Ил Дархан Айсен Николаев: «Быйыл 10 оскуола, 24 уһуйаан үлэҕэ киириэҕэ»
Бу күннэргэ СӨ Ил Дархана Айсен Николаев Анал этиитин тиэртэ. Олортон биирдэстэринэн – дьон-сэргэ үүнэригэр-сайдарыгар усулуобуйаны тэрийии.
“Саха сирэ” хаһыат, edersaas.ru
— Хас биирдии киһиэхэ сүрүн социальнай өрө тахсар ньыманан үөрэх буолар. Биһиги өрөспүүбүлүкэбит оннооҕор уустук кэмнэргэ үөрэх инфраструктуратын тупсарыыга болҕомтотун намтаппатаҕа. Быйылгы сылга, уопсайа, 10 оскуола уонна 24 уһуйаан үлэҕэ киириэҕэ. 2020 сылга букатын саҥа таһымнаах үөрэх тэрилтэлэрэ – Наукалар Аччыгый академиялара уонна Норуоттар икки ардыларынааҕы Арктика оскуолата аһыллыахтара.
“Үөрэх” национальнай бырайыак “Аныгы оскуола” бырайыагын иитинэн, быйыл 54 “Точка роста” цифровой уонна гуманитарнай үөрэхтэр кииннэрэ тэрилиннэ. Сүрүн сыала – уһук нэһилиэнньэлээх пууннар үөрэнээччилэрэ аныгы технологияларга сысталларын туһугар, оскуолалар материальнай-тиэхиньиичэскэй баазаларын саҥардыы. Эһиил “Точка роста” киин 96 оскуолаҕа, онтон 2022 сылга номнуо 287-ҕэ тиийиэҕэ.
Хомойуох иһин, өрөспүүбүлүкэҕэ, үөрэнээччилэрэ хастыы даҕаны сыл устата үрдүк үөрэх кыһатыгар киирбэт оскуолалар бааллар. Үөрэх систиэмэтигэр биһиги хас биирдии үөрэнээччини арыаллаан сайыннарыыттан, кини тус кыаҕын арыйыыттан өссө да ыраахпыт. Биһиги сорукпут диэн, оҕо ханна олороруттан тутулуга суох тэҥ сайдар кыаҕын тэрийии. Оҕолор үрдүк кылаастаах исписэлиис, олоххо ситиһиилээх дьон буолалларын туһугар, оскуола сылларыттан күөн күрэстэһэргэ бэлэмнээх тахсыахтаахтар.
Ол иһин үөрэх хаачыстыбатыгар, педагогическай каадырга, уопсай социальнай өҥөҕө улахан болоҕомтону ууруохтаахпыт. Бастатан туран, бүддьүөт тэрилтэлэрин үлэтин тэрийиини уларытар ирдэнэр. Оскуола, уһуйаан уонна балыыһа оробуочай миэстэни эрэ тутар туһугар тэриллибэттэрин, олохтоохтор хаачыстыбалаах медицинскэй көмөнөн туһаналларын, оттон оҕолорбут үчүгэй үөрэҕи ылалларын туһугар тутуллалларын хас да төгүл этэн турабын.
Цифровой экэниэмикэҕэ каадыры бэлэмнээһин туспа суолталаах хайысханы ылар. От ыйыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтэ цифровой экэниэмикэҕэ IТ эйгэтигэр дьону бэлэмниир инниттэн үөрэх бырагырааматынынан пилотнай эрэгийиэннэр кэккэлэригэр киирдибит. Онно олоҕуран, өрөспүүбүлүкэ 1000 олохтооҕо босхо саҥа сатабылга уонна компетенцияҕа үөрэнэр кыахтанна.
Үөрэх эйгэтигэр бииргэ үлэлэһии саҥа ньымата олохтонно. Ситиһиилээхтик үлэлии турар Алексей Илларионов IТ-оскуолата “компьютернай графика” уонна “программирование” хайысхаларынан 10 улууска эбии үөрэхтээһин бырагырааматын арыйыаҕа. Оҕолорбутугар программированиеҕа сүрүн билиини иҥэриэхтээхпит, бырайыактыыр уонна ураты толкуйдуур дьоҕурун сайыннарыахтаахпыт. Үөрэтии авторскай ньыматынан 100 педагогу уһуйар уонна сыллата тыһыынчанан оҕону хабары былаанныыбыт, — диэн Ил Дархан Айсен Николаев эттэ.
“Саха сирэ” хаһыат, edersaas.ru
Мария ВАСИЛЬЕВА (СИА) хаартыскаҕа түһэриитэ.