— Өссө биирдэ ити киһи истиэнэни тоҥсуйдун эрэ, мин тутатына участковайы ыҥырабын! — Полина кыыһыран, улахан чааскыны мас остуол үрдүгэр күүскэ уурда. Чааскылаах чэйэ өрө ибир гынан, сырдык өҥнөөх остуол ньууругар тоҕунна…
Денис бу айдаантан кыратык да долгуйбата, ноутбугун сырдык экраныттан хараҕын да араарбата. Кини докумуонун көрөрүгэр мышкатынан сүрэҕэ суохтук аллара диэки эрийэн баран, саннын эрэ түллэҥнэтэн кэбистэ. Киниэхэ маннык быһыы-майгы — кэргэнин мөҕүттэрэ да, туох эрэ биллибэт тыас да — барыта улахан суолтата суох, күннээҕи олох кыра мэһэйин курдук көстөрө.
Оттон Полинаҕа букатын да кыра мэһэй буолбатах! Бу моһуоктаһыы, өйү-санааны сиир тыас номнуо үһүс нэдиэлэтин салҕанар. Түүн аайы. Биир кэмҥэ. Түүн үөһэ, чуумпу тулалыыр эйгэни толору баһылаабыт кэмигэр, ыаллыы хостон, ол эбэтэр Галина олорор кыбартыыратыттан, истиэнэни тоҥсуйар тыас иһиллэн барара.
Бастаан ити тыас олус кыратык, саарбахтыыр курдук иһиллэрэ. Хайдах эрэ киһи тарбаҕын төбөтүнэн, долгуйа-долгуйа, истиэнэни сэрэнэн сөрүүрүн курдуга. Полина бастакы түүннэргэ маны соччо аахайбатаҕа.
«Баҕар, дьиэни өрөмүөннүүллэрэ буолуо, эбэтэр хайа эрэ ыал утуйбакка туох эрэ дьыалатын оҥосторо буолуо» диэн бэйэтин уоскутунара. Ол эрээри, хас күн аастаҕын аайы тыас улам күүһүрэн, улам эрэллээхтик уонна модьуйардыы иһиллэр буолбута. Түүн икки чаас. Тас…Тас…Тас… Үс тэҥ охсуу. Онтон уон мүнүүтэ чуумпу. Онтон эмиэ…
Дьиэ олохтоохторун соцситимнэр бөлөхтөрүгэр бу туһунан номнуо үгүс сурах-садьык тарҕаммыта. Дьон барыта бэйэтин көрүүтүн, бэйэтин санаатын суруйан таһаарбыта.
«Ити Галина, 45-с кыбартыыраҕа олорор эмээхсин, өйүнэн ыалдьыбыт быһыылаах. Кини соҕотох олорор, дьоно да суох. Сааһырбыт дьон оннук буолааччылар», — диэн суруйбута бастакы этээскэ олорор, куруук дьону кэтиир Вера Ивановна.
«Суох, кини туох эрэ сектаҕа киирбит. Түүн аайы туох эрэ сиэри-туому оҥорор быһыылаах. Мин биирдэ подъезка кинини көрсүбүтүм, хараҕа олус дьикти, уоттаах уонна кураанах этэ», — диэн эппитэ үһүс этээс устудьуон уола.
Полина чааты ааҕан баран, бастаан күлэн эрэ кэбиспитэ. Ол эрээри билигин, тохтоло суох тыас кини мэйиитигэр, ньиэрбэтигэр хатаммытын кэннэ, күлэрэ букатын уурайбыта. Утуйар уута уйгуурбута. Үлэтигэр күнү быһа утуктаан, сылайан өлө сыһара, оттон киэһэ, дьиэтигэр төннөн кэлэн, суунан-тараанан оронугар сыттаҕына, сүрэҕэ күүскэ тэбэн, кэтэһии муҥугар түһэрэ. Түүн икки чаас… Уонна эмиэ саҕаланара.
Бу түүн эмиэ оннук этэ.
— Денис, эн истэҕин дуо? Истэҕин дуо маны?! — Полина куолаһа ытаамары гынан, быстар-быстыбат иһилиннэ. Кини хараҕын уута уоллубута, уоһа титирээбитэ.
Истиэнэ нөҥүө охсуу бу сырыыга өссө күүһүрбүт курдуга. Долгуйуу, кимэн киирии тыына баара. Полка үрдүгэр ууруллубут, Италияттан аҕалыллыбыт кыраһыабай декоративнай тарелкалар бу охсууттан лыҥкынастылар. Дьиҥ-дьиҥ… Охсуу күүһэ бетон истиэнэни нөҥүөлээн, хос салгынын хамсатта.
— Поля, уоскуй эрэ. Кырдьаҕас киһи тугу эрэ гынара буолуо. Сарсын сарсыарда баран кэпсэтиэм, — Денис, хараҕын экрантан син биир араарбакка, кураанахтык хоруйдаата.
