Маны аах Уопсастыба

«Күндү киһи Күндүмэн» кинигэ туһунан ааҕааччы санаата

Бу күннэргэ биир дойдулаахтарым, Кутана нэһилиэгэр өр сылларга айымньылаахтык үлэлии сылдьар элбэх оҕо амарах ийэтэ, тапталлаах эбээтэ, Далбар Хотун Зоя Григорьевна Кириллина кыргыттара Күндэлиинэлиин, Сайнаралыын кэргэнин, аҕаларын туһунан «Күндү киһибит Күндүмэн» диэн ааттаах кинигэлэрин олус таттаран туран аахтым.

Кинигэ тастыын да, ис хоһоонунан да ааҕааччы бары араҥатыгар анаммыт. Энциклопедияҕа тэҥнээх, бары көлүөнэҕэ туһалаах кинигэ диэн сыана быстым. Кинигэ биһиги, сунтаардар, бары билэр, киэн туттар киһибит, музеевед, краевед, тылбаасчыт, бэйиэт, суруналыыс, учуутал Трофим Семенович Кириллин олоҕор анаммыт.

Трофим Семенович арааһа, 65 сааһын көрсө кинигэ бэлэмнии сылдьыбыт быһыылаах. Кинигэҕэ истиҥ иһирэх автобиографическай суруйуулара, ыстатыйалара, суруйааччы Петр Тобуруокап көмүс күһүнүгэр анаабыт хоһоонноро киирбиттэр. Трофим Семеновиһы кытары алтыспыт доҕотторо, устудьуоннаабыт табаарыстара, учуутал доҕотторо, дьиэ кэргэнин санаалара кинигэҕэ тиһиллэн киирэн, Трофим Семенович үлэтин, ыраас санаатын толору арыйбыттар.

Кинигэ аата да кэрэһэлэринии олус истиҥ, күндү. Биир киһи олоҕор олус да элбэҕи оҥорбут, айбыт, ситиспит эбит диэн сөҕүүм уонна киэн туттуум күүһүрдэ. Кини эйэҕэс майгытын доҕотторугар, дьиэ кэргэнигэр сыһыанын туһунан суруйууларын ааҕан, Трофим Семеновичка убаастабылым өссө күүһүрдэ. Кини курдук үгүс дьон төрөөбүт түөлбэтигэр патриоттуу иитиилээх, бэриниилээх эбитэ буоллар, олохпут кырдьык да сайдыылаах, кэрэ буолуох эбит.

Айар үлэтэ, үөрэнээччилэригэр истиҥ сыһыана, айылҕаҕа ураты сыһыана Тойбохой орто оскуолатыгар үлэлиир кэмиттэн арыллыбыт эбит. Улуу учуутал, Социалистическай Үлэ Дьоруойа Георгий Евдокимович Бессонов курдук үтүө киһиттэн элбэххэ үөрэнэн, төрөөбүт Кутанабар эмиэ туох эрэ үйэлээҕи, дьоһуннааҕы хаалларбыт киһи диэн сыаллаах үлэлээбитэ мөккүөрэ суох уонна дьиҥ чахчы баар суол. Мусуойу тилиннэриигэ төһөлөөх сырата, ньиэрбэтэ барбытын бэйэтэ эрэ билэн бараахтаатаҕа. Дьиҥэ, Сунтаар улууһа мусуойдарынан аатырар эрээри, мусуойдарга урут да, билигин да элбэх үп-харчы көрүллүбэтин билэбин. Култуура салаатын ботуччу хамнастаан, хас нэһилиэк аайы тустаах үлэһиттэри аныыллара буоллар, кэлэр көлүөнэҕэ духуобунай баайбыт, утары уунарбыт ол буолуох этэ.

Трофим Семенович-Күндүмэн хас да сыллаах сыралаах үлэтин туоһута бу кинигэҕэ арылхайдык киирбитигэр кэргэнигэр Зоя Григорьевнаҕа улахан махтал!

Сунтаартан Марта Николаева.

0
0
Telegram Whatsapp