Судаарыстыбаннай Дуумаҕа Судаарыстыбаннай тутулга уонна сокуону оҥорууга кэмитиэтэ РФ Административнай кодексатын 8.37 ыстатыйатыгар уларытыылары киллэрэр этиини иккис ааҕыыга өйөөтө. Сокуон барыла тыатааҕыны, тайаҕы, табаны, кабааны уонна да атын туйахтаах кыыллары сокуоннайа суох бултуур иһин ыстараап саҥа тиһигин уларытан олоххо киллэрэр.
Ыстараап сууматын үрдэтии туһунан боппуруос өссө 2023 сыл олунньутугар көтөҕүллүбүтэ. Ол эрээри, быйыл тохсунньуга эрэ дьүүллэһии ыытыллан, сокуоҥҥа сүрүннээн ыстараабы үрдэтиигэ уларытыылар киирдилэр. Ыстараабы үрдэтии сүрүн төрүөтүнэн – билиҥҥи эппиэтинэһи сүктэрии оҥоһуллубут буруйга тэҥнэспэтинэн быһаарыллар. Холобур, маннык уларыйыылар киириэхтэрин иннинэ булт докумуонун кэһии иһин (лицензията суох, болдьоҕо ааспыт, бултуур кэми, сири тутуспатах, лимиит куоһарбыт түбэлтэтигэр) сирэй дьону 4 тыһыынча солкуобайга диэри эрэ ыстарааптыыллара, оттон дуоһунастаах дьону – 25-35 тыһыынчаҕа (булт сэбин-сэбиргэлин былдьаан да, былдьаабакка да). Оччотугар статистика көрдөрөрүнэн, 80% түбэлтэҕэ буруйдаахтарга муҥутуур кыра – 500 солкуобайдаах эрэ ыстараап ананара. Ити кэнниттэн боппуруос сабыллан, булчут салгыы буруйу оҥоруута тохтообото бэлиэтэнэр. Оттон билигин ыстараап кээмэйэ үрдүөҕэ.
Туйахтаах кыыллары уонна тыатааҕыны лицензията суох бултааһын иһин ыстараап суумата сирэй дьоҥҥо 5-тэн 15 тыһыынчаҕа диэри, оттон дуоһунастаах дьоҥҥо 35-тэн 50 тыһыынчаҕа диэри үрдүөҕэ.
«Коммерсантъ» хаһыат суруйарынан, ыстараабы таһынан, сокуону кэһии иһин булчут көҥүлүн (лицензиятын) биир сылтан үс сылга диэри быһыахтарын сөп.
Санатан эттэххэ, ааспыт сыл сэтинньитигэр Судаарыстыбаннай Дуумаҕа дьон-сэргэ айылҕа харамайдарын бултааһыҥҥа төлөбүр үрдээбитин утарбытын дьүүллэспиттэрэ. Оччолорго РФ Айылҕа харыстабылын министиэристибэтэ Бырабыыталыстыба сокуону оҥорор хамыыһыйатын сөбүлэҥинэн, Нолуок кодексатыгар уларытыы киллэрэн, бултка төлөбүрдэри (ставкалары) уонна көҥүлү ыларга судаарыстыбаннай пошлинаны үрдэппитэ.