Маны аах Уопсастыба

Өймөкөөн олохтоохторо кыһыҥҥы сөтүө сезонун астылар

Бу күннэргэ Тымныы полюһугар Өймөкөөҥҥө  «Моя планета» аатырбыт телеханаал суруналыыстара кэлэн бардылар.

Cуруналыыстар эспэдиисийэлэрэ Таатта улууһугар Саха АССР 100 сылыгар анаммыт киинэни устан баран, Саха сиригэр үктэммиччэ, буолаары буолан тымныы саамай сатыылаан турар кэмигэр «хайдах Тымныы полюһугар үктэммэккэ барыахпытын сөбүй?» диэн санаалаах, Өймөкөөҥҥө тиийэ сырыттылар.

Киинэ устар бөлөх үлэтин Тымныы полюһа искибиэртэн саҕалаата. Хата, ол кэмҥэ -57 кыраадыс тымныы түһэн турар буолан, Өймөкөөн бэйэтин тымныытын анаан көрдөрдө.

Өймөкөөн нэһилиэгин олохтоох кулуубун үлэһиттэрэ быйыл хаһааҥҥытааҕар да сиэдэрэй, 10 м үрдүктээх харыйаны аан дойдуга тиийэ биллибит Тымныы полюһун стелатыгар туруорбуттарын, «Моя планета» телеханаал суруналыыстара олус биһирии ылыннылар. Буолумуна, сүүнэ улахан харыйа кинилэр Саҥа дьыллааҕы биэриилэрин биллэ тупсарара чахчы.

Олохтоох дьаһалта күүтүүлээх ыалдьыттар кэлэллэрин эрдэттэн истэн  бэлэмнэммит буолан, ох курдук оҥостон көрүстэ. Чысхаан оҕонньор бэйэтин резиденциятыттан тахсан, алгысчыт уотун оттон, «Чуораанчык» оҕо саадын кырачааннара кыттан, суруналыыстар наһаа чаҕылхай Саҥа дьыллааҕы биэриини уһуллулар. Нэһилиэк кулуубун дириэктэрэ Ульяна Захароваттан маннык сиэдэрэй таҥаһы хантан булбуттарын ыйыппыппар:

Улуус баһылыгын граныгар кыайан, Чысхааны арыаллааччылар көстүүмнэрин кулууппар анаан иистэнньэҥ Нелли Уваровскаяҕа тиктэрбитим, — диэн хоруйдаата. Онон Саха сирин омуктарга сирэйдиир Өймөкөөн нэһилиэгин олохтоохторо бэркэ дьаһаммыттар.

Олохтоох дьаһалта исписэлииһэ Сардаана Степанова иһитиннэрбитинэн, «Моя планета» телеханаал суруналыыстара  былааннарын быһыытынан Саха сирэ Уһук Илини баһылааһыҥҥа оруолун туһунан киинэни устар буолан, Өймөкөөн аатырбыт 1-кы гильдиялаах атыыһыта,  Арассыыйа  улуу айанньыттарыгар, геологическай эспэдиисийэлэргэ аһынан-таҥаһынан, көлөнөн көмөлөспүт Н.О. Кривошапкин туһунан матырыйаалы хомуйдулар.

Онно кинилэр улуус кыраайы үөрэтээччи, Өймөкөөн улууһун Бочуоттаах гражданина Тамара Васильеваны кытта көрүстүлэр.

Тамара Егоровна суруналыыстарга улуус  устуоруйатын сиһилии билиһиннэрдэ.

Өймөкөөн кыраайы үөрэтээччитэ Ил Дархан сүбэһитэ Георгий Никоновы кытта тус санаатын атастаста. Тамара Васильеваны кытта кэпсэтэн баран, аатырбыт телеханаал суруналыыстара Ньукулай Оҕонньор олорбут уһаайбатыгар сырыттылар.

Өссө биир интэриэһинэй түгэн — Өймөкөөн нэһилиэгин олохтоохторо Индигииргэ сөтүөлээһиннэрин устуу буолла.

