Сүрүн

Атласовтар уһаайбалара Арктиканы сирэйдээтэ

Бэҕэһээ, сэтинньи 27 күнүгэр, “Атласовтар уһаайбалара” этнографическай комплекса «Саха сирин амтана” гастрономическай бэстибээл үөрүүлээхтик аһылынна.

Ахсыс төгүлүн ыытыллар тэрээһин сылтан сыл кыттааччыта элбээн, куорат эрэстэрээннэрэ Саха сирин этиттэн, үүт аһыттан, отонуттан, үүнээйититтэн оҥоһуллар ас араас көрүҥүн айан иһэллэр. Бэстибээли тэрийээччилэр — Дьокуускай куорат уокуругун дьаһалтата уонна СӨ ыалдьыттары көрсүү ассоциацията.

Саха аһын сырдатар бэстибээл 2009 сыллаахха “Строганина” тэрээһинтэн кынаттаммыта. 2016 сыллаахха «Russian Event Awards – 2016» событийнай туризм Национальнай бириэмийэтинэн “Гастрономическай туризм эйгэтигэр бастыҥ туристическай событие” диэн номинацияҕа бэлиэтэммитэ.

Быйылгы “Кыһын Саха сириттэн саҕаланар” кыһыҥҥы туризм бэстибээлин чэрчитинэн ыытыллар “Саха сирин амтана” бэстибээл үгэс быһыытынан “Атласовтар уһаайбалара” этническэй кииҥҥэ аһылынна. Бэстибээл аһыллыытыгар эрэстэрээн бас-көс киһитэ, Уус Маайа улууһуттан төрүттээх  бренд-шеф пуобар Николай Атласов «омукпунан эбэҥки буолан, хоту дойдуну дьонун аһа-үөлэ, Арктика куукуната миэхэ ордук чугас» диэн бэлиэтээтэ. Ол да иһин куонкуруска кытыннарар да астарын састааба да ураты, амтана да оһуобай минньигэс.

Ол курдук, «Арктика остуоруйата»  гастрономическай киэһээҥҥи аһылык менютугар бастакынан «Байа анйивун» тымныы сокууската буолла.

Бу ас састаабар туох ас баарын аҥардас истэн да баран, амсайыаххын сэрэхэтийэҕин: тыатааҕы этэ, тайах уоһа уонна силиитэ, лабыкта, курупааскы этэ, ыыһаммыт таба этэ, сыалаах быар. Ол эрээри амтанын ылан баран, «бэлиэр бүттэ дуу» дии саныыгын…

«Силгиндэри» дыраһааҥкы үс көрүҥүн амсаттылар. Эмиэ киһи истэн соһуйар. Бу саха ынаҕын, таба уонна собо төбөлөрүн уҥуохтарыттан буһарыллыбыт халадьыас амтана дьикти минньигэс!

Оттон «Оллочи тыгэ» балык бүлүүдэтигэр кыһыллыбыт чыыр тоҥ балыктан саҕалаан, тугунуокка тиийэ сокууска киирбит.

Итии аска собо этин үс көрүҥүнэн буһарыллыбыт (буспут, ыыһаммыт, ыһаарыламмыт собо этин фарша)  бэлимиэни амсайдыбыт.

Оттон бу туой иһиккэ 13 чаас устата буһарыллыбыт улахан сылгы этэ туспа бүлүүдэ буолан кэллэ.

Уонна, биллэн турар, Николай Атласов аатырбыт «Ычча!» мороженайа — Саха сирин биир умнуллубат амтана буоллаҕа.

Дьиктитэ баар, тымныы ас сокуускатыгар лабыктаны саахардаах ууга сууйан, хатаран баран аска тутталлар эбит. Николай Атласовтан бу технологиятын ыйыппыппар, «лабыктаны эмин, сүмэһинин барытын  ууга сууйан ылабыт уонна анал тэрилгэ хатарабыт» диир. Ол аска туспа тума быһыытынан туттуллар эбит.

Хас биирдии ас састаабын кистэлэҥин бренд-шеф пуобар Николай Атласов бэйэтэ быһааран иһэр буолан, киһи өйдүүрүгэр судургу. Онуоха эбии Сахабыт сирин сүөһүтүттэн  кыылыттан-сүөлүттэн, көтөрүттэн саҕалаан, отонугар, лабыктатыгар тиийэ ас арааһа астанарыттан сөҕөҕүн эрэ.

