Ил Дархан Айсен Николаев өрөспүүбүлүкэ инновационнай уонна цифровой сайдыытын туһунан ыйааҕын дьон-сэргэ биһирээтэ. Хас биирдии киһи бэйэтин үлэтин хайысхатынан манна санаатын үллэстэр.
Август Егоров, “Бичик” кинигэ национальнай кыһатын салайааччыта:
—Аан дойдуга информатизация, цифровой эйгэ муҥутуурдук сайда турар кэмэ, үйэтэ. Онон Ил Дархан Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр инновационнай уонна цифровой сайдыы туһунан ыйааҕа саамай наадалаах, тоҕоостоох кэмҥэ таҕыста.
Биһиги өрөспүүбүлүкэбит киин сиртэн ыраах сытар, суолбут-ииспит да мөлтөх. Онон биһиэхэ түргэн тэтимнээх интэриниэт толору киирэрэ хайаатар да наада. Бэчээт эйгэтигэр үлэлиирим быһыытынан, онно сыһыаннаан эттэхпинэ, олус наадалаах, туһалаах уонна кэскиллээх дьыала буолуо этэ.
Дьон-сэргэ кинигэҕэ, сонуннарга наадыйара элбээн иһэр. Маныаха биһиги кинигэни элбэх тирааһынан таһаарар кыахпыт суох. Тиэйэргэ-таһарга, почта өҥөтүгэр элбэх харчыны төлүөххэ наада. Онно кыһалҕалары көрсөрбүт түмүгэр, бэчээттэнэн тахсар хаһыаттар, кинигэлэр ахсааннарыгар оҕустараллара баар суол. Ол гынан баран, бу түргэн тэтимнээх интэриниэт киирдэҕинэ, быһаарыллар кыахтаах. Холобур, IT-технология сайдан, интерактивнай, мультимедийнай кинигэлэри элбэҕи оҥоруохпут. Бородууксуйабытын электроннай өҥөнөн эмиэ тарҕатарга улахан төһүүлэнэ түһүөхпүт этэ.
Аны туран сахалыы контент, чуолаан, оҕолорго суоҕун тэҥэ. Онно мультимедийнай кинигэлэри, олоҥхолору, араас оонньуулары оҥорон тарҕатыахпыт этэ диэн баҕалаахпыт. Оҕо сайдарыгар, толкуйдуу үөрэнэригэр, баҕар сынньанарыгар анаан аудиолаах, видеолаах, хаартыскалардаах кинигэлэри көрөллөрө хайдахтаах үчүгэй буолуо этэй. Онон бу сайдыылаах үйэҕэ, ютуб, түргэн интэриниэт көмөтүнэн туһанан кэлэр көлүөнэҕэ төрөөбүт тылбытын, литературабытын, үгэспитин иҥэрэр, харыстыыр кыахтаныахпыт.
Манна даҕатан уонна түгэнинэн туһанан эттэхпинэ, интэриниэккэ Google Translate, ол эбэтэр гугл тылбаасчыт диэн баар. Бу биһиэхэ билиҥҥитэ үптэн-харчыттан кыаллыбакка турар. Өскөтүн барыта табыллара, кыаллара буоллар, сахабыт тылын бу гуглга киллэрдэхпитинэ, өлбөт үөстүөхпүт этэ диэн эрэнэбин. Сахабыт тыла киэҥ эйгэҕэ тахсыа, оттон биһиги ханнык баҕарар тылтан сахалыы тылбаастыыр кыахтаныахпыт этэ .
Түмүккэ, санаабын итинник үллэстэн туран, дириҥ суолталаах ыйаах саха тылын, үгэстэрин харыстыырга, сайыннарарга төһүү буоларыгар эрэлим улахан.
Сардаана БАСНАЕВА, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru