Маны аах Уопсастыба

Бэс Күөлүн олохтоохторун бар дьон өйүүр

Алтынньы 8 күнүгэр Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр Горнай улууhун Бэс Күөлүн олохтоохторугар аналлаах аhымал кэнсиэр ситиhиилээхтик ыытылынна.

edersaas.ru

Бу тэрээһин – Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоhууларын дьиэтин айар мастарыскыайын салайааччыта, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Светлана Григорьевна Лукина «Дьоллоох буолуҥ бар
дьонум» диэн авторскай бырайыага, туруоруута.

Аhымал киэhэҕэ кэлбит амарах санаалаах үтүө дьон, баhаарга эмсэҕэлээбит ынырыылаах ыалдьыттар, Бэс Күөлүн олохтоохторо биир тыынынан, ис сүрэхтэн долгуйан туран  артыыстар хас биирдии тахсыыларын ытыс тыаhынан көрүстүлэр.

Бу киэhэ орто дойду үөскүүрүттэн саҕалаан, Олонхо дойдутун сайдыыта, саха омугун  өбүгэлэртэн
силистээх айылҕаҕа сүгүрүйүүтэ Арчы үҥкүүтүнэн,  алгыстаах тойугунан, алаадьынан айах тутуунан,
кымыстаах үҥкүүнэн – биир  ситимнээх сиэдэрэй көстүүнэн саҕаланна. Сонун туруоруу орто туруу бараан дойду оҕото – киhи уонна Аан ийэ айылҕа быстыспат ситимнэрин, айылҕа кэрэ көстүүлэрин, төрөөбүт дойдуга тапталы уруйдуур улуу бэйиэттэр тылларыгар суруллубут эриэккэс ырыаларынан, дириҥ хоhооннорунан, үрүмэччи үҥкүүлэринэн салҕанна. Тыйыс тымныылаах, киирбэт күннээх сайыннаах Сахабыт сирин кэрэ айылҕата, киhи аймах киниэхэ мунура суох сүгүрүйүүтэ, таптала арылыйа көһүннэ.
Ол кэннэ хаарыан айылҕабыт айманарын, кини хорук тымырдара ириҥэрэн эрэрин, ийэ сир оҕотуттан – киhиттэн көмүскэли ирдиир ырыалара истибити эрэ долгуттулар, толкуйга түhэрдилэр. Түмүгэр, үгүс үтүө үгэстэрдээх, үлэһит бастыҥа дьоннордоох, айар талааннаахтарынан аан дойдуга аатырбыт,   хоһооҥҥо хоhуллар, ырыаҕа ылланар кэрэ айылҕалаах Горнай сирин талааннаахтарын уонна саха дьонугар  киэҥник биллэр  ырыаhыттар саппаҕырбыт санаалааҕы уоскутар кэрэ ырыалара ылланан, инникигэ эрэли, сырдыгы сыдьаайдылар, дьолу-соргуну тосхойдулар.

Туруорааччы-режиссер  бырайыак олоххо киириитигэр хас биирдии нүөмэр ис хоһоонун, толорооччу  толору
тиэрдиитин барытын учуоттаан ынырбыт айар кэлэктииптэрэ, ырыаhыт артыыстара, үҥкүүһүттэрэ сүрэхтэрин истиҥ сылааhын, сырдык иэйиилэрин, аhыныгас санааларын Бэс Күөлүн үтүө-мааны
дьонугар уонна кэнсиэркэ кэлбит амарах санаалаахтарга  толору тиэртилэр.

Аһымал санааланыы кэнсиэригэр кытыннылар: тыыннаах муусука аан дойдутааҕы бэстибээллэрин Гран-при хаhаайыннара, этническэй муусука тыыннах номоҕо «Айархаан» этно-фолк бөлөх, «Олоҥхо» устуудьуйа, «Махтал» үҥкүү этно-фолк бөлөх, «Дьээ буо» этно-фолк бөлөх,  СӨ норуодунай артыыстара Екатерина, Алексей Егоровтар, СӨ норуодунай артыыстара Клавдия, Герман Хатылаевтар, Арассыыйа уонна  СӨ үтүөлээх артыыската Анна Дьячковская, СӨ үтүөлээх артыыстара
Варя Аманатова, Анастасия Готовцева, Мария Данилова, СӨ култууратын туйгуна, эстрада сулуhа Ника, эстрада тыйаатырын чаҕылхай ырыаhыттара Константин Степанов, Сайсары Куо,
ыытааччы Александр Максимов, Опера уонна балет тыйаатырын артыыһа Афанасий Олесов,
дьон-сэргэ сөбүлээн истэр ырыаhыттара ЕгорТолбонов, Сиэрдээх Сэhэн, Светлана Журавель,
Дархан, Сахая Нохсорова, 
Атамай Уйбаан, Лидия Горохова, Санаайа Баай, Нина Максимова, Кирилл Мартынов, эдэр толорооччу Мия Егорова.

«Күн киһитэ көмүскэс, айыы киһитэ аһыныгас» диэн санаанан салайтаран, Сахабыт сирин үтүө мааны, киэн тутта ааттыыр артыыстарбыт бу күн айылҕа кэрэ көстүүлэрин, төрөөбүт төрүт дойдуга, бар дьоммутугар дьолу-тапталы хоһуйар ылбаҕай ырыалары, кэрэ-нарын  үнкүүлэри көрөөччүлэргэ бэлэхтээтилэр.
Көрөөччүлэр артыыстар толорбут бииртэн биир нүөмэрдэригэр дохсун ытыс тыаһын бэлэхтээтилэр.
Кэнсиэри горнайдар киэн тутта ааттыыр ыччаттара Александр Максимов иилээн-саҕалаан ыытта.
Үтүө санаа кэнсиэрин тэрийбит  Светлана Григорьевнаҕа, Өксөкүүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтин салалтатыгар, дириҥ ис хоһоонноох нүөмэрдэри толорбут артыыстарга көрөөччүлэр ааттарыттан сылаас сыһыаннарыгар махталларын тиэртилэр.
Ойуурдаах куобах охтубат, дьонноох киһи тутайбат.

Ити курдук, төһө да ырыа киэһэтигэр, үҥкүү киэҥ туонатыгар олордорбут, көрөөччүлэр быйылгы алдьархайдаах баһаар ыар хартыынатын эргитэ саныы, харахтарын уутун сотто олордулар. Горнайдар биир дойдулаахтара Светлана Григорьевна ис дууһатыттан, сүрэҕин сылааһын бүүс бүтүннүү анаан бэлэмнээбит бырайыага кинилэри ити курдук долгутта уонна үтүө санаалаах дьон элбэҕиттэн санааларын көнньүөртэ, инникигэ эрэли үөскэттэ.

Дьоллоох буолуҥ, бар дьонум.

Надежда ЕГОРОВА, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru

 

4
0