Кини Ильмени туораабыта
Кыайыы 75 сыла - Олох-дьаһах

Кини Ильмени туораабыта

Ильмень күөлгэ 1943 с. олунньу 23 күнүгэр буолбут кырыктаах кыргыhыы төhө да трагическай түмүктээҕин иннигэр, биhиги уолаттарбыт ытык иэстэрин чиэстээхтик толорбуттара.

edersaas.ru

Мин иннибэр 19-с туспа хайыhар биригээдэтин байыаһа Павел Михайлович Харбин Ильмень күөлгэ сэрии туһунан Акана аҕыс кылаастаах оскуолатын сэттис кылааhын үөрэнээччитигэр, кыhыл суолдьут Зоя Егороваҕа суруйбут ахтыыта сытар. Хомойуох иһин, суруллубут күнэ-дьыла биллибэт. Ону туох да уларытыыта суох биэрэбин:

«Мин 1920 с. ахсынньы 1 күнүгэр Өлүөхүмэҕэ, II Нөөрүктээйи нэһилиэгэр дьадаҥы бааhынай кэргэнигэр төрөөбүтүм. Аармыйаҕа 1942 с. бэс ыйыгар Төгөөн нэhилиэгин «Социалист» (уруккута Строд аатынан) холкуоһугар биригэдьиирдии сылдьан барбытым. Аармыйаҕа младшай сержант званиелаах, отделение хамандыыра этим. 1943 с. олунньу 22 күнүн түүнүгэр хайыһарынан айаннаан, олунньу 23 күнүгэр сарсыарда эрдэ наступлениеҕа киирбиппит, Ильмень күөл уҥуор баар дэриэбинэни ылыыга сэриилэспиппит. Кулун тутар саҥатыттан ыам ыйыгар диэри госпитальга сытан эмтэнэн, 1943 сыл алтынньыга диэри араас кыра разведкаларга сылдьан сэриилэспитим уонна иккис наступлениебар киириибитигэр араанньы буолбутум. Бу сырыым барыта Калинин куорат туhаайыытынан этэ. Араанньы буолбутум туhунан ыспыраапкаларбын устан ыытабын.

Справка о ранении.

В боях за Советскую Родину красноармеец 19 лыжной отдельной бригады Харбин Павел Михайлович 5 марта 1943 года был легко ранен. Сквозное пулевое ранение м \ тк левой ягодицы.

Начальник госпиталя 448 подполковник медслужбы: Федоров. Май 1943 г.

Справка о ранении

В боях за Советскую Родину младший сержант 48 с\п тов. Харбин Павел Михайлович 14 октября 1943 г. был тяжело ранен касательное осколочное ранение 3 пальца правой кисти и 5 пальца левой кисти с повреждением кости.

Начальник Э.Г 490 в\врач: Юсупов. 14 января 1944 г.

Миигин кытта үгүс саха уола сылдьыбыта. Ньурба оройуонуттан Ильин диэн киhи мин тиhэх араанньы буоларбар өлбүтэ. Сирин чуолкай билбэппин. Ильмень күөлгэ буолбут сэриигэ кыттыбыттартан биир дойдулаахтарым Дмитрий Нанов, Иван Малышев билигин тыыннаах бааллар. Сэрии түгэннэриттэн күөл мууhун (Ильмень) үрдүнэн кимэн киириибит олус ыар этэ – буомба түстэҕинэ ууга да былдьанар, оскуолактан да өлөр кутталыҥ элбиирэ, ханна да хаххаланар кыах суоҕа ынырык түгэни үөскэтэрэ. Уонна ньиэмэстэр оруобуна биhиги чаастарбыт аhыыр кэмнэригэр уолдьаан артиллериянан ытыалыылларын бэлиэтии санаабытым. Онон оннук кэмнэргэ ордук сэрэхтээхтик туттуммуппуттан тыыннаах ордубутум буолуо.  Дойдубар 1946 с. кэлбитим. Биир сыл хаалан, леспромхозка үлэлээбитим. 1947 сылтан Төгөөн нэhилиэгэр Жуков аатынан холкуос үүт-табаарынай пиэрмэтин сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитим. Онтон икки сыл биригэдьиирдээбитим. 1950 с. Абаҕа нэhилиэгэр, Ленин аатынан холкуоска, көhөн киирэн эмиэ биригэдьиирдээбитим».

Павел Михайлович «Хорсунун иһин», «Германияны кыайыы иһин» бойобуой мэтээллэринэн итиэннэ үгүс үбүлүөйүнэй мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Кэргэнэ Мария Прокопьевналыын биэс оҕону төрөтөн-иитэн, үөрэхтээх үлэhит дьон оҥорон, уонтан тахса сиэннэнэн дьон-сэргэ убаастабылын ылан дьоhуннаах олоҕу олорбуттара.

Валерий Кириллин, «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru

0
0

Сайт матырыйаалларын ааптар көҥүлэ суох ылар бобуллар.

Ваш e-mail не будет опубликован.

семь + 12 =