Култуура Сүрүн

Хатас бибилэтиэкэтигэр мунньар дьон көрүстэ

Сынньалар да сындааһыннаах, өрөбүллүүр да сылаалаах. Дьэ,  ол чахчы баар суол .«… Солоҥ баҕар мэһэйдиэ» диэн Савва Тарасов эппитинии,   эмиэ да  оруннаах курдук. Онон, ити ааттаммыт көстүүлэртэн салҕыбыт ИД.Панаев аатынан Хатастааҕы бибилэтиэкэ биир саамай актыыбынай уонна элбэх чилиэннээх түмсүүтэ «Хатас коллекционердара» СӨ өрөгөйдөөх, сүүс сыллаах үбүлүөйдээх сылыгар үктэнэн туран,  үөрүүнү кытта көрүстүлэр.

edersaas.ru

Мунньар, түмэр, сааһылыыр, наардыыр, үйэтитэр, тэҥнээн көрөргө, харыстабыллаах сыһыаннаах, дойдуга бэриниилээх буолуу, билиини кэҥэтэр, дириҥэтэр, алтыһарга, кэпсэтэргэ, кэпсииргэ-сэһэргииргэ, анааран көрөргө үөрэтэр – бу барыта кэллэксийэниэр киһи хайдаҕын кэпсиир, сэһэргиир тыллар. Кырдьыга да оннук, бүгүн түмсүбүт дьонтон хас биирдиилэригэр бу тыллар быһаччы сыһыаннаахтар, бары да кэпсиири-сэһэргиири сатыырын ааһан,  атын дьону болҕойон истэр, сыаналыыр далбардар. Түмсүү салайааччыта Мария Сергеевна Никифорова эмиэ ис-иһиттэн холку, наҕыл, дьоһуннаах киһи.

Урукку өттүгэр маннык көрсүһүүлэргэ бэйэ киэнин көрдөрүү, билсиһиннэрии курдук ааһар эбит буоллаҕына,  бу сырыыга бэйэ бэйэлэрин билсэр, ким тугунан «ыалдьарын» билэр буоланнар,  кэһии, бэлэх тутуурдаах, атастаһыылаах буолан,  ордук интэриэһинэйдик, көхтөөхтүк ааста. Этэн аһарбытым курдук,  кэллэксийэниэрдэр биир сүрүн сыаллара үйэтитии, уруккуну умнубакка билиҥҥилиин алтыһаннарыы буолар. Онон,  үүммүт СӨ сүүс сыллаах үбүлүөйдээх сылыгар   бу түмсүү кэпсиирэ-сэһэргиирэ, туһалааҕа элбэх буолара саарбаҕа суох.
Түмсүү тэриллиэҕиттэн баар Аида Азотовна Томская үөрэтэр кылааһын оҕолорун бу олус умсугутуулаах, киһини хамсатар  хайысхаҕа – кэллиэксийэлииргэ кытыннаран,  урукку сылларга оҥоһуллубут харыйа оонньуурдарын кытта билиһиннэрбитигэр төрөппүттэр, эбээлэр кыттыылаах олус үчүгэй тэрээһини тэрийбит. Хомойуох иһин,   биллэр биричиинэнэн бу туһалаах уонна интэриэһинэй тэрээһин онлайн (куйаар нөҥүө) барбыт.

Аптаах алыптаах саҥа дьылга сыһыаннаах үчүгэйкээн быыстапка Татьяна Александровна Павлова гиэнэ буолла – Саҥа дьыллааҕы аккырыыккалар. Оччотооҕуга кимнээх уруһуйдуулларын барытын билэр буоларбыт,  ордук элбэҕи Владимир Иванович Зарубин уруһуйдаабыт. Отучча сыл үлэлээн,  кини уруһуйунан балтараа мөлүйүөн кэриҥэ аккырыыкка киэҥ нэлэмэн ССРС устун тарҕаммыт.   Ол аккырыыккаларга баар кыыллар наһаа да кыраһыабай, чочуонай оҥоһуулаах,  бэһиэлэй, үтүө санаалаах, үөрбүт-көппүт буолаллара, онон аккырыыкка туппут кэрэ, үтүө эйгэ баарын итэҕэйэр, эрэнэр да буолара.

Туйаара Будищева эмиэ бу күннэргэ наһаа наадалаах, Саҥа дьыллааҕы бырааһынньык биир саамай туттуллар атрибутун – бэспиэһинньиктэри (подсвечниктары)  аҕалбыт. Манна даҕатан эттэххэ,  Будищевтар:  Григорий да, Туйаара да  айар-тутар эйгэни биһирииллэр, Григорий тарбаҕар талааннаах, имигэс илиилээх, сатабыллаах уус буоларын бары да билэбит.


Октябрина Дмитриевна Шлютгауэр значоктара эмиэ дойду устуоруйатын быстыспат туоһуларынан  буолаллар.  Анфиса Афанасьевна Горохова ыйанар чыыһыланньык – халандаар арааһын муспут. Урут итинник халандаардар сыл бүтэһигэр чарааһаан-чарааһаан бүтэрин күүтүү буолара.

Оксана Павловна Гаврильева бу сырыыга нобуор аккырыыккалары аҕалтаабыта дэгиттэр элбэх тиэмэлээх буолан болҕомтону ылыан ылла. Людмила Степановна Саввина үгүс элбэх кзллиэксийэтиттэн бүгүн биэдэрэлэри аҕалтаабыт.

Инга Андреевна урукку ретро-елка оонньуурдарын уонна «Женские штучки» диэн мунньуутун (онно брошьтар, о5уруолар, шкатулка, кольелар, кулон, суумкалар бааллар) аҕалтаабыт.

Светлана Харитонова саҕалааччы кэллиэксийэниэр кыралаан значок, араас дойду харчыта уод.а.

Онтон Любовь Тимофеева ийэлэрин, эбээлэрин Акулина Николаевна сырдык кэриэһин санаан туран,  кини саҕалаабыт дьыалатын салҕыы сылдьарын көрөн бары да үөрдүбүт, махтана санаатыбыт. Манна кыра уоллара  кыттыһа сылдьара көрөргө да, саныырга үчүгэй. Кинилэр ыттар, халандаардар, уруучукалар, аккырыыккалар нобуордарын аҕалбыттар.

Альбина Арсентьевна Божедонова айанныырын, сири-дойдуну кэрийэрин сөбүлүүр буолан  уопуттаах айанньыт, турист, этэргэ дылы,  сиринэн да, халлаанынан да, муоранан да, өрүһүнэн да. Айанныыр хара да тыанан, сайдыылаах да, ыраах да дойдуларынан…  Онон,  ол айанын туоһулара уонна учуутал буоларын быһыытынан үөрэнээччилэрэ, бииргэ үлэлээччилэрэ да бэлэхтээбит чуораанчыктара элбэхтэр.
Хаһан да буоларын курдук,  бибилэтиэкэ кэллэктиибэ истиҥ-иһирэх эйгэни үөскэттэ, хас биирдиилэригэр Махтал суругу туттартаатылар.»

«Саха сирэ», edersaas.ru сайтка   анаан Наталья РУФОВА

1
0
Telegram @edersaas20