КЭПСЭЭН: Алта сыл кураанахха

13.10.2026
Бөлөххө киир:
https://www.magnific.com/ru

Ахсынньы ый аам-даам тымныыта түһэн, куорат уулуссалара халыҥ туман быыһыгар куустардылар. Наташа, күнү быһа үлэлээн сылайан-элэйэн, дьиэтигэр нэһиилэ тиийэн кэллэ. Киэһээҥҥи аһылык минньигэс сыта уонна тапталлаах эрин сылаанньытар мичээрэ кинини күүтэрэ буолуо диэн эрэммитэ. Ол эрээри күлүүһүнэн ааны арыйа баттаан киирээтин кытта, туох эрэ олус тымныы салгын саба охсон ааста.

— Бу ким хоруопкаларай? — Наташа куолаһа иһиллэр-иһиллибэттик, сибигинэйэр курдук таҕыста.
Киирэр ааҥҥа халыҥ скотч сыта саба оҕуста. Кини саамай сөбүлүүр, ыраахтан сакаастаан аҕалтарбыт сырдык өҥнөөх көбүөрүн үрдүгэр түөрт биир тэҥ хоруопка кэккэлэччи ууруллубут этэ.

Костя, кини диэки хайыһан да көрбөтө.

— Эйиэннэрэ, — диэтэ бэһис хоруопканы скотчунан тырылаччы тардан баайа-баайа. — Мин барытын хомуйдум.

Наташа соһуйбуттуу туран хаалла. Кини тистибитин уонна көрбүтүн итэҕэйбэтэ. Төбөтүн иһигэр туох да санаата суох кураанах буолан, кулгааҕар чуҥкунаан олордо. Сүрэҕэ, биирдэ күүскэ тэбэн баран, тохтоон хаалбыт курдук буолла.

— Тоҕо хомуйдуҥ? Туох буолла? — диэн дьахтар уоһун эрэ хамсатан, нэһиилэ тыынан таһаарда.

— Биһиги арахсабыт, Наташа.

Кини олус судургутук, туох да буолбатаҕын курдук эттэ! Тылыгар кыратык да хоргутуу, долгуйуу, эбэтэр аһыныы кыыма суоҕа. Киэһээҥҥи аһылык кэмигэр: «Тууһу ылан биэр», — диэбит тэҥэ.

— Арахсабыт да? — Наташа атаҕа бэйэтин бас билиммэтэҕин да иһин, иннин диэки хардыылаата. Кини Костяны илиититтэн тутуоҕун баҕарда. — Костя! Туох буолла? Биһиги холбоспуппут алта сыл буолла дии!

— Ол иһин даҕаны, — эр киһи, дьэ, көнөн турда. Кини хараҕын кистиирэ, дьахтар диэки көнөтүк көрбөтө. — Алта сыл кураанахха барда. Мин сылайдым. Мин атын олоҕу баҕарабын.

Наташа мэйиитэ эргийэн, көхсүнэн эркиҥҥэ өйөннө. Атаҕа баата курдук сымнаан, уйбат буолан хаалла. Бу алта сыл иһигэр кинилэр тугу эрэ үлэлээн-хамсаан, дьулуһан кэлбит олохторо биир түгэнинэн үлтү тэбиллибитин кини өйдөөн барда.

— Эн миигин үүрэн эрэҕин дуо? Бүгүн? Киэһэ?
— Таксыыны ыҥыран кэбистим. Эрэйэ суох барарыҥ ордук буолуо.
— Бу  эмиэ мин дьиэм дии! — диэн дьахтар, тулуйбакка, хаһыытаан тоҕо барда. Кини хараҕыттан уута ттаҕыста. Кини саҥата дьиэни биир гына дуораһыйда. — Биһиги манна бииргэ олорбуппут!
Костя  күлэн кэбистэ. Сирэйэ-хараҕа уларыйан, олох атын, билбэт киһитигэр кубулуйда.

— Докумуона ким аатыгар баарын санатабын дуо?

Дьиэ кини ийэтин, Эльвира Марковна аатыгар этэ. «Оҕолорбор бэлэҕим, олоҕу саҕалыыргытыгар төһүү буоллун», — диэн баран, күтүөт ийэтэ күлүүстэри туттарбыт үөрүүлээх күнэ күлүм гынна. Ол эрээри кинилэр бу дьиэни саҥа тутуллубутун кэннэ, туох да өрөмүөнэ суох, кураанаҕы атыылаһан ылбыттара. Муостата да, аана да, уота да суох этэ.

— Оттон өрөмүөнэ! — Наташа куолаһа быһа баран, ытырбахтаата. — Мин кирэдьиит ылбытым! Биир мөлүйүөн икки сүүс тыһыынча солкуобайы! Мин ону билигин да төлүү сылдьабын дии!

— Ол — эн бэйэҥ дьыалаҥ. Костя бу тыллары быһа баттаабыт курдук, ыараханнык эттэ уонна төлөпүөнүн ылан, туох эрэ суругу ааҕа-ааҕа мичээрдээн ылла.

Наташа тулатын көрүннэ. Бу дьиэҕэ баар туох барыта кини сырата, кини уу харчыта этэ. Суунар хоһугар баар сыаналаах Италия кафелэ — кини үс ый хамнаһын мунньунан атыыласпыт харчыта. Куухуньа тупсаҕай көстүүлээх остуола — кини түүннэри үлэлээбит түмүгэ. Муостаҕа тэлгэммит кытаанах ламинат, сыаналаах обойдар, мааны люстралар… Бу барыта кини көлөһүнэ. Алта сыл устата кини икки үлэнэн сүүрбүтэ, оттон Костя бу кэмҥэ үлэтиттэн уурайан, бэйэтин «көрдөнөр» кэмигэр олорбута. Ийэтэ, Эльвира Марковна, куруук кэлэн: «Мин уолум дьиэтэ, мин дьиэм, мин муостабын ыраастык сууй», — диэн хаһаайкалыыра.

Наташа  хоруопкалары одууласта. Биэс хоруопка. Алта сыл олох — биэс хоруопкаҕа симиллэн сытар. Костя маны эрдэттэн былааннаабыт. Скотчун, хоруопкаларын анаан атыыласпыт, кини үлэтигэр сырыттаҕына малын-салын барытын чөкөтөн хомуйбут. Ийэтэ эмиэ билэрэ буолуо. Баҕар, киниэхэ суруйар атын дьахтардааҕа да буолуо…

Сүрэҕин хайа тардар ыар баттал, хом санаа  эмискэ баттаата…  Наташа ытаабата. Бастаан туох эрэ итии долгун күөмэйин хаайбыта да, эмискэ ол итии мууска кубулуйда. Өйө-санаата ып-ыраас буолла. Этигэр-хааныгар биллибэт уоттаах күүс киирдэ. Кини тымныы харахтарынан Костяны көрдө.

— Ээ, кырдьык сөпкө этэҕин, Костя, — Наташа куолаһа уу чуумпутук, тимир курдук кытаанахтык иһилиннэ. — Ол мин дьыалам.

Костя дьахтар ытаан, көрдөһөн барарын күүппүт курдук, соһуйан хараҕын өрө көтөхтө.

Наташа атах таҥаһын уһулбата. Саппыкытынан муостаны лүҥкүнэтэн, ыскаап диэки барда. Онно кини, дьиэҕэ эр киһи суоҕун курдук, бэйэтэ атыылаһан уурбут үнүстүрүмүөннэрин дьааһыга баара. Дьахтар дьааһыгы арыйан, онтон ыарахан өтүйэни ытыһыгар ыга тутта.

— Эн тугу гынаары гынаҕын? — Костя куттанан, куолаһа синньээн хаалла.

Наташа утары баар, кирэдьиит харчытынан атыылаһыллыбыт, сааланы киэргэтэр улахан, сыаналаах сиэркилэ ааныгар чугаһаата.

— Эльвира Марковна бу дьиэни кураанах ылбыта, — диэтэ Наташа холкутук. — Оттон өрөмүөнэ — миэнэ. Миэнэ буоларын быһыытынан, барытын илдьэ барабын. Эбэтэр… манна хаалларабын. Буор буолуор диэри.
Кини туох да саарбаҕалааһына суох өтүйэнэн сиэркилэни оҕуста. Дьиэ иһэ тыаһынан-ууһунан туолла, үлтү барбыт өстүөкүлэ халыҥ көбүөр үрдүгэр тоҕунна.

— Даа! Иирдиҥ дуо?! — Костя хаһыытыы түстэ, ол эрээри чугаһыырыттан куттанна. Өтүйэлээх дьахтар хараҕар туох да төннүү суоҕа.

Наташа салгыы куухуньа диэки ааста. Сыаналаах индукционнай билиитэ… «Тар-р!» гына өтүйэ охсуутуттан остуол үрдэ хампарыйан тоҕо барда. Мас ааннар өтүйэнэн үүттэннилэр. Суунар хоһо — Италия кафелэ хабырына-хабырына муостаҕа саккыраата. Хас биирдии охсуу аайы Наташа алта сыллаах хоргутуутун, албыннатыытын, түүннэри ытаабыт уутун таһаарда.

Уон мүнүүтэ ааспытын кэннэ дьиэ иһэ урусхалламмыт, сэрии буолбут сирин курдук буолбута. Костя муннукка ыгыллан, айаҕын атан, хамсаабакка олордо.

Наташа өтүйэни Костя атахтарын анныгар быраҕан баран, хоруопкаларын диэки хайыста. Кини саппыкытын, сонун көннөрүннэ. Ис-иһиттэн чэпчээбит, босхоломмут курдук мичээрдээтэ.

— Таксыы кэллэ диэбитиҥ дуо? — кини эр киһиэхэ хайыста. — Миэнэ биэс эрэ хоруопка. Уонна мин кураанах дьиэни хааллардым. Чэ, туран хоруопкаларбын массыынаҕа таһаар. Мин массыына иһигэр күүтүөм.

Наташа ааны арыйан, таһырдьа, саҥа олоҕор, көҥүл тыыннаах хааман тахсан барда. Оттон Костя алдьаммыт билиитэ уонна үлтүрүйбүт сиэркилэ ортотугар, бэйэтин кураанах дьиэтин ортотугар туран хаалла…

Сайдам

+1
25
+1
1
+1
0
+1
4
+1
4
+1
2
+1
3