киһи, атахтара уйбакка, төттөрү олоппоһугар «лах» гына олордо. Кини харахтара ити күн иккиһин улахан чааскы саҕа буоллулар. Сирэйэ-хараҕа, саҥата-иҥэтэ суох Айыынаны одууласта. Ол көрүүтүгэр «Чэ, уотчуту уонна куукуна сантехнигын өйдөөтүм… Онтон ваннаҕа сууммут киһиҥ кимий?!» диэн ыйытыы баара. Кини тыына кылгаабыта, кута-сүрэ барыта көтөн, дьиҥнээх саҥа аллайбыт туругар киирбитэ.
Айыына ити кэмҥэ, оҕото бүтэһик тылларыттан остуолга умса түһэн баран күлэн тыын быһаҕаһынан барда. Күлэриттэн иһэ ыалдьар, саҥараары гынар да — тыла хайдах да тахсыбат, хараҕын уутун сотто-сотто кэргэнин куттаммыт, муммут сирэйин көрөр уонна өссө улаханнык күлэр.
— А-Айсен… ол… ол ванна смесителин оҥорор маастар этэ! Кини ууну арыйа-арыйа бэрэбиэркэлииригэр, таҥаһа дэлби илийбитэ, сирэйин-хараҕын сотто-сотто ванна иһигэр эрийэ-мускуйа сылдьыбытын бу оҕолор «сууммута» дииллэр!
Айсен эрэйдээх, өйдөөн баран, уһуннук, олус уһуннук «ха-ха-ха» диэн күлэн сатарытта. Уолаттарын иккиэннэрин көтөҕөн ылан сыллаталаата, кууста.
«Дьэ, эһиги кырдьыгы кэпсиир дьоруойдар эбиккит! Ийэбитин көрө-истэ сылдьар дьоммут үүнэн эрэллэр!» — диэн үөрүүтүттэн, сүрэҕэ туттан олорон долгуйан саҥарда.
Ол киэһэ дьиэ кэргэн хойукка диэри күлсүү-салсыы буоллулар. Айсен онтон ыла айаҥҥа барарыгар: «Кырааннаргын бэрэбиэркэлэттиҥ дуо? Ваннаҕа суунаары гынар убайдар суохтар дуо?» — диэн мэлдьи дьээбэлиир буолбута.
Кырдьыга даҕаны, оҕо тугу көрбүтүн кистээбэккэ, тугу көрбүтүн быһа саҥаран кэбиһэрэ сороҕор улахан дьону маннык уустук, ол эрээри олус күлүүлээх балаһыанньаҕа киллэриэн сөп эбит. Бу түгэн дьиэ кэргэҥҥэ истиҥник өйдөһүү, бэйэ-бэйэҕэ итэҕэйии уонна туох да буолбутун иһин бииргэ күлэр кыах хайдахтаах курдук күндүтүн өссө төгүл дакаастаабыта.
Күнүү диэн, биллэн турар, кутталлаах иэйии, ол эрээри маннык күлүүгэ-оонньууга кубулутар буоллахха — олох өссө тупса, сырдыы түһэр.
Сайдам