Култуура Маны аах

Бүгүн «Тулабыт барыта хайалар» киинэни көрүҥ (видео)

Дьокуускай куоракка  Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ, туруорааччы-режиссер, П.Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Никита Аржаков 60 сааһынан,  кини бастыҥ киинэлэрин марафона ыытылла турар.

 

“Сахафильм” национальнай киинэ хампаанньата бу күннэргэ “Саха снайпера”, “Ильмень үрдүнэн туруйалар”, “Оҕонньор”, “Тайбаан арыы” киинэлэрин көрдөрдө.

Онтон бүгүн, балаҕан ыйын 21 күнүгэр,  элбэх көрөөччүнү долгуппут, хараҕын уутун тохпут, биирдэ бэриллэр олох  күндүтүн сыаналыырга толкуйдаппыт “Тулабыт барыта хайалар” уус-уран киинэ көстүөҕэ.

Бу киинэҕэ сүрүн оруоллары Саха тыйаатырын артыыстара, СӨ үтүөлээх артыыстара Маргарита Борисова уонна Кирилл Семенов оонньообуттара.

Суруналыыс Нина Дьячковская «Умнумаҥ уонна сэнээмэҥ» матырыйаалыгар:

«Бу киинэ олоҕу ис өттүттэн арыйан көрдөрөр. Олоххо баар билэ-билэ билбэтэх буолар, киэр хайыһар түгэннэрбитигэр эргилиннэрэр.  Бүөккэлээх Катю уобарастара күн аайы Автовокзалга, уулуссаҕа көрсөр дьоммут. Никита Аржаков   олохпут хомолтолоох көстүүтүн   киһи дууһатын нөҥүө арыйбыта  ордук ылыннарыылаах, тиийимтиэ.  Киһи сүрэ туохтан тосторун, олоххо тардыһыы хайдах уостарын – киһи дэбигис «туппат» уйулҕа хамсааһынын – режиссер аҕыйах тыллаах, хамсаныылаах киинэтигэр олус бэргэнник көрдөрбүт», — диэн суруйбута.

“Сирдээҕи олох уонна киинэҕэ көстөр олох… Хомойуох иһин, үксүгэр кинилэр биир ситимнээх буолан тахсаллар.  Ол эбэтэр,  олоххо баар барбах майгыны, тосту-туора быһыыны-майгыны киинэҕэ эмиэ көрөбүт. Киһи барахсан олоҕор кыраттан да алҕаһыан, биир үтүө эбэтэр мөкү быһыыттан олоҕо огдолуйуон сөп.

Ыраата барбакка аҕыннахха, университекка үөрэнэ сырыттахпытына, биир эдэр дьахтар атын куурустан кэлбитэ.  Номоҕон сирэйдээх, бэйэтигэр сөп быһыылаах-таһаалаах, боростуой да буоллар, сэнэх таҥастаах-саптаах, биир оҕолоох эдэр ийэни сонургуу көрбүппүт.  Ол эрээри, кини кырачаанын бэйэтэ көрөр буолан, үөрэҕин элбэхтик көтүтэр,  эксээмэннэргэ эрэ аат эрэ харата кэлэр буолуталаабыта. Ол түмүгэр эдэркээн дьахтар үөрэҕин бырахпыта. Кэлин кинигэ киоскаларыгар атыыһыттыы турарын көрөрбүт.  Билигин кини Дьокуускай куораппыт киин уулуссаларыгар   наар арыгы аргыстанан, киһи  аатыттан ааһан сылдьарын  көрөн олус хараастабыт.

«Арай, киниэхэ ыарахан кэмигэр  биир эмэ, баҕар, бэйэтин курдук олох ыар аһыытын  билбит амарах санаалаах эр киһи көстүбэтиэн!» диэн хомойо саныыгын.

Мин ити дьахтары көрдөхпүнэ, куруук «Тулабыт барыта хайалар»  киинэ дьоруойдарын санаан кэлэбин.  Киниэхэ, артыыс Кирилл Семенов дьоруойа  Бүөккэ курдук, үчүгэйгэ тардыһа  сатыыр киһи көстүөн баҕараҕын.  Кыһалҕаҕа кыһарыйтарбыт киһиэхэ кэмигэр   илиини утары уунуу  хайдах курдук суолталааҕын   арыт өйдөөбөппүт  ыарахан содуллаах буолан тахсар.

«Тулабыт барыта хайалар» киинэҕэ  күөх моҕойтон тэмтэрийбит тэҥнээхтэр Катю (Маргарита Борисова)  уонна Бүөккэ Автовокзалга    олорон көрсө биэрэр түгэннэрин киһи олус да аһына, харааста көрөр. Көрөөччү кинилэр харахтарын өйдөөн хаалар.  Олох эҥин эгэлгэ эридьиэстэриттэн сылайбыт, муммут-тэммит харахтар  бэйэ-бэйэлэрин аһынсыбыттыы көрсүбүттэрэ  киһини олус да уйадытар.  Бу киһи киһиэхэ аһыныгас сыһыаны эрэйэрин туһунан санааны саҕар  киинэ көрөөччүнү үгүстүк толкуйдатар», — диэн 2006 с. суруйбут эбиппин.

Билигин да биһиги олохпутугар баар мөкү көстүү киһи олоҕун хайдах уларытарын туһунан “Тулабыт барыта хайалар” киинэни Өрөспүүбүлүкэ саалатыгар кэлэн көрүҥ, дьүүллэһиҥ, ырытыҥ. Бу киинэ кэнниттэн биир эмэ киһи олоҕо үчүгэй өттүнэн уларыйбыт буоллаҕына, бу —  киинэ ситиһиитэ.

Надежда ЕГОРОВА, «Саха сирэ», edersaas.ru

0
0
Telegram @edersaas20