Сыл аайы алтынньы 15 күнүгэр Үрүҥ торуоска аан дойдутааҕы күнэ бэлиэтэнэр. Бу бэлиэ күн Көрбөттөр аан дойдутааҕы федерацияларын көҕүлээһининэн 1970 сыллаахха олохсуйбута. Манна Арассыыйатааҕы уопсастыба 1987 сылтан кыттыспыта.
edersaas.ru
Үрүҥ торуоска күнүн сүрүн соругунан хараҕа суохтар уонна мөлтөхтүк көрөр дьоҥҥо уопсастыба болҕомтотун тардыы уонна тулуурдаах сыһыаны олохтооһун буолар. Доруобуйа харыстабылын аан дойдутааҕы тэрилтэтин статистикатынан, аан дойдуга 36 мөлүйүөн киһи хараҕа суохтарга уонна 253 мөлүйүөн киһи мөлтөхтүк көрөөччүлэргэ киирсэллэр. Кинилэртэн 65 бырыһыаннарын кэриҥэ – 50 уонна онтон үөһээ саастаах дьон. Хараҕа суохтар Дьокуускайдааҕы уопсастыбаларын чахчытынан, Саха сиригэр 2185 мөлтөхтүк көрөр уонна олох көрбөт киһи олорор.
Биллэрин курдук, көрбөт дьоҥҥо торуоскалара кинилэр “харахтарын” кэриэтэ. Алтынньы 15 күнүттэн сэтинньи 13 күнүгэр диэри Арассыыйаҕа, ол иһигэр Саха сиригэр, хараҕа суохтарга ананар дьаһаллар: сэминээрдэр, “төгүрүк остуоллар”, трениннэр, көрбөт дьон кыһалҕаларын билиһиннэрэр (доруобай дьоҥҥо) бэсиэдэлэр ыытыллаллар.
Николай Местников, инбэлииттэри үлэнэн реабилитациялыыр производственнай комплекс дириэктэрэ:
— Бүгүҥҥүттэн хараҕа суох уонна мөлтөхтүк көрөр дьоҥҥо декада саҕаланна. Биһиэхэ, инбэлииттэри үлэнэн реабилитациялыыр производственнай комплекска, хараҕа суох уонна мөлтөхтүк көрөр дьон эмиэ үлэлиир. Хараҕынан инбэлииттэрбит аҕыйахтар: 4 киһи. Биһиги кинилэргэ материальнай көмө оҥоробут, араас тэрээһиннэри ыытабыт. Аҕыйахтарын төрүөтүнэн кырдьаҕастар биэнсийэҕэ тахсан уурайаллара, оттон эдэр ыччат үлэлиэн баҕарбата буолар. Билиҥҥи ыччат үлэҕэ сыһыана олох атын буолла, олоххо интэриэстэрэ суох.
Биһиги 1995 сылтан үлэлээн кэллибит, судаарыстыба өттүттэн өйөбүл суох, онон сакаас да улаханнык киирбэт. Ол да буоллар, үлэлээбиппит курдук үлэлии олоробут. Бэтэрээммит Иннокентий Павлович Кононов, төһө да 60 сааһын аастар, күн бүгүҥҥэ диэри үлэ үөһүгэр сылдьар, кыһалҕалары туруорсан хаһыаттарга суруйар, кинигэ таһаарар, уопсастыбаннай олоххо көхтөөхтүк кыттар. Ону сэргэ, Алевтина Бормоткина, Иван Васильева, Анна Васильева уо.д.а. курдук үтүө суобастаах үлэһиттэрдээхпит.
ЫСПЫРААПКА:
Британия худуоһунньуга Джеймс Бигс 1921 с. быһылаан кэнниттэн хараҕынан көрбөт буолбута. Хара торуоскатын туппутунан куоракка бэйэтэ сылдьарга күһэллибитэ. Суоппардар да, ааһан иһэр дьон да киниэхэ болҕомтолорун уурбат, кини хараҕынан көрбөтүгэр кыһаллыбат курдуктара. Ол иһин, Д.Бигс торуоскатын өҥүн уларытарга быһаарыммыта уонна үрүҥ өҥүнэн кырааскалаабыта. Итинтэн ыла ааһан иһэр дьон кинини өйдөөн көрөр, суолу туорууругар көмөлөһөр буолбуттара. Бигс торуоскатын үрүҥ өҥүнэн кырааскалаабытын Англияҕа уонна Европа дойдуларыгар көрбөт дьон үтүктэн барбыттара.
Надежа Егорова, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru