Маны аах Уопсастыба

Демография сайдыытын түстээтилэр

Дьокуускайга VII Бүтүн Арассыыйатааҕы «Демографическое развитие Дальнего Востока и Арктики» диэн кэмпириэнсийэ буолла. Бу кэмпириэнсийэ уратыта – федеральнай уокуруктарга демография боппуруостарыгар сыл аайы ыытыллар соҕотох тэрээһин буолар. Сыл аайы туох үлэ ыытыллыбытын ырытыһаллар, үлэ түмүгүн таһаараллар, бастыҥ уопуту тарҕаталлар.

 

Манна Арассыыйаттан демография, уһун үйэлэнии боппуруостарынан дьарыктанар уопсастыбаннай тэрилтэлэр: Оҕолору өйүүр пуонда, РФ Уопсастыбаннай балаататын демографияҕа, дьиэ кэргэн сыаннастарын харыстааһыҥҥа хамыыһыйа, ВЭБ.РФ корпорация, Көхтөөх биэнсийэлээхтэр ассоциацияларын, Норуоттар икки ардыларынааҕы нутрициология академиятын, «Старость в радость» аһымал пуонда, «Российское долголетие» бырайыак, уо.д.а. бэрэстэбиитэллэрэ, элбэх эспиэрдэр кытыннылар.

Кэмпириэнсийэҕэ Уһук Илин бэрэстэбиитэллэрэ эрэ буолбакка, 15 эрэгийиэн кыттыбыта кэрэхсэбиллээх. Ол аата Уһук Илин эрэгийиэнэ сайдыытыгар бүтүн дойду интэриэстээх. Барыта 400 киһи кэлэн, 1 тыһыынчаттан тахса киһи онлайн-көрүҥүнэн кытынна.

Уһук Илин эрэгийиэнэ демография боппуруостарын быһаарыыга бастыҥ уопуттаах. Холобур, Сахалиҥҥа төрөөһүнү өйүүргэ үчүгэй уопуттаахтар, Саха сиригэр төрөөһүнү, уһун үйэлэниини көҕүлүүргэ, өлүү ахсаанын намтатарга өйүүр бэртээхэй миэрэлэрдээх. Төрөөһүн көрдөрүүтүнэн Саха сирэ Уһук Илиҥҥэ 1-кы, Арассыыйаҕа 7-с миэстэлээх.

 

Барыта үлэнэн ситиһиллэр

Манна Уһук Илин 2025 сылга диэри демографическай бэлиитикэҕэ кэнсиэпсийэтин уонна “Демография” национальнай бырайыак олоххо киириилэрин, ыытыллыбыт үлэ уопутун, федеральнай миэрэлэр эрэгийиэннэргэ хайдах үлэлииллэрин ырытыстылар. Маны тэҥэ, Уһук Илиҥҥэ дьиэ кэргэн сыаннастарын өйөөһүн, уһун үйэлэниигэ бастыҥ уопуту тарҕатыы, социальнай хантыраак, төлөбүрдэр тустарынан стратегическэй сессиялар буоллулар. Нэһилиэнньэни социальнай хааччыйыыга стационары солбуйар ньымалар тустарынан төгүрүк остуол буолла. Араас маастар-кылаастар, төрүүр дьиэттэн оҕолору таһаарыы, спортивнай ийэлэр параадтара, уопсастыбаннай түмсүүлэр үлэлэрин билиһиннэрии, о.д.а. буоллулар.

ВЭБ.РФ судаарыстыбаннай корпорация уонна Санкт-Петербуртан «ГАООРДИ» инбэлиит оҕолоох төрөппүттэр түмсүүлэрин бэрэстэбиитэллэрэ «Особый ребенок» абилитационнай кииҥҥэ стационары солбуйар саҥа бырагырааманан дьарыктанар оҕолоох төрөппүттэри кытары көрүстүлэр. Саха сиригэр бу инбэлиит дьоҥҥо көмөлөһөр бырайыак ситиһиилээхтик үлэлии турар. Инбэлиит дьон анал оҥоһуулаах кыбартыыраларга олороллор. Арассыыйаҕа 10 маннык киин үлэлиир, Саха сиригэр биир бастакынан тэриллибитэ.

Маны тэҥэ, кэмпириэнсийэ кыттааччылара «Якутскэнерго» хампаанньа Дьокуускайдааҕы ГРЭС-2 тэрилтэтигэр баран, үлэ хаамыыта хайдах барарын, үлэһиттэргэ туох усулуобуйа тэриллибитин, ханнык харыстанар ньымалар баалларын, о.д.а. кытары билистилэр.

Саха АССР төрүттэммитэ 100 сылыгар өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтэ 1 мөлүйүөн ахсааны куоһарыа диэн кэмпириэнсийэ кыттааччылара эрэнэллэрин биллэрдилэр.

 

Ангелина Васильева, “Саха сирэ” хаһыат, edersaas.ru

Хаартыска: sakhagov.ru.

0
0
Telegram @edersaas20