Сүрүн Үөрэх уонна наука

Хамаандалар бырайыактарын түмүктүүр үлэни билиһиннэрдилэр

Интеллектуальнай оонньуулар билим-чинчийэр хайысхатыгар кыттар оҕолор хамаанданан хайдыһан, букатын ураты бырайыактары оҥорон таһааран билиһиннэрдилэр, көрдөрдүлэр.

edersaas.ru

Норуоттар икки ардыларынааҕы чинчийэр оскуола дириэктэрэ Ксения Сальникова этэринэн, оскуола сүрүн соруга – оҕолор норуоттар икки ардыларынааҕы эбэтэр эрэгийиэннэр икки ардыларынааҕы хамаандаҕа үлэлиир үөрүйэхтэрин олохсутуу, уопсай түмүк туһугар турунуу, чинчийиилэрин тиһэҕэр тиэрдии.  Тугу даҕаны эрдэттэн бэлэмнээн аҕалбаттар, манна миэстэтигэр Оонньуу кэмигэр “буһаран” таһаараллар. “Аан дойдуга оҕолор бэйэ-бэйэлэрин кытта күрэхтэһэр тэрээһиннэрэ үгүс. Күрэхтэһии күүстээх көҕүлээһин дии санаабыппыт эрээри, оҕолор бииргэ үлэлии үөрэниэхтээхтэр. Бары биир планетаҕа олоробут, оннооҕор кыһалҕаларбыт даҕаны сороҕор уопсай буолаллар. Холобур, биир эрэ сиргэ үөдүйбүт коронавирус, бэрт кылгас кэм иһигэр икки атахтаах барытын кыһалҕатыгар кубулуйда. Онон ханнык даҕаны билим норуоттар икки ардыларынааҕы бииргэ уонна хамаанданан үлэлэһиитэ суох кыаллыбат”, — диэн быһаарар. Итиэннэ бу бырайыактары тэҥнии туппаттарын, сыаналаабаттарын эбэн этэр. Тустаах оскуолаттан оҕолор дьиэлэригэр харахтара уоттанан, чинчийиинэн дьарыктаныан баҕалара күүһүрэн тиийиэхтээхтэрин, оонньуу сүрүн соруга ол буоларын  ыйар.

ХИФУ анал үөрэтэр-научнай киинин үөрэнээччитэ Айаал Григорьев:

— Бырайыакка, уопсайа, 6 күн үлэлээтибит. Саха сирин баһаардарын үөһэттэн көрөбүт, анаалыстыыбыт, тоҕо-туохтан буоларын быһаарабыт уонна ону хайдах тохтотуохха сөбүн кэпсиибит. 2017-2021 сыллардааҕы өрт хамсааһынын үөрэттибит.

Хамаандам олус үчүгэй, бу күннэр туһалаахтык аастылар. Бэйэ-бэйэбитин кытта доҕордостубут, элбэх саҥаны биллим. Холобур, спутнигынан хаартыскаҕа түһэрэргэ уонна информацияны хайдах түргэнник көрдүүргэ үөрэнним.

Ити чинчийиибит түмүгэр биһиги Саха сиригэр баһаардар сүрүннээн кураанах чаҕылҕантан уонна дьонтон сылтаан буолалларын быһаардыбыт, — диэн кэпсиир.

Эрдэ биллэриллибитин курдук, бырайыактары көмүскээһин биир даҕаны нууччалыы тыл кыбытыыта суох англия тылынан барда. Саха сирин оҕолоро үгүстэрэ английскайдыы өйдүүллэрин ааһан саҥараллара сөхтөрдө.

СӨ үөрэҕин уонна билимин миниистирэ Ирина Любимова:

— Интеллектуальнай оонньууга олус элбэх хамаанда, оҕо, тьютор, эспиэр кэллэ. Бу күннэр оҕолорго олус интэриэһинэйдик аастылар. СӨ Билим дьоҕус академиятын саҥа куорпуһугар оҕолор саҥа бырайыактарын чочуйаллар. Чинчийиигэ сүүнэ улахан үлэ ыытылынна. Хамаандаларынан арахсыбыттара. Бырайыактарын англия тылынан суруйдулар, англия тылынан көмүскүүллэр.

Тиэмэтин толкуйдаан, чинчийэр үлэни ыытарга, сыалын-соругун туруорарга, мэхэниисимин оҥорорго үөрэннилэр. Бүгүн, холобур, “Хорошо ли жить в Якутии?” диэн бырайыагы көмүскээтилэр. Интэриэһинэйдик ырытан көрбүттэр. Уопсайынан, бырайыактар күннээҕи олоҕу кытта сибээстээхтэр, быраактыкаҕа олоҕурар, космоһы, айылҕа көстүүтүн кытта ситимнээх бырайыактар бааллар. Оннооҕор “Космоска баһаарынай сулууспаны тутуу” диэн тиэмэ кытта баар. Бу, оҕолор тиэмэлэрэ диэтэххэ дьоһуннаах, сэргэх, — диэн эттэ.

СӨ Билим дьоҕус академиятын ректора Василий Павлов:

— Ааспыт оонньууттан түөрт сыл ааста, элбэх уларыйыы да барда. Кыттааччылар аҥаардара (тас дойдулартан) тэйиччиттэн кытыннылар. Дьиҥэр, утары көрсөн олорон үлэлиир хаһан баҕарар таһаарыылаах, туһата элбэх. Ол да буоллар, тэйиччиттэн көрүҥ киирэн, оҕо ахсаанын элбэттибит. Кыттыан баҕарар оҕо үксээтэ.

Бырайыак хабар тиэмэтэ киэҥ. Холобур, искусственнай интеллект, куорат усулуобуйатыгар үчүгэй усулуобуйаны үөскэтии, килиимэт, ирбэт тоҥ уларыйыыларын көрдөрөр бырайыактар бааллар. Ону таһынан, космоһы кытта сибээстээх, математиканан мадьыал оҥорон уот туруутун быһаарыы, уоту кытта охсуһуу туһунан, о.д.а. үлэ үгүс.

 

Людмила ПОПОВА, “Саха сирэ” хаһыат, edersaas.ru

 

0
0
Telegram @edersaas20