Ол да иһин предпринимательство, эргиэн уонна туризм миниистирэ Ирина Высоких:

— «Саха сирин амтана» бэстибээл биһиги күннээҕи кыһыҥҥы аһылыкпытын эрэстэрээннэрбит пуобардара киһи атын эригийиэн ыалдьыттарыгар киэн тутта кэпсиир гына астаан, киэргэтэн, сонун бүлүүдэлэри астаан аһатан соһуталлар. Сыыйа бу астары олохтоохтор аны бэйэбит күннээҕи менюбутугар киллэрэбит, — диэн бэрт сөпкө бэлиэтээтэ. Кырдьык, билигин бэйэбит отоммутуттан уонна барыанньанньабытыттан оҥоһуллубут аһыы-минньигэс икки ардынан амтаннаах соустар, кетчуптар ыал аайы хото туттуллар буоллулар.

Саха сирин ресторатордарын  уонна СӨ ыалдьыттары көрсүү ассоциациятын салайааччыта, «Саха сирин амтана» гастрономическай бэстибээли төрүттээччи Татьяна Тымырова бу суолталаах тэрээһини Саха сирин урбаанньыттара бары бииргэ сомоҕолоһон өйүүр буолбуттарын бэлиэтээтэ:

— Бүгүн биһиги Атласовтар уһаайбаларыгар «Кэрэ» саха таҥаһын тигэр, «Көмүлүөк» саха иһитин оҥорор, «Кучу» саха чээйин дьоҥҥо тарҕатар, «Саюри» сибиэһэй оҕуруот аһын оҥорон таһаарар курдук өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр тэрилтэлэр бииргэ кыттыһан үлэлээһиннэрин түмүгүн көрдүбүт. Ол да иһин биһиэхэ кэлэр ыалдьыттарга бары өттүнэн сайдыыбытын туоһулуур,  Саха сирин амтанын амсатар кыахтанныбыт.

Кырдьык, Атласовтар кэтэ сылдьар фирменнэй көстүүмнэрэ , остуолларын ыскаатардара, иһиттэрэ-хомуостара, тутуулар ис-тас көстүүлэрэ барыта уу сахалыы тыыннааҕа — Саха сирэ барыта бу уһаайбаҕа уйаламмыт курдук.

Саха сирин кыһыҥҥы көстүүтүн уста кэлбит омук уонна дойду суруналыыстара Атласовтар уһаайбаларыгар сылдьан баран, улаханнык астыннылар, элбэҕи биллилэр-көрдүлэр. Ол курдук, Мексикаттан сылдьар актер, айанньыт,»RT Espanol» Арассыыйатааҕы ханаалын ыытааччыта Сарате Фонсека, «RT» телеханаал режиссера Оксана Моргунова, эмиэ бу ханаал оператордара Валерий Фролов, Илья Енин «Артика остуоруйата» диэн гастрономическай аһылык сонун бүлүүдэлэрин амсайан, бэркэ сөхтүлэр.

Оттон тэрээһиҥҥэ бочуоттаах ыалдьытынан сылдьыбыт биллиилээх фуд-фотограф Наталья Оконешникова соторутааҕыта саха аһын национальнай куукунатыгар кинигэ таһаарбытын туһунан иһитиннэрдэ.  «Бу маннык ас бырааһынньыгар аан бастаан сылдьабын. Бу олус кэскиллээх Сахабыт сирин аһын-үөлүн сырдатыыга олус көмөлөөх гастрономическай бэстибээл силистэнэн-мутуктанан истин!» — диэн баҕа санаатын тиэртэ.

Тэрээһин түмүктэниитигэр Николай Атласов «Саха сирин амтана» гастрономическай бэстибээлгэ ситиһиини аҕала турар халыҥ хамаандатын ыалдьыттарын иннигэр таһааран билиннэрдэ. Онно биир бастакынан ытыктыыр эдьиийин, «Сото», «Үс мааман», «Ытык Хайа» этнографическай туристическай комплекстар бастакы шеф-пуобардарын уонна консультаанын, күн бүгүнүгэр диэри үлэлии сылдьар Матрена Иванованы киэн тутта ааттаата.

Онон «Саха сирин амтана» бэстибээли үөрүүлээхтик аһан, суолталаах тэрээһиҥҥэ Атласовтар уһаайбалара «күөх уоту» уматта. Ахсынньы 5 күнүгэр диэри Дьокуускай куорат 12 эрэстэрээнэ Саҥа дьылы көрсө Саха сирин амтанын биллэрэр бырааһынньыктааҕы остуолларын тардан ыалдьыттарын күндүлүөхтэрэ.

 

Елена ПОТОЦКАЯ, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru

Хаартыскаҕа ааптар түһэриитэ.

 

3
1
Telegram @edersaas20