Бу соруйан гыммыт курдук сыһыан Полина ис-иһигэр баар уоту уматан, дэлбэриппиккэ дылы буолла. Киниэхэ билигин көмүскэл наада этэ, ким эрэ кинини өйдүөхтээх, бу дьулаан кэтэһииттэн быыһыахтаах этэ. Оттон кэргэнэ көннөрү ноутбук экранын көрөн олорор.
Тэриэлкэлэрэ эмиэ лыҥ гыннылар. Полина өйө-санаата барыта биир туочукаҕа муһунна. Кини кыһыйбыта-абаммыта тулуйуон сатаммат муҥутуур таһымыгар тиийдэ. Кыыс эмискэ олоппоһуттан туран кэллэ. Олоппос атаҕа муостаны хайа тардан, кычыгыратар тыаһы таһаарда.
Полина куукуна остуолун үрдүгэр сытар улахан, ыарахан тимир хамыйаҕы харбаан ылла. Илиитин тарбахтара тимири кытаанахтык, үрүҥэстэрэ тахсыар диэри кытаанахтык тутустулар. Кини хараҕар билигин туох да көстүбэт, кыһалҕата, абарбыт кыһыыта эрэ баара. Кыыс түргэнник, биир тыынынан түннүк диэки сүүрэн тиийдэ уонна чугуннай батареяны муҥутуур күүһүнэн охсон саайда.
ДЬИҤ! Тимир тимиргэ охсуллар сытыы, эти-сиини курдары барар тыаһа хос иһин толордо. Бу тыас, батарея турбаларын устун аллара уонна үөһэ сүүрэн, дьиэни барытын толордо. Полина тохтобото. Кини өссө төгүл саайда. ДЬИҤ! ДЬИҤ!
— Тохтоо эрэ!! Тохтооо! — диэн кыыс истиэнэ диэки хайыһан баран муҥ хаһыытынан хаһыытаата. Кини тыына кылгаабыт, түөһэ өрө мөхсүбүт. Уонна эмискэ… Барыта уурайда.
Истиэнэ нөҥүө охсуу тохтоото. Полина кулгааҕар баар тыас-уус, ону тэҥэ Денис ноутбугун клавишаларын тык-тык гынар тыаһа кытта сүттэ. Денис, дьэ үлэтэ бүтэн, ноутбугун хаппаҕын саппыта уонна кэргэнин диэки көрөн олордо.
Дьиэ иһигэр ынырык, киһи кутун-сүрүн баттыыр чуумпу сатыылаата. Бу чуумпу, суолтата суох саҥа суоҕуттан буолбакка, туох эрэ дьулаан күүтүүлээх, тыыннаах чуумпу этэ.
Полина илиитин түһэрэн, кэтээн турда. Биир мүнүүтэ ааста. Икки мүнүүтэ. Истиэнэ нөҥүө туох да тык гыммат, киһи тыынар да тыаһа иһиллибэт. Бастаан кыыс сүрэҕэр кыайыы үөрүүтэ сандаарар курдук буолбута. «Тулуйбата, куттанна, уурайда», — диэн санаа охсуллан ааспыта. Ол эрээри чуумпу уһаабытын кэннэ, бу санаа тутатына кутталынан солбуллубута.
Тоҕо маннык чуумпу буолан хааллай? Галина эмээхсин туох буоллаҕай? Баҕар, кини дьиҥнээхтик көмө көрдөөн, бүтэһигин тоҥсуйбута буолуо дуо? Баҕар, кини охтубута, эбэтэр сүрэҕэ тохтообута буолуо дуо?
Полина атаҕын төбөтүгэр үктэнэн, истиэнэҕэ сэрэнэн чугаһаата. Кини кулгааҕын истиэнэҕэ сыһыаран баран иһиллээтэ. Тоҥ, кураанах бетон тымныыта кини иэдэһигэр билиннэ. Арай, ол дириҥҥэ, истиэнэ нөҥүө, олус намыһахтык, киһи эрэ истэр-истибэт гына, ким эрэ ытыыр курдук тыас иһиллибитигэр дылы буолла.
Кыыс этинэн-хаанынан тымныы салгын сүүрэн ааста. Кини Денис диэки көрдө. Уол сирэйэ эмиэ кубарбыт этэ.
— Денис… — диэтэ Полина, саҥата суох ботугураан. — Киниэхэ… тахсан көрүөххэ наада.
Ол түүн Полина уонна Денис утуйбатахтара. Кинилэр үһүс этээскэ тахсан, Галина аанын төһө да тоҥсуйбуттарын иһин, ким да аспатаҕа.
Чуумпу истиэнэ, бэйэтин кистэлэҥин кистээн, кинилэри эрэ буолбакка, бүтүн дьиэни баттаан турбута. Уонна ол сарсыарда, олохторугар хаһан да умнуллубат саҥа, ыар сонун кэлэрин кинилэр өссө билбэт этилэр…
Салгыыта бэчээттэниэ
Сайдам