Маны аах Тыа хаһаайыстыбата

Алексей Еремеев: дьон-сэргэ тыа хаһаайыстыбатын саҥа систиэмэтин биһирээтэ

“Таатта улууһа тыа хаһаайыстыбатын бэркэ сайыннаран олорор. Улууска ынах сүөһү, сылгы ахсаана элбии турар”, — диэн бэлиэтиир Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев олунньу 1718 күннэригэр Таатта улууһугар командировкатын кэнниттэн.

Таатта улууһугар Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин Алексей Еремеевы кытары сис кэмитиэт салайааччылара Павел Петров, Яков Ефимов уонна Андрей Находкин сырыттылар. Дэлэгээссийэ нэһилиэк баһылыктарын, дьокутааттарын кытары көрсөн, олохтоох бэйэни салайыныыга киирээри турар уларыйыылар тустарынан кэпсэттилэр. Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев бэлиэтээбитинэн, үгүстэр бу уларыйыылар туохха туһуламмыттарын сиһилии өйдөөбөттөр.

— Биллэн турар, бу сокуон барыла барыбытын да долгутар. Реформа олоххо киирдэҕинэ нэһилиэк таһымыгар дьокутааттар суох буолаллар диэн дьон-сэргэ айманар. Бу саҥа систиэмэни сиһилии быһааран биэрдэххэ, биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр табыгастаах үлэ саҥа көрүҥэ буоларын өйдүүллэр уонна ылыналлар. Судаарыстыбаннай Дуума бу боппуруоһу көрүүтүн бэс ыйыгар диэри уһатта. Былаан быһыытынан, бу кэлэр ыйга кулун тутарга сокуон барылын иккис ааҕыытын эрэсииминэн көрүллүөхтээх этэ. Эрэгийиэннэртэн сокуон барылыгар уларытыылары киллэрии ыам ыйын 20 күнүгэр диэри уһатылынна, — диэн этэр Алексей Ильич.

Командировка түмүгүнэн спикер Алексей Еремеев Таатта улууһа биир кэлимник сайдан иһэрин, ордук тыа хаһаайыстыбатыгар ситиһиилээҕин бэлиэтээтэ.

— Таатта улууһа тыа хаһаайыстыбатынан утумнаахтык дьарыктанар. Улууска ынах сүөһү, сылгы ахсаана сылын аайы элбии турар. Тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын оҥорон таһаарыыга эмиэ ситиһиилээхтэр. Арай, үүтү соҕотуопкалааһын көрдөрүүтэ кыччаабыт эрээри, ити кэлиҥҥи сылга үүтү туттарыыга уларыйыылар киирбиттэрин кытары сибээстээх. Билигин чааһынай дьон үүтү туттарбаттар, ол оннугар судаарыстыбаттан көмө ылаллар. Дьон-сэргэ бу систиэмэни, биирдии төбөҕө отут биэстии тыһыынча солкуобай бэриллэрин, биһирииллэрин биллэрэллэр. Оннук буолбатаҕа эбитэ буоллар, ынах, сылгы ахсаана көҕүрүү туруо этэ. Онон бу хайысха сөптөөх дии саныыбын. Тыа хаһаайыстыбатын боппуруостарын таһынан нэһилиэнньэни кытары көрсүһүүгэ социальнай эйгэҕэ үгүс боппуруос киирдэ. Итини барытын үлэбитигэр кэпсэтиэхпит, — диэн этэр Алексей Еремеев.

Аграфена КУЗЬМИНА

0
0
Telegram @edersaas20