Интэриэһинэй

Айаал Лазарев Токиотааҕы Олимпиада кэнниттэн санаатын үллэһиннэ

Быйыл Токиотааҕы Олимпиадаҕа Саха сириттэн соҕотох биир спортсмен кытынна. 125 киилэҕэ диэри ыйааһыҥҥа Киргизия аатыттан Айаал Лазарев аан дойду 16 бастыҥ бөҕөһүн иһигэр киирэн туһунна.

Айаал Лазарев бэҕэһээ, атырдьах ыйын 16 күнүгэр, Дьокуускайга көтөн кэлбитэ. Бүгүн кини суруналыыстары кытта көрсөн, улахан таһымнаах күрэхтэһии туһунан санаатын үллэһиннэ:

— Мин бу Олимпиадаттан мэтээл ылыахпын баҕарбытым, ол туһугар бэлэмнэммитим. Бэйэбин харыһыйбакка, туох баарбынан дьарыктаммытым, эрчиллибитим, ол эрээри эчэйиилэрим мэһэйдээтилэр. Олимпиадаҕа бэлэмнэнэрбэр олус кылгас кэм баара, былырыын алытнньыттан дьарыктаммытым. Быйылгы Олимпиадаҕа саамай күүстээх сүүмэрдээһин буолла. Улахан конкуренцияны, уустуктары ааһан, аан дойду 16 бөҕөһүн иһигэр киирэн туһуннум.

Мин тус тириэньэрбэр Иван Николаевич Сивцевкэ 23 сааспар дьарыктана кэлбитим. Бу сааска тустуук 50%-на успуортан бүтэр. Оччолорго улахан күүһүм, тиэхиньикэм суоҕа, ол эрээри олуһун тустуохпун баҕарар этим. Ону Иван Николаевич миэхэ эрэнэн, иккиэн биир санаанан салайтаран, сыаллаах-соруктаах дьарыктанан саҕалаабыппыт. Биһиэхэ чэпчэки ыйааһыҥҥа улахан конкуренция баар. Онон үлэ түмүгэ көстөр: аан дойдутааҕы, арассыыйтаааҕы таһымнаах ситиһиилэр бааллар. Оттон мин дьарыктанан саҕалыырбар Саха сиригэр ыарахан ыйааһыҥҥа эрчийэр уопуттаах тириэньэр даҕаны, спортсмен даҕаны суохтара. Холобура, Хотугу Осетияҕа ыарахан ыйааһыҥҥа тустар спортсмен бөҕөтө баар. Эдэр оҕолор кинилэри көрө улааталлар, бииргэ дьарыктаналлар, кэпсэтэллэр, бииргэ спарриҥҥа тураллар. Ол өй-санаа да, физическэй дааннайдар да өттүнэн элбэҕи эбэр. Мин тустан саҕалыырбар Увар Тимофеев, Баир Укоев, Дмитрий Валеев, Евгений Коломиец, Ньургун, Николай Чукровтар спарринг-партнер быһыытынан көмө буолбуттара. Бары биир таһымнаах, биир кэм спортсменнара этибит, онон кимниин эмит күөн көрсөр, уопут атастаһар суоҕа. Онтон уолаттар тустан бүтэннэр, атын эрэгийиэннэргэ сборга барар буолбутум.

Бүгүҥҥү күҥҥэ тустуунан дьарыктаммыппыттан, ситиһиилэрдээхпиттэн киэн туттабын. Миигин биир дойдулаахтарым өйүүллэриттэн үөрэбин. Кыайыым да, хотторуум да, олус  элбэх киһи суруйар, эрийэр. Бастатан туран, төрөппүттэрбэр уонна тус тириэньэрбэр Иван Сивцевкэ махтанабын. Ил Дархан Айсен Николаев хаста даҕаны эрийбитэ, суруйбута, өйүүрүн биллэрэр. Төрөөбүт, улааппыт улуустарым баһылыктарыгар — Николай Архиповка (Амма) уонна Владимир Поскачиҥҥа (Үөһээ Бүлүү), Успуорт министиэристибэтигэр, Успуорка бэлэмнэнии киинигэр, чуолаан Михаил Пахомовка, Леонид Спиридоновка уонна Дмитрий Садовниковка миигин куруук өйүүллэригэр махтанабын.

Саҥа тустарым саҕана Семен Березин хас да сылы быһа көмөлөспүтэ. Туох баар кэлиибин-барыыбын барытын өйөөбүтэ. Хотторон да кэллэрбин куруук өйүүрэ, миэхэ эрэнэрэ,  салгыы сайдарбар кыах биэрбитэ. Онон киниэхэ улаханнык махтанабын.

Инники былааннарым туһунан кэпсээтэххэ, бастатан туран, доруобуйабын көрүнүөм. Биир-икки эппэрээссийэни ааһыахтаахпын, чөлбөр түһүөм. Онтон салгыы тустар баҕам уонна мотивациям баар буоллаҕына, иннибит хоту барыахпыт. Оннук суох буоллаҕына, успуордунан олох бүппэт, туһалааҕынан дьарыктаныам дии саныыбын.

Айаал аҕата Петр Васильевич Лазарев: «Мин уолум Олимпиадаҕа кыттыбытыттан олус үөрэбин уонна киэн туттабын. Олимпийскай хамсааһыны төрүттээччи Пьер де Кубертен эппитин курдук, сүрүнэ кыайыы буолбатах — кыттыы дии саныыбын. Олимпиадаҕа кыттар хас биирдии спортсмен мэтээл ылыан баҕарара биллэр. Айаал эмиэ оннук санаалаах кыттыбыта. Күрэхтэһии иннинэ уолум эчэйиитэ улаханын, ыарыыны намыратар укуолунан сылдьарын көрөммүн, «кыттыма, бырааһынан уһултар» дии сатаабытым. Онуоха Айаал:  «Оннук сатаммат. Нэһилиэнньэ, норуот иннигэр эппиэтинэстээхпин, кыттыахтаахпын», — диэбитэ. Олимпиадаҕа эчэйиилэрэ мэһэйдээн, бэйэтин кыаҕын ситэ туһаммакка туһунна диэхпин баҕарабын».

Айаалы Лазарев тус тириэньэрэ Иван Николаевич Сивцев: «Айааллыын улахан успуорка 14 сыл бииргэ үлэлээтибит. Маныаха хара маҥнайгыттан олимпийскай оонньууга кыттыахтаахпыт диэн сыал-сорук туруоруммуппут. Үс олимпийскай цикл ааста, иккигэ кытынныбыт. Айаал тус олоҕун умнан туран, элбэх ыарахаттары ааһан, эчэйиини ылан, саха норуотун үөрдээри, эрэли үөскэтээри үлэлээн кэллэ. Ол тухары биирдэ даҕаны «айка, сылайдым, элбэх эчэйиини ыллым» диэн эппэтэҕэ. Саха сиригэр ыарахан ыйааһыҥҥа тустууга быраактыка суоҕа. Онон Айаал Лазарев ситиһиилэрин холобур оҥостон, эдэр көлүөнэ спортсменнар, тириэньэрдэр номнуо үктэммит ыллык устун дьарыктаныахтара».

Айтана Аммосова бэлэмнээтэ.

3
1