Бу иннинэ олохтоохтор күргүөмүнэн киинэн өйүмэҕэ сөтүөлуу илик этилэрэ.

Онон бу сөтүө Өймөкөөн төрүт олохтоохторун ордук интэриэһиргэттэ.

Мин сөтүөҕэ кыттыбыт олохтоох кулууп үлэһитэ Спартак Аммосовы кытта кэпсэттим.

— Олохтоох өймөкөөннөр хаһан да сөтүөлэээбэт этибит. Тымныыттан чаҕыйа үөрэммит дьон, уу да оннук тымныы буолуо дии саныырбыт. Дьиҥэр, таһырдьа салгына төһө да тымныытын иһин (-57 кыраадыс тымныы этэ), ууга түстэххэ сылаас эбит. Балааккаҕа киирэн баран, уолаттар бары «наһаа да чэпчээтибит» дии түспүттэрэ. Ол иһин Таҥара күнүгэр анаан сөтүө тэрийэр буоллахтара. Онон кыһыҥҥы сөтүөнү, кэлии омук туристара эрэ буолбакка,  олохтоохтор да тэрийэхпитин сөп эбит диэн санааҕа кэллибит. Онно биһиги, Өймөкөөн нэһилиэгин төрүт олохтоохторо, суолу астыбыт диэххэ сөп, — диэн Спартак Аммосов санаатын үллэһиннэ.

Оттон Мэҥэ Хаҥалас улууһун  Тиэлигититтэн төрүттээх Өймөкөөн нэһилиэгин күтүөтэ Филипп Захаров сөтүөнү хайдах ылыммытын туһунан бу курдук кэпсиир:

Кыһын сөтүөлүүр дьикти үчүгэй эбит! Мин кулун тутарга кыһыҥҥы туризм бэстибээлин саҕана сэрэнэ-сэрэнэ киирэн ылбытым. Онно тоҥмотохпуттан эрдийэн, олохтоох дьаһалта баһылыгын көрдөһүүтүн ылынан, дьоммун өйөөн сөтүөҕэ кытынным. Ууттан тахсаат, хаарга үктэннэххэ, тымныыны билэҕин. «Омуктар  сөтүөлүүр буоллахтарына, тоҕо сахалар бэйэбит сөтүөлээбэппитий диэн уолаттарбын көҕүлээбитим. Астынныбыт. 

Өймөкөөн олохтоохторун кытта баһылык сүбэһитэ Георгий Никонов өйүмүгэ сөтүөлээн, уолаттар «историяҕа киирдибит» диэн үөрэллэр.

Быйыл кыһыҥҥы сөтүө эрдэ саҕаланна. Бу иннинээҕи сөтүөлэр тохсунньуга буолбуттара. Ол курдук, 2018 сыллаахха тохсунньу 14 күнүгэр 65 кыраадыс тымныыга Кытай устудьуоннара өйүмүгэ сөтүөлээн, аан дойдуну аймаабыттара.

Испанияттан бэлисипиэтинэн Магадаанынан Иркутскайга диэри айаннаан испит Хосе Андреас Абьян Пазарес    2020 сыллаахха тохсунньу 14 күнүгэр сөтүөлээн турар.

Быйыл кулун тутарга кыһыҥҥы туризм бэстибээлигэр кытта кэлбит араас омук туристара өйүмүгэ сөтүөлээбиттэрэ.

Онно дьахталлар аан бастаан кыттыыны ылбыттара.

… Ити курдук, чысхаан тымныытынан аатырбыт Өймөкөөн быйылгы кыһыҥҥы сөтүө сезонун олохтоох дьон кыттыытынан саҕалаата. Бу Саха АССР 100 сылын көрсө уонна «Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» тэрээһин 10 сылыгар бэртээхэй бэлиэ түгэгинэн буолара саарбаҕа суох.

 

Елена ПОТОЦКАЯ, «Саха сирэ» хаһыат. 

Хаартыска — Ульяна Захарова түһэриитэ уонна ааптар инстаграмыттан (скриншот) .

1
0
Telegram @edersaas20